આ સમાચાર ભારતના પડોશી દેશોને નારાજ કરી શકે છે. ભારત હવે સમુદ્રમાં પણ પોતાની તાકાત વધારવામાં વ્યસ્ત છે. આ માટે ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલય અને જર્મન કંપની ટૂંક સમયમાં એક બેઠક કરવા જઈ રહ્યા છે. ANIના અહેવાલ મુજબ, છ મહિનાથી વધુ વિલંબ પછી કેન્દ્ર સરકારે સંરક્ષણ મંત્રાલય અને માઝાગોન ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ (MDL) ને પ્રોજેક્ટ 75 ઇન્ડિયા (P-75I) હેઠળ છ અદ્યતન સબમરીનના નિર્માણ માટે જર્મનીની થિસેનક્રુપ મરીન સિસ્ટમ્સ (TKMS) સાથે ઔપચારિક વાટાઘાટો શરૂ કરવાની મંજૂરી આપી છે. સંરક્ષણ અધિકારીઓએ ANIને જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટો આ મહિનાના અંત સુધીમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. તેમણે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારે હવે સંરક્ષણ મંત્રાલય અને MDL ને આ પ્રોજેક્ટ માટે વાટાઘાટો શરૂ કરવાની મંજૂરી આપી છે અને આ પ્રક્રિયા આ મહિનાના અંત સુધીમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે.
પ્રોજેક્ટ 75I નો ઉદ્દેશ્ય શું છે?
સંરક્ષણ મંત્રાલયે જાન્યુઆરીમાં રાજ્ય માલિકીની MDL ને આ કાર્યક્રમ માટે તેના વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે પસંદ કરી હતી, જે હેઠળ જર્મનીના સહયોગથી ભારતમાં સબમરીન બનાવવામાં આવશે.
પ્રોજેક્ટની વિશેષતાઓ
- એર ઇન્ડિપેન્ડન્ટ પ્રોપલ્શન (AIP) સિસ્ટમ્સ સાથે છ પરંપરાગત સબમરીન.
- જર્મન AIP ટેકનોલોજી સબમરીનને ત્રણ અઠવાડિયા સુધી પાણીની અંદર રાખી શકે છે.
- તે ભારતની સ્વદેશી સબમરીન ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા અને આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે રચાયેલ છે.
- સંરક્ષણ મંત્રાલય અને ભારતીય નૌકાદળ અંતિમ સરકારી મંજૂરી પહેલાં છ મહિનાની વાટાઘાટોનું લક્ષ્ય બનાવી રહ્યા છે.
આ પ્રોજેક્ટ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
ANI ના અહેવાલ મુજબ, વરિષ્ઠ સંરક્ષણ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અધિકારીઓની ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં ભારતના સબમરીન કાફલા માટે રોડમેપની ચર્ચા કર્યા પછી આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ચીની નૌકાદળ હિંદ મહાસાગરમાં તેની હાજરીને ઝડપથી આધુનિક અને વિસ્તૃત કરી રહ્યું છે, અને પાકિસ્તાન પણ તેના દરિયાઈ કાફલાને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે, તેથી ભારત પર સબમરીન ઉત્પાદન અને પ્રગતિને વેગ આપવાનું દબાણ છે. અધિકારીઓએ ANI ને જણાવ્યું હતું કે ભારત આગામી દાયકામાં લગભગ 10 સબમરીનને તબક્કાવાર રીતે બંધ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જે પ્રોજેક્ટ 75I અને અન્ય સ્વદેશી પ્રયાસોને કાફલાના રિપ્લેસમેન્ટ માટે મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.
પરમાણુ સબમરીન કાર્યક્રમ
P-75I ની સાથે, ભારત બે પરમાણુ સબમરીન પર પણ કામ કરી રહ્યું છે. આ કાર્યક્રમમાં ખાનગી ક્ષેત્રનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમાં લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) ને નૌકાદળના સબમરીન ઉત્પાદન કેન્દ્ર સાથે સહયોગમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવાની અપેક્ષા છે. સરકાર, આ ક્ષેત્રમાં તેમના મહત્વને સમજીને, પરમાણુ અને પરંપરાગત સબમરીન બંને પ્રોજેક્ટ્સને ઝડપી બનાવવા માટે વિકલ્પો શોધી રહી છે. TKMS સાથેની વાટાઘાટો ભારતમાં આગામી પેઢીના પરંપરાગત સબમરીન ઉત્પાદન માટે પાયો નાખવાની અપેક્ષા છે. સંરક્ષણ સૂત્રોએ ANI ને જણાવ્યું હતું કે સરકાર ફક્ત આ બોટ ખરીદવા જ નહીં પરંતુ ભવિષ્યની જરૂરિયાતો માટે સ્વદેશી ડિઝાઇન અને ઉત્પાદન કુશળતા વિકસાવવા પણ ઉત્સુક છે. જો વાટાઘાટો સમયસર આગળ વધે છે, તો અંતિમ કરાર છ મહિનાની અંદર હસ્તાક્ષર થઈ શકે છે - જે વર્ષોમાં ભારતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સમાંના એકની શરૂઆત છે.