કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કર બોર્ડ (CBDT)એ ઓડિટ કરાવવું ફરજિયાત હોય તેવા કરદાતાઓ માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ભરવાની સમયમર્યાદા 31 ઑક્ટોબરથી વધારીને 21 નવેમ્બર, 2026 કરી છે. તહેવારોની મોસમ અને કામના વધુ પડતા ભારને ધ્યાનમાં રાખીને આ સમયમર્યાદા 21 દિવસ લંબાવવામાં આવી છે.
આ કરદાતાઓ માટે નવી તારીખ ખૂબ મહત્ત્વની છે, કારણ કે સમયમર્યાદા પછી રિટર્ન ભરવા પર લેટ ફી અને અન્ય લાગુ પડતી કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
જે કરદાતાઓની આવક વેપાર અથવા વ્યવસાયિક સેવાઓમાંથી થાય છે અને જેમણે પોતાના હિસાબોનું ટેક્સ ઓડિટ કરાવવું ફરજિયાત છે, તેમણે દંડ અને આવકવેરા વિભાગની નોટિસથી બચવા માટે 21 નવેમ્બર સુધીમાં રિટર્ન ભરવાનું રહેશે.
આમાં નીચેના કરદાતાઓનો સમાવેશ થાય છે:
- સ્થાનિક અને વિદેશી કંપનીઓ.
- વાર્ષિક ટર્નઓવર ₹1 કરોડથી વધુ હોય તેવા મોટા વેપારીઓ.
- ડૉક્ટર, ચાર્ટર્ડ અકાઉન્ટન્ટ (CA), વકીલ, આર્કિટેક્ટ અને એન્જિનિયર જેવા વ્યવસાયિકો, જેમની વાર્ષિક કુલ આવક ₹50 લાખથી વધુ હોય અથવા ચોક્કસ શરતો હેઠળ ₹75 લાખ સુધી હોય.
નોકરી કરતા લોકો અને સામાન્ય વ્યક્તિગત કરદાતાઓ, જેમને ટેક્સ ઓડિટ કરાવવાની જરૂર નથી, તેમના માટે ITR ભરવાની અંતિમ તારીખ 31 જુલાઈ, 2026ના રોજ પૂરી થઈ ગઈ છે.
આ ઉપરાંત, આવકવેરા કાયદાની કલમ 44AD અથવા 44ADA હેઠળ અંદાજિત કરવેરા યોજના (Presumptive Tax Scheme)નો લાભ લેતા અને ઓડિટ ન કરાવતા નાના વેપારીઓને પણ 21 નવેમ્બરની આ સમયમર્યાદા લાગુ પડતી નથી.
જો તમે 21 નવેમ્બર સુધીમાં ITR નહીં ભરો, તો પણ આવકવેરા કાયદાની કલમ 139(4) હેઠળ વિલંબિત રિટર્ન (Belated Return) ભરવાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહેશે.
આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે આવકવેરા વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, વિલંબિત રિટર્ન 31 ડિસેમ્બર, 2026 સુધી અથવા આકારણીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, બેમાંથી જે સમયમર્યાદા વહેલી હોય ત્યાં સુધી ભરી શકાય છે.
જોકે, આવકવેરા કાયદાની કલમ 234F હેઠળ વિલંબિત રિટર્ન ભરવા પર ફરજિયાત લેટ ફી ચૂકવવી પડશે.
- કુલ વાર્ષિક કરપાત્ર આવક ₹5 લાખથી વધુ હોય તો: ₹5,000 લેટ ફી.
- કુલ વાર્ષિક કરપાત્ર આવક ₹5 લાખ અથવા તેનાથી ઓછી હોય તો: ₹1,000 લેટ ફી.
મહત્ત્વની નોંધ: ITR ભરવાની તારીખો અને લેટ ફી સંબંધિત વિગતો પ્રકાશિત કરતાં પહેલાં CBDTની સત્તાવાર સૂચના સાથે તેની ખરાઈ કરવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને 21 નવેમ્બર, 2026ની નવી સમયમર્યાદા અને સંબંધિત કરવેરાના નિયમોની પુષ્ટિ કરી લેવી.