RBI: જ્યારે આપણે લોન લેવાનો વિચાર કરીએ છીએ, ત્યારે સામાન્ય રીતે SBI, HDFC બેન્ક અથવા ICICI બેન્ક જેવા નામો સૌથી પહેલા ધ્યાનમાં આવે છે. જો કે, દેશના દૂરના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં, ગ્રામીણ સહકારી બેન્કો (RCBs) નું નેટવર્ક શાંતિથી ઘરો, ખેતરો અને નાના વ્યવસાયોને ધિરાણ આપી રહ્યું છે.
હવે, ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) આ બેન્કોને વધુ સારી સગવડ આપવાનો ઇરાદો ધરાવે છે, સાથે સાથે તેમની જોખમ વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓને કડક બનાવવાનો પણ ઇરાદો ધરાવે છે. RBI એ RCBs માટે એકાગ્રતા જોખમ વ્યવસ્થાપન અને ધિરાણ સુવિધાઓ સંબંધિત 2025 ના નિયમોમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો સૂચવતી ડ્રાફ્ટ એડવાઈઝરી જારી કરી છે. આ દરખાસ્તો પર જાહેર ટિપ્પણીઓ 28 ઓગસ્ટ સુધી આમંત્રિત કરવામાં આવી છે તે પહેલાં તેમને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે.
RBI નો ઉદ્દેશ્ય શું છે?
આ નિયમોમાં ફેરફારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ RCBs ની નાણાકીય સ્થિરતાને મજબૂત બનાવવાનો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઉધાર લેનારાઓની વિકસતી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે તેમને વધુ કાર્યકારી સુગમતા પ્રદાન કરવાનો છે. RBI એ કોઈપણ એક પ્રતિપક્ષને બેન્કની ટાયર-1 મૂડીના 20% અને એક જ જૂથને મહત્તમ 25% લોન આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પગલાનો હેતુ બેન્કોને ફક્ત એક કે બે કોર્પોરેટ્સને વધુ પડતું ધિરાણ આપવાથી રોકવાનો છે.
હોમ લોનનો વ્યાપ વધારવો
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કાયમી આવાસ અને ઘરના નવીનીકરણની વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને, RBI એ હોમ લોન મર્યાદા વધારી છે. ₹10,000 કરોડથી વધુ થાપણો ધરાવતી ગ્રામીણ બેન્કોને હવે ₹3 કરોડ સુધીની હોમ લોન મંજૂર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. વધુમાં, RBI એ ₹10,000 કરોડથી વધુ થાપણો ધરાવતી બેન્કોના બોર્ડને હોમ લોન માટે મુદત અને મુદતનો સમયગાળો નક્કી કરવા માટે સત્તા આપી છે.
RBI દ્વારા બીજો મુખ્ય પ્રસ્તાવ એ છે કે મોટાભાગના ક્ષેત્રો માટે ક્ષેત્રવાર એક્સપોઝર મર્યાદા દૂર કરવી, જ્યારે ખાસ કરીને રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર માટે આ મર્યાદાઓ જાળવી રાખવી. આનાથી ગ્રામીણ બેન્કોને સ્થાનિક માંગના આધારે કૃષિ ક્ષેત્ર, MSME અથવા સ્થાનિક વ્યવસાયોને વધુ લોન આપવાની સ્વતંત્રતા મળશે.
ઉધાર લેનારાઓને કેવી રીતે ફાયદો થશે?
ડ્રાફ્ટ દરખાસ્તો ધિરાણના ધોરણોમાં તાત્કાલિક કોઈ ફેરફાર કરશે નહીં. તેના અંગે ચર્ચાઓ હજુ પણ ચાલુ છે. જોકે, જો તેનો અમલ કરવામાં આવે તો, ગ્રામીણ સહકારી બેન્કો ખાસ કરીને મોટી બેન્કો માટે નોંધપાત્ર હાઉસિંગ લોન આપવાનું અને વધુ કસ્ટમાઇઝ્ડ લોન ચુકવણી પદ્ધતિઓ અપનાવવાનું સરળ બનાવી શકે છે. ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોના ઉધાર લેનારાઓ જે સહકારી બેન્કો પર આધાર રાખે છે, તેમના માટે આ ફેરફારો હાઉસિંગ ફાઇનાન્સની સરળ ઍક્સેસને સરળ બનાવી શકે છે અને ભવિષ્યમાં વધુ અનુકૂળ લોન વિકલ્પો પ્રદાન કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો: Pakistanનું વધુ એક કાવતરું નિષ્ફળ! ફાઝિલકા બોર્ડર પર ડ્રોન સાથે મળી પિસ્તોલ
