Reliance Retail અને વિશ્વભરમાં જાણીતી કન્વીનિયન્સ સ્ટોર ચેન 7-Eleven ભારતમાં તેમની 5 વર્ષ જૂની માસ્ટર ફ્રેન્ચાઇઝી ભાગીદારીનો અંત લાવી રહી છે. આ નિર્ણય બાદ બંને કંપનીઓ હેઠળ ચાલતા લગભગ 60 સ્ટોરમાંથી મોટા ભાગના સ્ટોર બંધ થવાની શક્યતા છે.
કેટલાક સ્ટોરમાં બચેલો માલ વેચ્યા બાદ તેમને પણ બંધ કરવામાં આવી શકે છે. ફસાયેલા નાણાંને ઝડપથી બહાર કાઢવા માટે Reliance ભારે ડિસ્કાઉન્ટ અથવા ‘બાય વન ગેટ વન’ જેવા ઓફર દ્વારા માલ વેચી શકે છે.
Reliance Retail અને 7-Elevenએ 9 ઓક્ટોબર 2021થી ભારતમાં સાથે કામ શરૂ કર્યું હતું. મુંબઈના અંધેરી ઈસ્ટના મરોલ વિસ્તારમાં 7-Elevenનો પ્રથમ સ્ટોર ખોલવામાં આવ્યો હતો.
7-Elevenએ ભારતમાં શરૂઆતમાં કિશોર બિયાણીના Future Group સાથે કરાર કર્યો હતો. જોકે, કોરોના મહામારી અને આર્થિક સંકટને કારણે ઓક્ટોબર 2021માં આ કરાર તૂટી ગયો હતો. ત્યાર બાદ 7-Elevenએ મુકેશ અંબાણીની Reliance Retail સાથે ભાગીદારી કરી હતી.
ભારતમાં 7-Eleven જેવા કન્વીનિયન્સ સ્ટોર માટે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે લગભગ દરેક વિસ્તારમાં કરિયાણાની દુકાનો સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. લોકોને રોજિંદી વસ્તુઓ ખરીદવા માટે ખાસ મોલ કે મોટા બજારમાં જવાની જરૂર પડતી નથી.
બીજી તરફ, અમેરિકા અને જાપાન જેવા દેશોમાં કન્વીનિયન્સ સ્ટોરને સફળતા મળવાનું એક કારણ એ છે કે અચાનક કોઈ વસ્તુ ખરીદવી હોય ત્યારે આવા સ્ટોર સરળ વિકલ્પ બની રહે છે.
ભારતમાં Blinkit, Zepto અને Instamart જેવા ક્વિક કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પણ મિનિટોમાં સામાન ઘરે પહોંચાડી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ગ્રાહકોને વસ્તુઓ લેવા માટે સ્ટોર સુધી જવાની જરૂર રહેતી નથી.
આંકડા મુજબ, કંપનીને 92 કરોડ રૂપિયાની આવક સામે 90 કરોડ રૂપિયાનું ચોખ્ખું નુકસાન થયું હતું. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે ભારતમાં તેના સંચાલનનો ખર્ચ ઘણો વધારે હતો.
એક તરફ પ્રાઇમ લોકેશન પર ઊંચું ભાડું, બીજી તરફ બ્રાન્ડેડ સ્ટોરની જાળવણીનો ખર્ચ અને ફ્રેન્ચાઇઝી ફી બાદ નફા માટેનું માર્જિન ઘણું ઓછું બચતું હતું. આ કારણોસર ભારતમાં 7-Elevenના સ્ટોર અપેક્ષા મુજબ સફળ થઈ શક્યા નહીં.
Reliance Retail સાથેનો કરાર પૂર્ણ થયા બાદ ભારતમાં હાલમાં ચાલતા લગભગ 60 7-Eleven સ્ટોર પરથી 7-Elevenનું નામ અને બોર્ડ હટાવવામાં આવશે.
જોકે, તમામ સ્ટોર એકસાથે બંધ કરવામાં નહીં આવે. Reliance કેટલાક પસંદગીના સ્ટોર ચાલુ રાખીને તેમને પોતાના કોઈ બ્રાન્ડ, જેમ કે Reliance Smart Pointમાં ફેરવી શકે છે.
આ રીતે ભારતમાં 7-Elevenની 5 વર્ષ જૂની ફ્રેન્ચાઇઝી ભાગીદારીનો અંત આવશે અને તેના કેટલાક સ્ટોર નવા નામ અને બ્રાન્ડ સાથે ચાલુ રહી શકે છે.