છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત વધી રહેલા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આજે ઘટાડો થયો છે. જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં પ્રવર્તમાન તણાવને કારણે ભાવ વધારાનું જોખમ હજુ પણ યથાવત છે. સકારાત્મક બાબત એ છે કે, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 100 ડોલરની સપાટી વટાવી ગયા હોવા છતાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે.
નિકાસ પર ટેક્સ ઘટાડ્યો
પેટ્રોલની નિકાસ પરનો ટેક્સ પ્રતિ લિટર ₹1.50 થી ઘટાડીને ₹0.50 કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ડીઝલ પરનો ટેક્સ પ્રતિ લિટર ₹25 થી ઘટાડીને ₹20 કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, સ્થાનિક વપરાશ માટેના પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની વર્તમાન એક્સાઇઝ ડ્યુટીના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. 'વિન્ડફોલ ટેક્સ' (અણધાર્યા નફા પરનો કર) માં થતી વધઘટની સ્થાનિક બજારમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર કોઈ અસર થતી નથી.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ શું છે ?
ઈરાનમાં વકરતા સંકટ અને રશિયન લક્ષ્યો પર યુક્રેનના હુમલાને કારણે આ અઠવાડિયે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $108ને પાર કરી ગયા હતા. જોકે આજે તેમાં થોડી રાહત જોવા મળી રહી છે. શરૂઆતના કારોબારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 1.22 ટકાના ઘટાડા સાથે પ્રતિ બેરલ $104.5 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી એકવાર કોઈ ફેરફાર થયો નથી. દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. આ દરોમાં છેલ્લે મે મહિનામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે તાજેતરમાં સરકારી માલિકીની ઓઈલ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવ્યું છે.
ભારત શા માટે ચિંતિત છે?
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઈલ (કાચા તેલ)ની જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો વિદેશથી મેળવે છે. પરિણામે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થતો વધારો દેશના તેલ આયાત બિલ પર સીધી અસર કરે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, વિદેશમાંથી એક બેરલ તેલ ખરીદવા માટે ભારતે વધુ ડોલર ખર્ચવા પડશે.
આનાથી દેશનું આયાત બિલ વધશે. વધુમાં જો તેલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે. તો તે સરકાર અને તેલ કંપનીઓ બંને પર દબાણ લાવી શકે છે. તાજેતરમાં, ભારતના ક્રૂડ ઓઈલ બાસ્કેટના ભાવમાં પણ તીવ્ર વધારો થયો છે; તે ૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ અંદાજે $99.35 પ્રતિ બેરલથી વધીને 14 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં $128.7 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયો હતો.
શું પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તાત્કાલિક વધારો થશે?
એવું નથી કે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $120ના સ્તરે પહોંચતાની સાથે જ બીજા જ દિવસે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધી જાય. ભારતમાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ અનેક પરિબળોના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઉપરાંત, ડોલર-રૂપિયાના વિનિમય દર, રિફાઇનિંગ ખર્ચ, કર (ટેક્સ) અને તેલ કંપનીઓના નફાના માર્જિન જેવા પરિબળોને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
વધુમાં, તેલ કંપનીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં થતા દૈનિક ફેરફારોને હંમેશા તે જ દિવસે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિબિંબિત કરતી નથી. જો કે, જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સતત ઊંચા રહે, તો છૂટક ભાવ પર દબાણ વધી શકે છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ કેમ વધ્યો ?
ઈરાનમાં વકરતા સંકટ અને રશિયન લક્ષ્યો પર યુક્રેનના હુમલાને કારણે આ અઠવાડિયે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $108ને પાર કરી ગયા હતા. જોકે આજે તેમાં થોડી રાહત જોવા મળી રહી છે. શરૂઆતના કારોબારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 1.22 ટકાના ઘટાડા સાથે પ્રતિ બેરલ $104.5 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી એકવાર કોઈ ફેરફાર થયો નથી. દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. આ દરોમાં છેલ્લે મે મહિનામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે તાજેતરમાં સરકારી માલિકીની ઓઈલ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવ્યું છે.
દેશના મોટા શહેરોમાં શું છે પેટ્રોલ ડીઝલનો ભાવ (ગુડ રિટર્ન્સ અનુસાર)
| શહેર | પેટ્રોલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) | ડીઝલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) |
| દિલ્હી | ₹102.12 | ₹95.20 |
| મુંબઈ | ₹111.31
| ₹97.97 |
| કોલકાતા | ₹113.51 | ₹99.82 |
| ચેન્નાઈ | ₹107.78 | ₹99.56 |
| પટના | ₹113.35 | ₹99.36 |
ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના અંદાજિત દરો(ગુડ રિટર્ન્સ અનુસાર)
| શહેર | પેટ્રોલ/પ્રતિ લીટર | ડીઝલ/ પ્રતિ લીટર |
| અમદાવાદ | ₹102.15 | ₹98.27 |
| ગાંધીનગર | ₹102.04 | ₹98.15 |
| રાજકોટ | ₹101.57 | ₹97.71 |
| સુરત | ₹101.82 | ₹97.95 |
| વડોદરા | ₹101.46 | ₹97.57 |
SMS દ્વારા તમારા શહેરના ભાવ તપાસો
- Indian Oil (IOCL) - RSP <City Code> લખો અને તેને 9224992249 પર મોકલો.
- BPCL - RSP <City Code> લખો અને તેને 9223112222 પર મોકલો.
- HPCL - HPPRICE <City Code> લખો અને તેને 9222201122 પર મોકલો.
