રિઝર્વ બેંકની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) 7 ઓક્ટોબરે સવારે 10:00 વાગ્યે તેની નવી નીતિની જાહેરાત કરી. આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક બાદ, RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા લેવાયેલા નિર્ણયોની વિગતો આપવા માટે પત્રકાર પરિષદ યોજી.
રેપો રેટમાં કર્યો વધારો
આરબીઆઇએ આ વખતે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કર્યો છે. જો તમારી લોન ફ્લોટિંગ વ્યાજ દર (floating interest rate) પર હોય, તો વ્યાજ દરમાં થતો આ ફેરફાર તમારા માસિક હપ્તામાં જોવા મળશે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની ત્રણ દિવસીય MPC બેઠકના પરિણામો જાહેર થયા છે. બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયોની જાહેરાત કરતી વખતે ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ લોન લેનારાઓને મોટો ઝટકો આપ્યો છે; RBIએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કર્યો છે, જેનાથી તે વધીને 5.50 % થયો છે. આ પહેલાં, આ દર લગભગ સાડા ત્રણ વર્ષ સુધી 5.25 % પર સ્થિર રહ્યો હતો. મધ્યસ્થ બેંકના આ નિર્ણયને કારણે હોમ લોન કે કાર લોન ધરાવતા ગ્રાહકો પર EMIનો બોજ વધી શકે છે.
રેપો રેટમાં વધારો થવાથી શું બદલાય છે?
રેપો રેટ એ મૂળભૂત રીતે તે વ્યાજ દર છે જેના પર રિઝર્વ બેંક અન્ય વ્યાપારી બેંકોને નાણાં ધિરાણ આપે છે. જ્યારે RBI રેપો રેટમાં વધારો કરે છે, ત્યારે બેંકો માટે ભંડોળ મેળવવાનો ખર્ચ વધી જાય છે. આ વધારાનો ખર્ચ પોતે ભોગવવાને બદલે, બેંકો તેનો બોજ તેમના ગ્રાહકો પર નાખે છે. તેનું સીધું પરિણામ એ આવે છે કે વિવિધ પ્રકારની લોન—જેમ કે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન—મોંઘી બને છે.
https://x.com/ANI/status/2107691019273949268?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2107691019273949268%7Ctwgr%5E%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=
આનું કારણ એ છે કે જ્યારે રેપો રેટમાં વધારો થાય છે, ત્યારે બેંકો માટે RBI પાસેથી નાણાં ઉછીના લેવાં મોંઘાં પડે છે. પરિણામે, બેંકો આ બોજ ગ્રાહકો પર નાખે અથવા લોનના વ્યાજદરમાં વધારો કરે તેવી શક્યતા રહે છે. તેનાથી વિપરીત, રેપો રેટમાં ઘટાડો થવાથી લોન સસ્તી થાય છે અને EMIનો બોજ ઘટે છે.
ફુગાવાના અનુમાનમાં વધારો
રેપો રેટમાં વધારો કરવાની સાથે, રિઝર્વ બેંકે નાણાકીય વર્ષ 2027 (FY27) માટેના ફુગાવાના અનુમાનમાં પણ વધારો કર્યો છે અને તેને અગાઉના 4.3 ટકાથી વધારીને 4.4 ટકા કર્યો છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ ફેરફાર માટે રવિ પાકની મોસમ પર નબળા ચોમાસા અને 'અલ નીનો' (El Niño) ની અસરને જવાબદાર ગણાવી હતી.