ભારતની સરકારી તેલ કંપની ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) નવેમ્બર 2026માં રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે તેવી અપેક્ષા છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, રશિયન તેલની ખરીદી કરતાં મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી તેલ ખરીદવું હાલ વધુ આર્થિક રીતે ફાયદાકારક બની રહ્યું છે. શિપિંગ ખર્ચમાં વધારો અને રશિયન સપ્લાયર્સ તરફથી આકર્ષક ભાવ ન મળવાને કારણે આ ફેરફાર થઈ રહ્યો છે.
રશિયન તેલ કેમ મોંઘું પડી રહ્યું છે?
BPCLના નાણાં વિભાગના વડા વેત્સા રામકૃષ્ણ ગુપ્તાએ કંપનીના ત્રિમાસિક પરિણામો બાદ વિશ્લેષકો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે નવેમ્બર માટે રશિયન તેલના જથ્થામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. વધેલા પરિવહન ખર્ચ અને રશિયન તેલની ઓછી સ્પર્ધાત્મક કિંમતને કારણે પર્શિયન ગલ્ફ અને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી મળતું તેલ વધુ આકર્ષક બની રહ્યું છે. અગાઉ રશિયા ભારતને ઘણી વખત ડિસ્કાઉન્ટ પર ક્રૂડ ઓઇલ પૂરું પાડતું હતું. પરંતુ તાજેતરના મહિનાઓમાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે. રશિયન તેલની કિંમતમાં વધેલા પ્રીમિયમ અને જહાજોના પરિવહન ખર્ચને કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે તેની ખરીદી ઓછી ફાયદાકારક બની છે.
BPCLની ખરીદીમાં રશિયાનો હિસ્સો 37%
જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન BPCLની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીમાં રશિયન તેલનો હિસ્સો આશરે 37% રહ્યો હતો. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે મધ્ય પૂર્વમાંથી પુરવઠો વધતાં તેણે આ ક્ષેત્રમાંથી ખરીદી ફરી વધારી છે. ઑક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં પણ મધ્ય પૂર્વમાંથી વધુ તેલ મળવાની અપેક્ષા છે. સાઉદી અરેબિયાનો BPCLની ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીમાં આશરે 19% અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતનો આશરે 17% હિસ્સો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે કંપનીના પુરવઠામાં ખાડી દેશોનું મહત્ત્વ ફરી વધી રહ્યું છે.
ડિસેમ્બર માટે રશિયન તેલ સસ્તું પડી શકે?
રશિયન તેલના ભાવમાં ડિસેમ્બર માટે થોડી રાહતના સંકેત પણ છે. BPCLના જણાવ્યા અનુસાર, ઑક્ટોબરમાં રશિયન ક્રૂડ પરનું પ્રીમિયમ પ્રતિ બેરલ $12થી $13 હતું, જે ડિસેમ્બરના કાર્ગો માટે ઘટીને આશરે $1થી $2 થયું છે. આથી ડિસેમ્બરમાં રશિયન તેલની ખરીદી ફરી વધુ સ્પર્ધાત્મક બની શકે છે. જોકે, કંપનીએ ડિસેમ્બરમાં ખરીદી વધારવાની કોઈ ચોક્કસ જાહેરાત કરી નથી. બીજી તરફ, કંપનીએ મુંબઈ અને કોચી રિફાઇનરીમાં જાળવણીના કામને કારણે આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં રિફાઇનરીની કામગીરીમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરી છે.
આ ફેરફાર ભારતની તેલ આયાતની વ્યૂહરચનામાં થઈ રહેલા પરિવર્તનને દર્શાવે છે. ભારતીય રિફાઇનરીઓ હવે માત્ર સપ્લાયર દેશને નહીં, પરંતુ તેલની કિંમત, પરિવહન ખર્ચ અને ઉપલબ્ધતાને ધ્યાનમાં રાખીને ખરીદીના નિર્ણયો લઈ રહી છે.
આ પણ વાંચો: Gold Price: તેલના ભાવ ઘટતા સોનું બાઉન્સ બેક, શું યુએસ ફેડનો નિર્ણય બદલશે રમત ?