મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર ભારત સહિત વિશ્વભરના અર્થતંત્રો પર પડી રહી છે. અગાઉ, એવું લાગતું હતું કે 2026 ભારત માટે આશાસ્પદ વર્ષ રહેશે, જે ઝડપી વૃદ્ધિ અને ઓછી ફુગાવાને કારણે થશે. જોકે, અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષે તે આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે. આ સંઘર્ષથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ખાસ કરીને પ્રભાવિત થયા છે.
ફુગાવો વધવાનું જોખમ વધ્યું
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે. બધાની નજર RBIની એપ્રિલની નાણાકીય નીતિ પર છે અને બધા જ લોકો એક જ પ્રશ્ન પૂછી રહ્યા છે કે શું RBI 8 એપ્રિલે વ્યાજ દર ઘટાડશે? માર્ચ મહિનાના મોટાભાગના મહિના દરમિયાન બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100 થી ઉપર રહ્યા હતા, જેના કારણે ફુગાવો વધવાનું જોખમ વધ્યું છે. મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષ શરૂ થયાને એક મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો છે. જો લડાઈ ચાલુ રહેશે તો ફુગાવો ફરીથી નિયંત્રણ બહાર થઈ શકે છે. જોકે, ફુગાવો અત્યાર સુધી નિયંત્રણમાં રહ્યો છે. નવીનતમ CPI શ્રેણીના આધારે, જાન્યુઆરીમાં ફુગાવો 3.4 ટકા રહ્યો હતો. ખાદ્ય ફુગાવામાં પણ ઘટાડો થવાના સંકેતો જોવા મળ્યા છે.
MPCની બેઠક 6 એપ્રિલથી શરૂ થશે
તેલના ભાવ વધવાથી લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં વધારો થાય છે. જેના કારણે ઘણી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થાય છે. આવી સ્થિતિમાં ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવો ફરી એકવાર RBI માટે એક પડકાર બનશે. કેન્દ્રીય બેન્ક વિશ્વભરની અન્ય કેન્દ્રીય બેન્કોની કાર્યવાહીનું પણ અવલોકન કરવા માગશે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી લડાઈને ધ્યાનમાં રાખીને ઘણા દેશોની કેન્દ્રીય બેન્કો તેમના ફુગાવાના અનુમાનમાં સુધારો કરી શકે છે. RBIની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC)ની બેઠક 6 એપ્રિલથી શરૂ થશે. તેના પરિણામો 8 એપ્રિલે જાહેર કરવામાં આવશે.
નાણાકીય વર્ષ 2026માં રૂપિયામાં 10 ટકાનો ઘટાડો
RBI પર પણ રૂપિયાને સ્થિર કરવા માટે દબાણ છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં ડોલર સામે રૂપિયામાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં રૂપિયામાં લગભગ 10% ઘટાડો થયો છે. આ લગભગ એક દાયકામાં એક વર્ષમાં સૌથી મોટો ઘટાડો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો અને ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી ભંડોળ દ્વારા વેચાણને કારણે રૂપિયો 94-95ના સ્તરે ગગડી ગયો છે.
શું વ્યાજ દરો રહેશે યથાવત?
વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને RBIની નાણાકીય નીતિ સમિતિ એપ્રિલની નાણાકીય નીતિમાં વ્યાજ દરો યથાવત રાખે તેવી શક્યતા છે. તે ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે વ્યાજ દરોમાં પણ વધારો કરી શકે છે. જોકે, વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ પ્રતિકૂળ હોવાના સમયે આમ કરવાથી રોકાણ અને વપરાશ પર પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે. એવી શક્યતા છે કે MPC વ્યાજ દર ઘટાડવાનો ઉતાવળિયો નિર્ણય નહીં લે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા 8 એપ્રિલે વ્યાજ દર સ્થિર કરવાની જાહેરાત કરે તેવી શક્યતા છે.
આ પણ વાંચો : Adani Portsએ 500 મિલિયન ટન કાર્ગોનું સીમાચિહ્ન વટાવી રાષ્ટ્રની વિકાસ ગાથામાં પોતાની ભૂમિકા મજબૂત બનાવી
