હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી ખુલી ગયું હોવા છતાં વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ કટોકટી હજુ પણ ગંભીર છે. આ વચ્ચે ભારતને રશિયન તેલ અંગે ખૂબ જ સારા સમાચાર મળ્યા છે. યુ.એસ.એ રશિયન તેલ ખરીદવાની છૂટને વધુ એક મહિના માટે લંબાવી છે.

ટ્રમ્પના વહીવટી તંત્રએ છૂટ

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ યુ.એસ. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે શુક્રવારે એક છૂટ આપી હતી. જેનાથી ભારત અને અન્ય દેશોને લગભગ એક મહિના માટે સમુદ્રમાં રશિયન તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો ખરીદવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ પગલાનો હેતુ વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવને સ્થિર કરવાનો છે, જેમાં ઈરાન સાથે સંકળાયેલા યુએસ-ઇઝરાયલ સંઘર્ષ દરમિયાન નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો.

મુક્તિ 16 મે સુધી લંબાવવામાં આવી

યુ.એસ. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ધ ટ્રેઝરી દ્વારા શુક્રવારે મોડી રાત્રે તેની વેબસાઇટ પર આ લાઇસન્સ પોસ્ટ કરવામાં આવ્યું. આ જોગવાઈ હેઠળ દેશો શુક્રવારથી 16 મે સુધી જહાજો પર લોડ થયેલ રશિયન તેલ ખરીદવા માટે અધિકૃત છે. આ લાઇસન્સ વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવને સંચાલિત કરવાના વહીવટીતંત્રના વ્યાપક પ્રયાસનો એક ભાગ છે. જે ભાવ ઈરાન સાથે સંકળાયેલા યુએસ-ઇઝરાયલ સંઘર્ષ દરમિયાન ઝડપથી વધી ગયા હતા. આ લાઇસન્સ અગાઉના 30-દિવસના માફીને બદલે છે, જે 11 એપ્રિલના રોજ સમાપ્ત થઈ ગયું હતું. જોકે, તે ઈરાન, ક્યુબા અથવા ઉત્તર કોરિયા સાથે સંકળાયેલા વ્યવહારોને આવરી લેતું નથી.

ભારતે મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો

ભારતીય વિદેશ સચિવની તાજેતરની યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુલાકાત દરમિયાન આયાત માટે આ માફી લંબાવવાનો મુદ્દો ચર્ચા માટે આવ્યો હતો. એવું જાણવા મળ્યું છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ બાદ સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપો ઉભરી આવ્યા હતા, તેથી ભારત રશિયન તેલ આયાત પર માફીના વિસ્તરણ અંગે યુએસ સાથે ચર્ચા કરી રહ્યું હતું. આ વધારો ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટના એક નિવેદનના બે દિવસ પછી આવ્યો છે, જેમાં તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે વોશિંગ્ટન અગાઉ રાષ્ટ્રોને યુએસ પ્રતિબંધોનો સામનો કર્યા વિના રશિયન તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપતી છૂટને નવીકરણ કરશે નહીં.

પુરવઠામાં સંભવિત વધારો

રશિયન રાષ્ટ્રપતિના ખાસ દૂત કિરિલ દિમિત્રીવે જણાવ્યું હતું કે પ્રારંભિક છૂટથી 100 મિલિયન બેરલ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો મુક્ત થશે. જે રકમ લગભગ એક દિવસના વૈશ્વિક ઉત્પાદન જેટલી છે. જો કે પ્રતિબંધોમાંથી આ રાહત વૈશ્વિક તેલ પુરવઠામાં કામચલાઉ વધારો તરફ દોરી શકે છે પરંતુ તે પેટ્રોલિયમના ભાવમાં ચાલી રહેલા વધારાને રોકવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે. ભાવમાં આ વધારો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના આંશિક બંધ થવાને કારણે થયો છે. યુદ્ધ પહેલા વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલ અને ગેસનું પરિવહન આ સ્ટ્રેટ દ્વારા દરરોજ થતું હતું. આ છૂટ રશિયાને યુક્રેન યુદ્ધને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી આવકથી વંચિત રાખવાના પશ્ચિમી પ્રયાસોને જટિલ બનાવી શકે છે અને વોશિંગ્ટનને તેના પોતાના સાથીઓ સાથે સંઘર્ષની સ્થિતિમાં પણ મૂકી શકે છે.

રશિયા ભારતને પુરવઠો વધારશે

આ દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં ભારતમાં રશિયાના રાજદૂત ડેનિસ અલીપોવે ખાતરી આપી છે કે રશિયા ભારતમાં તેની ઊર્જા નિકાસમાં વધારો કરશે, જેમાં ક્રૂડ તેલ, LPG અને LNGનો સમાવેશ થાય છે. અલીપોવના જણાવ્યા મુજબ, રશિયાએ પહેલાથી જ ભારતને તેના તેલ પુરવઠામાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે અને ભારતની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે જરૂરી કોઈપણ જથ્થામાં ઊર્જા સંસાધનોનો પુરવઠો ચાલુ રાખવા માટે તૈયાર છે. ભારત એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર સાબિત થયું છે - એક હકીકત જે નિર્વિવાદ છે - અને પશ્ચિમી દેશોથી વિપરીત, ભારતનો અભિગમ સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન સુસંગત રહ્યો છે.

માર્ચમાં કેટલું રશિયન તેલ ખરીદવામાં આવ્યું હતું?

યુરોપિયન થિંક ટેન્કના ડેટા દર્શાવે છે કે માર્ચમાં ભારતની રશિયન ક્રૂડ તેલની આયાતમાં વધારો થયો છે. સેન્ટર ફોર રિસર્ચ ઓન એનર્જી એન્ડ ક્લીન એર (CREA) એ મંગળવારે અહેવાલ આપ્યો હતો કે નવી દિલ્હીની મોસ્કોથી ક્રૂડ તેલની ખરીદી ફેબ્રુઆરીમાં $1.54 બિલિયનથી વધીને માર્ચમાં $5.8 બિલિયન થઈ છે - જે ત્રણ ગણાથી વધુનો વધારો છે. અહેવાલ મુજબ, ભારતે માર્ચ દરમિયાન રશિયા પાસેથી $371 મિલિયન મૂલ્યનો કોલસો અને $196 મિલિયન મૂલ્યના તેલ ઉત્પાદનોની પણ આયાત કરી હતી. માર્ચ 2022 થી, નવી દિલ્હી રશિયન તેલ માટે એક મુખ્ય બજાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. 2024 માં, તેણે દરરોજ આશરે 2 મિલિયન બેરલ ખરીદ્યા, અને ગયા વર્ષે, તેણે મોસ્કો પાસેથી લગભગ $44 બિલિયનનું ક્રૂડ તેલ ખરીદ્યું.

આ પણ વાંચો- દુનિયાનું સૌથી સ્ટ્રોંગ શેરબજાર કયા દેશનું ?