અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવની અસર કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ)ના ભાવ પર પડવા લાગી છે. અમેરિકી સેના દ્વારા ઈરાન પર વધુ હુમલા થવાની આશંકા વચ્ચે, કાચા તેલના ભાવ ફરી એકવાર આસમાને પહોંચવા લાગ્યા છે. આજે, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ફરી એકવાર પ્રતિ બેરલ $115ની સપાટીને વટાવી ગયા છે.
30 ઓક્ટોબરે શું છે પેટ્રોલ ડીઝલનો ભાવ ?
આ ભારતમાં 30 ઓક્ટોબરે સવારે 6:00 વાગ્યે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. દેશભરમાં દિલ્હીથી લઈને ચેન્નાઈ સુધી ભાવમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી, પરંતુ એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે વૈશ્વિક સરેરાશની સરખામણીમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ નોંધપાત્ર રીતે સસ્તા છે.
વૈશ્વિક સરેરાશ કેટલી છે કિંમત ?
GlobalPetrolPrices.com ના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, પેટ્રોલની વૈશ્વિક સરેરાશ કિંમત ₹150 પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે ડીઝલની સરેરાશ કિંમત ₹158.73 પ્રતિ લિટર છે. તેની સરખામણીમાં, ભારતમાં પેટ્રોલની સરેરાશ કિંમત ₹108.65 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલની કિંમત ₹98.10 પ્રતિ લિટર છે.
વિવિધ દેશોમાં ભાવમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે, જેનું મુખ્ય કારણ તે દેશોની સરકારો દ્વારા લાદવામાં આવતા કર (ટેક્સ) અને આપવામાં આવતી સબસિડી છે. ઉદાહરણ તરીકે, વેનેઝુએલામાં ડીઝલની કિંમત લગભગ ₹0.40 પ્રતિ લિટર છે અને પેટ્રોલની કિંમત ₹3.32 પ્રતિ લિટર છે. લિબિયામાં વિશ્વનું સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ મળે છે, જેનો ભાવ ₹2.22 પ્રતિ લિટર છે. ભારતમાં, પોર્ટ બ્લેરમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹88.66 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹84.56 પ્રતિ લિટર છે.
વિશ્વમાં સૌથી મોંઘુ પેટ્રોલ ક્યાં મળે છે?
વૈશ્વિક સ્તરે, સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ હોંગકોંગમાં મળે છે, જ્યાં તેનો ભાવ ₹420.50 પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે ડીઝલનો ભાવ ₹463.02 પ્રતિ લિટર છે. ભારતમાં, પેટ્રોલનો સૌથી વધુ ભાવ આંધ્રપ્રદેશના ચિત્તૂરમાં છે, જે ₹118.34 પ્રતિ લિટર છે; તે જ શહેરમાં ડીઝલનો ભાવ ₹106.06 પ્રતિ લિટર છે.
ભારતના મોટા શહેરો માટે પેટ્રોલના આજના ભાવ
- બેન્ચમાર્ક ગણાતા દિલ્હીમાં પેટ્રોલના ભાવ ₹102.12 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલના ભાવ ₹95.20 પ્રતિ લિટર પર સ્થિર છે.
- આ ઉપરાંત, પ્રીમિયમ પેટ્રોલ વેરિઅન્ટ્સ—XP95, XP100 અને XG—ના ભાવ અનુક્રમે ₹109.24, ₹167.35 અને ₹100.52 પ્રતિ લિટર છે.
- લખનૌમાં, 1 લિટર પેટ્રોલની કિંમત ₹102.05 છે અને ડીઝલની કિંમત ₹99.28 છે.
- આજે પણ, દેશમાં સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ પોર્ટ બ્લેરમાં ₹88.66 પ્રતિ લિટરના ભાવે મળે છે, જ્યારે ત્યાં 1 લિટર ડીઝલની કિંમત ₹84.56 છે.
- બીજી તરફ, સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ આંધ્રપ્રદેશના ચિત્તૂરમાં ₹118.34 પ્રતિ લિટરના ભાવે મળે છે. ચિત્તૂરમાં ડીઝલની કિંમત ₹106.06 પ્રતિ લિટર છે.
ગુજરાતના મોટા શહેરોમાં શું છે પેટ્રોલ ડીઝલનો ભાવ
| શહેર | પેટ્રોલ/પ્રતિ લીટર | ડીઝલ/ પ્રતિ લીટર |
| અમદાવાદ | ₹102.15 | ₹98.27 |
| ગાંધીનગર | ₹102.04 | ₹98.15 |
| રાજકોટ | ₹101.72 | ₹97.85 |
| સુરત | ₹101.82 | ₹97.95 |
| વડોદરા | ₹101.46 | ₹97.57 |
સમૃદ્ધ દેશોમાં ઈંધણ મોંઘું હોય છે, જ્યારે તેલ ઉત્પાદક દેશોમાં તે સસ્તું હોય છે. સામાન્ય રીતે, સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઊંચા હોય છે, જ્યારે ઓછી આવક ધરાવતા દેશોમાં અને કાચા તેલનું ઉત્પાદન કરતા દેશોમાં ઈંધણ પ્રમાણમાં સસ્તું હોય છે. જોકે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ આ બાબતમાં એક મોટો અપવાદ છે; આર્થિક રીતે વિકસિત રાષ્ટ્ર હોવા છતાં, ત્યાં પેટ્રોલના ભાવ અન્ય ઘણા વિકસિત દેશોની સરખામણીમાં ઓછા રહે છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તફાવત કેમ હોય છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં થતા ફેરફારો દરેક રાષ્ટ્રને અસર કરે છે, પરંતુ દરેક દેશ પોતાના વિશિષ્ટ કર નિયમો અને સબસિડી નીતિઓના આધારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવ નક્કી કરે છે. કેટલાક દેશો ઈંધણ પર ભારે કર લાદે છે, જ્યારે અન્ય દેશો કર ઓછા રાખે છે અથવા જનતાને રાહત આપવા માટે સબસિડી આપે છે. આ જ કારણ છે કે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ સમાન હોવા છતાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવ એક દેશથી બીજા દેશમાં અલગ-અલગ હોય છે.
ભાવ નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં તફાવત
કેટલાક દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સાપ્તાહિક ધોરણે નક્કી કરવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત, જે દેશોમાં સરકાર ઈંધણના ભાવનું નિયમન કરે છે, ત્યાં સામાન્ય રીતે માસિક ધોરણે ભાવની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. આવા બજારોમાં ભાવ વારંવાર બદલાતા નથી.
આ પણ વાંચો: Sanwaliya Seth: 23 કરોડ રોકડ, 92 કિલો સોનું ચાંદી અને..સાંવરિયા શેઠ મંદિરનો ખૂલ્યો ભંડાર
