ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના સતત હુમલાઓ વચ્ચે ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ગ્રાહકોમાં ચિંતા વધી ગઈ છે. ઘણા શહેરોમાં પેટ્રોલ પંપો પર લાંબી કતારો જોવા મળી હતી, વાહન માલિકો ઇંધણનો સ્ટોક કરવામાં વ્યસ્ત જોવા મળી રહ્યા છે. આ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે એક સ્પષ્ટતા કરી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા પર તેલની અછતની અફવાઓ ચાલી રહી છે. જેને લઇને સરકારે સ્પષ્ટતા કરી.
ભારત પાસે કેટલો છે તેલનો જથ્થો?
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી કે ભારતમાં હાલમાં 250 મિલિયન બેરલ (આશરે 4,000 કરોડ લિટર) ક્રૂડ ઓઇલ અને રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો સંયુક્ત ભંડાર છે. આ જથ્થો 7 થી 8 અઠવાડિયા (આશરે 50-60 દિવસ) માટે સમગ્ર દેશની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે પૂરતો છે.
ભારતે તેના તેલ ભંડારને એક જ જગ્યાએ કેન્દ્રિત કરવાને બદલે વ્યૂહાત્મક રીતે સમગ્ર દેશમાં ફેલાવ્યો છે. મેંગલોર, પાદુર અને વિશાખાપટ્ટનમમાં ખાસ ભૂગર્ભ સંગ્રહ સુવિધાઓ બનાવવામાં આવી છે. રિફાઇનરીઓ અને ડિપોમાં મોટા ટેન્ક બનાવવામાં આવ્યા છે. ભારતમાં હજારો કિલોમીટર પાઇપલાઇન દ્વારા તેલનો સતત પુરવઠો પણ થાય છે. વધુમાં, સમુદ્રમાં ઘણા મોટા તેલ ટેન્કર ભારતીય બંદરો પાસે આવી રહ્યા છે.
ભારત ફક્ત ક્રૂડ ઓઇલ પર જ નિર્ભર નથી, પરંતુ તેની પાસે ફિનિશ્ડ પ્રોડક્ટ્સનો પણ પૂરતો સ્ટોક છે. ક્રૂડ ઓઇલ ઉપરાંત, પેટ્રોલ અને ડીઝલ, વિમાન માટે ઇંધણ તરીકે વપરાતા એવિએશન ટર્બાઇન ઇંધણ અને LPG અને LNGનો પણ પૂરતો સ્ટોક છે.
સરકારે બે મોટા દાવાઓને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યા છે જે લોકોમાં ગભરાટ ફેલાવી રહ્યા હતા. પહેલો એ હતો કે વૈશ્વિક સ્તરે તેલનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયો હતો. વધુમાં, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે ભારત પાસે માત્ર 25 દિવસનો અનામત બાકી છે. જો કે, વાસ્તવિકતા એ છે કે ભારત હજુ પણ ઘણા વૈશ્વિક સપ્લાયર્સ (રશિયા, ઇરાક, UAE, વગેરે) પાસેથી તેલ મેળવી રહ્યું છે. સપ્લાય ચેઇનના તમામ ભાગોમાં ભારત પાસે 50-60 દિવસનો બેકઅપ છે, જે ટૂંકા ગાળાના વિક્ષેપોનો સામનો કરવા માટે પૂરતો છે.
નાગરિકોએ ગભરાવવાની જરૂર નથી
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ છતાં, ભારતની ઊર્જા રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક સંગ્રહ નીતિએ દેશને સલામત આશ્રયસ્થાન પૂરું પાડ્યું છે. નાગરિકોને ગભરાવાની અને ઇંધણનો સંગ્રહ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, કારણ કે દેશમાં સપ્લાય ચેઇન સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.