આજકાલ નાની-મોટી ખરીદીથી લઈને મોટા બિલની ચુકવણી પણ UPI અને અન્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેનાથી લોકોનું કામ સરળ બન્યું છે, પરંતુ ઓનલાઈન પેમેન્ટ વધવાની સાથે સાયબર ફ્રોડનું જોખમ પણ વધી રહ્યું છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બેંકો હવે ડિજિટલ પેમેન્ટ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓની સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં લાગી છે.
બેંકોએ Fintech કંપનીઓને તેમના પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાતા દુકાનદારો અને વેપારીઓની તપાસ કડક કરવા જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત, નાણાં ટ્રાન્સફર કરતી સિસ્ટમ પર દેખરેખ વધારવા અને નવા બેંક ખાતામાં પેમેન્ટ મોકલતાં પહેલાં તેની તપાસ કરવાની સલાહ પણ આપી છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટમાં કયા પ્રકારની છેતરપિંડી થઈ રહી છે?
બેંકોએ Fintech કંપનીઓને શું સૂચના આપી?
ડિજિટલ પેમેન્ટ અને નાણાં ટ્રાન્સફરની સુવિધા આપતી Fintech કંપનીઓને લઈને બેંકો સતર્ક થઈ ગઈ છે. બેંકોએ પોતાની ભાગીદાર Fintech કંપનીઓને સૂચના આપી છે કે નવા મર્ચન્ટ એટલે કે દુકાનદારોને પોતાના પ્લેટફોર્મ સાથે જોડતાં પહેલાં તેમની યોગ્ય રીતે તપાસ કરવામાં આવે.
આ સાથે વેપારીઓના નાણાં જે બેંક ખાતામાં મોકલવામાં આવે છે તેની વિગતોની પણ ફરીથી ચકાસણી કરવા જણાવાયું છે. બેંકોએ ઓટોમેટેડ પેઆઉટ સિસ્ટમ પર નિયંત્રણ વધારવાની પણ સલાહ આપી છે.
આ સિસ્ટમ દ્વારા કંપનીઓ એકસાથે હજારો બેંક ખાતાંમાં નાણાં મોકલી શકે છે. જો તેની યોગ્ય તપાસ કરવામાં ન આવે તો સાયબર ગુનેગારો આ સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરીને ખોટાં ખાતાંમાં નાણાં ટ્રાન્સફર કરી શકે છે.
API Key ચોરાઈ જાય તો શું થઈ શકે?
API Key એક પ્રકારનો ખાનગી કોડ છે, જેનો ઉપયોગ કોઈ વેપારીનું સોફ્ટવેર પેમેન્ટ કંપનીને ચુકવણી સંબંધિત સૂચના આપવા માટે કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ ઓનલાઈન વેપારી પેમેન્ટ કંપનીની મદદથી ગ્રાહકો પાસેથી નાણાં મેળવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન API Key સિસ્ટમને એ ઓળખવામાં મદદ કરે છે કે પેમેન્ટની સૂચના સાચા વેપારી તરફથી જ આવી છે.
સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે આ કોડ વેપારીના સર્વર પર સેવ કરવામાં આવે છે. જો સાયબર ગુનેગારો તે સર્વરમાં ઘૂસણખોરી કરે તો તેઓ API Key ચોરીને પોતાની રીતે નાણાં ટ્રાન્સફર કરી શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં પેમેન્ટ સિસ્ટમ માટે અસલી અને નકલી સૂચના વચ્ચેનો તફાવત ઓળખવો મુશ્કેલ બની શકે છે. આ જોખમ ઘટાડવા માટે પેમેન્ટ કંપનીઓ હવે API Key વારંવાર બદલી રહી છે.
