બજારમાં ખાંડની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને સંગ્રહખોરીને રોકવા માટે સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. આ પગલા હેઠળ કેન્દ્ર સરકારે સપ્ટેમ્બર 2026 ના પ્રથમ પખવાડિયા (એટલે કે, 1 થી 15 સપ્ટેમ્બર) માટે 13 લાખ ટન ખાંડનો ક્વોટા નક્કી કર્યો છે. આ નવા આદેશ મુજબ મિલોએ રિલીઝ ઓર્ડર મળ્યાના સાત દિવસની અંદર તેમનો ફાળવેલ ક્વોટા વેચવાનો રહેશે, જ્યારે અગાઉ, તેમને આમ કરવાની મંજૂરી એક મહિનાની હતી.
શું છે નવી કોટા સિસ્ટમ ?
આ નવા નિયમ હેઠળ, ખાંડ મિલોએ હવે રિલીઝ ઓર્ડર જાહેર થયાના સાત દિવસની અંદર બજારમાં તેમનો ફાળવેલ ક્વોટા વેચવાનો ફરજિયાત છે, એક મહિનાની અંદર નહીં. એ નોંધનીય છે કે 'રિલીઝ ઓર્ડર' એ સરકાર દ્વારા ખાંડ મિલોને જાહેર કરાયેલ એક સત્તાવાર નિર્દેશ અથવા અધિકૃતતા પત્ર છે.
આ દ્વારા સરકાર નક્કી કરે છે કે મિલ ચોક્કસ સમયમર્યાદામાં ખુલ્લા બજારમાં કેટલી ખાંડ વેચી શકે છે. આ પદ્ધતિ મિલોને તેમના સમગ્ર વેરહાઉસ સ્ટોકને એક જ સમયે ઉતારતા અટકાવે છે; અચાનક, મોટા પ્રમાણમાં પુરવઠો ભાવમાં ઘટાડો કરશે, જેના પરિણામે મિલોને નુકસાન થશે. તેનાથી વિપરીત, જો મિલો ખાંડનો સંગ્રહ કરશે, તો અછત સર્જાશે, જેના કારણે ભાવ આસમાને પહોંચશે અને જનતાને નુકસાન થશે. રિલીઝ ઓર્ડર સિસ્ટમ આ બે ચરમસીમાઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવે છે.
જમાખોરી પર રોક
વધતા ભાવ વચ્ચે વધુ નફા માટે મિલોને ખાંડનો સંગ્રહ કરતા અટકાવવા માટે, સરકારે એક કડક નિયમ રજૂ કર્યો છે જેમાં 1 થી 15 સપ્ટેમ્બરના સમયગાળા માટે 13 લાખ ટનનો ક્વોટા સાત દિવસની અંદર વેચવાનો રહેશે. આ ક્વોટા ગણેશ ચતુર્થી અને ઓણમ જેવા તહેવારો દરમિયાન માંગમાં વધારાને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો છે.
સરકારના નિશ્ચિત ક્વોટા હેઠળ, 1 થી 15 સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે 13 લાખ ટન ખાંડ બજારમાં આવશે, અને મિલોએ તેને સાત દિવસની અંદર વેચવાની રહેશે. આ ખાતરી કરે છે કે બજારમાં ખાંડની કોઈ અછત નહીં રહે, જેનાથી ભાવ નિયંત્રણમાં રહેશે. સરકારે તાજેતરમાં જથ્થાબંધ ખરીદદારો (જેમ કે મીઠાઈ અને ઠંડા પીણાના ઉત્પાદકો) પર 15 દિવસથી વધુ સમય માટે સ્ટોક રાખવા પર પ્રતિબંધ લાદ્યો છે; આ પગલું નવેમ્બરના અંત સુધી અમલમાં રહેશે.