સોના-ચાંદીની કિંમતોમાં સાપ્તાહિક ધોરણે ભારે ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) મુજબ 13 થી 20 નવેમ્બર વચ્ચે 24 કેરેટ સોનાની કિંમત 1,35,809 થી ઘટીને 1,23,893 પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ ગઈ છે. એટલે કે તેમાં 11,916 નો ઘટાડો આવ્યો છે. આ સાથે જ ચાંદીની કિંમત 25,472 પ્રતિ કિલોગ્રામ ઘટીને 1,52,528 પર આવી ગઈ છે. 22 કેરેટ સોનાની કિંમત પણ 1,24,401 થી ઘટીને 1,13,486 થઈ ગઈ છે. ફંડ્સ ઈન્ડિયાના એક રિપોર્ટમાં 1980 થી 2026 વચ્ચે સોનાની કિંમતોમાં આવેલા મોટા ઘટાડા અને ત્યારબાદ થયેલી રિકવરીનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.
સૌથી મોટો ઐતિહાસિક ઘટાડો ક્યારે આવ્યો?
ફંડ્સ ઈન્ડિયા મુજબ 1980-1982નો દોર સોના માટે સૌથી મોટા ઘટાડાઓમાંથી એક હતો. 18 જાન્યુઆરી 1980ના રોજ સોનાની કિંમત 6,555 પ્રતિ ટ્રોય ઔંસ હતી. તે 21 જૂન 1982 સુધી ઘટીને 2,837 પર આવી ગઈ. એટલે કે તેમાં લગભગ 57% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો. એક ટ્રોય ઔંસ 31.1035 ગ્રામ બરાબર હોય છે. 20 નવેમ્બર 1989ના રોજ સોનાની કિંમત ફરી પોતાના પાછલા ઉચ્ચતમ સ્તર પર પહોંચી ગઈ. 1982ના નીચલા સ્તરથી રિકવરી થવામાં 7 વર્ષ અને 5 મહિના લાગ્યા. આ રીતે એક ઉચ્ચતમ સ્તરથી બીજા ઉચ્ચતમ સ્તર સુધીનો કુલ સમય લગભગ 9 વર્ષ અને 11 મહિનાનો હતો.

સોનાની કિંમતોમાં મોટા ઘટાડા
ફંડ્સ ઈન્ડિયાના આંકડા મુજબ 1996ના ઉચ્ચતમ સ્તરથી સોનાની કિંમતોમાં લગભગ 31% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ પછી સોનાને પોતાના જૂના સ્તર પર પાછા ફરવામાં 6 વર્ષ અને 4 મહિનાનો સમય લાગ્યો. 2012ના ઘટાડા દરમિયાન કિંમતોમાં લગભગ 29% નો ઘટાડો આવ્યો હતો. આ રિકવરીમાં લગભગ 6 વર્ષ અને 7 મહિના લાગી ગયા.
2026માં સોનાની કિંમતમાં કેટલો ઘટાડો આવ્યો?
જાન્યુઆરી 2026માં ભારતમાં સોનાની કિંમત લગભગ 1.80 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામના રેકોર્ડ સ્તર પર ગઈ હતી. 20 નવેમ્બરે ભારતમાં IBJAનો 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ 1,23,893 હતો. આ તે ઉચ્ચતમ સ્તરથી લગભગ 31% ઓછો છે. કેટલાક રિપોર્ટ્સમાં નવેમ્બર દરમિયાન કિંમત લગભગ 1.22 લાખ જણાવવામાં આવી. આનો અર્થ એ છે કે તેમાં 32% થી વધુ ઘટાડો જોવા મળ્યો. અહીં અંતર અલગ-અલગ તારીખ અને બજારના હિસાબે કિંમતોમાં ફેરફારના કારણે હોઈ શકે છે.
વાર્ષિક ઉતાર-ચઢાવ અને 1 દિવસમાં ભારે ઘટાડો
ફંડ્સ ઈન્ડિયા મુજબ 1980 પછી લગભગ દર વર્ષે સોનાની કિંમતમાં વર્ષ દરમિયાન 10% થી 15% સુધીનો અસ્થાયી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આમાંથી લગભગ 78% વર્ષોમાં કેલેન્ડર વર્ષના અંતે સકારાત્મક રિટર્ન મળ્યું છે. વર્ષ દરમિયાન ઘટાડાનો અર્થ વર્ષના ઉચ્ચતમ સ્તરથી આવેલો ઘટાડો છે અને કેલેન્ડર વર્ષ રિટર્નની ગણતરી વર્ષની શરૂઆત અને અંતની કિંમતોની સરખામણી કરીને કરવામાં આવે છે.
એક દિવસમાં સોનામાં આવેલો સૌથી મોટો ઘટાડો
30 ઓક્ટોબર 2026ના બુલિયન ટ્રેડિંગ LLCના એક રિપોર્ટમાં 2 જાન્યુઆરી 1997 થી 27 ઓક્ટોબર 2026 વચ્ચે સોનાની કિંમતોમાં થયેલા 7,715 દૈનિક ફેરફારોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. આમાં 1968 થી 2021 સુધીના લંડન આફ્ટરનૂન ફિક્સ્ડ ડેટાની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી છે. આ ઐતિહાસિક ડેટાસેટ મુજબ 22 જાન્યુઆરી 1980ના રોજ સોનાની કિંમતમાં 13.24% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ 1 દિવસમાં આવેલો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. બીજો સૌથી મોટો ઘટાડો 28 ફેબ્રુઆરી 1983ના રોજ 12.10% નો રહ્યો હતો.

સોનાની કિંમતોમાં ઘટાડો કેમ આવે છે?
1980ના દાયકાની શરૂઆતમાં અમેરિકામાં મોંઘવારીના કારણે ફેડરલ રિઝર્વના અધ્યક્ષ પોલ વોલ્કરે કડક નાણાકીય નીતિ અપનાવી હતી અને વ્યાજ દરોમાં વધારો પણ કર્યો હતો. ઊંચા વ્યાજ દરોએ ડોલર અને વાસ્તવિક રિટર્નને મજબૂતી આપી. આનાથી વ્યાજ આપતા રોકાણ વિકલ્પો, સોનાની સરખામણીમાં વધુ આકર્ષક બની ગયા. ડોલરનું મજબૂત થવું, મોંઘવારી અને રોકાણકારોની બદલાતી માંગે પણ આમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી.
2026માં ફેડરલ રિઝર્વની નીતિ અને ડોલરની મજબૂતીની અસર
2026માં ફેડરલ રિઝર્વની નીતિને લઈને બનેલી અપેક્ષાઓની અસર સોનાની કિંમતો પર પડી. 30 જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેવિન વોર્શને આગામી ફેડ અધ્યક્ષ નામાંકિત કર્યા. બજારોએ આને કડક નીતિના સંભવિત સંકેત તરીકે જોયું. આ જ કારણ છે કે ડોલર અને અમેરિકી ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં મજબૂતી આવી. સીએમઈ ગ્રુપના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી એરિક નોરલેન્ડે પણ ફેડની નીતિ અને વ્યાજ દરોને લઈને બદલાતી અપેક્ષાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો.
આ પણ વાંચો-Gold Price Today : સોનાના ભાવમાં જંગી ઘટાડો, ચાંદી પણ 20,000 ગગડી!