મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ અને તેલ બજારોમાં ઉથલપાથલ વચ્ચે 27 દેશોએ વિશ્વ બેંક પાસેથી કટોકટી નાણાકીય સહાય મેળવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. બળતણના વધતા ભાવ, વિક્ષેપિત પુરવઠા શૃંખલા અને ખાતરના સંકટને કારણે અનેક વિકાસશીલ દેશો પર દબાણ વધ્યું છે. કેન્યા અને ઇરાક જેવા રાષ્ટ્રોએ તાત્કાલિક નાણાકીય સહાયની જરૂરિયાતનો સંકેત આપ્યો છે.
27 દેશોએ કટોકટી ભંડોળની વિનંતી કરી
વિશ્વ બેંકના અહેવાલ મુજબ આ ક્ષેત્રમાં સંઘર્ષ ફાટી નીકળ્યા બાદ વિશ્વભરના 27 દેશોએ કટોકટી ભંડોળની વિનંતી કરી છે. આ રાષ્ટ્રોએ એવી પદ્ધતિઓ અમલમાં મૂકવાનું શરૂ કર્યું છે જે જરૂર પડ્યે તેમને વિશ્વ બેંક પાસેથી ઝડપથી ભંડોળ મેળવવા સક્ષમ બનાવશે. રોઇટર્સ દ્વારા મેળવેલા આંતરિક દસ્તાવેજમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે આ દેશોની ઓળખ તેમજ વિનંતી કરાયેલ સહાયની ચોક્કસ રકમ જાહેર કરવામાં આવી નથી. વિશ્વ બેંકે પણ આ બાબતે ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
તેલ ગેસના ભાવ વધારાને લીધે વધી મુશ્કેલી
અહેવાલ સૂચવે છે કે 28 ફેબ્રુઆરીએ મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ વધ્યો ત્યારથી ત્રણ દેશોએ નવી કટોકટી સહાય પદ્ધતિ માટે મંજૂરી મેળવી લીધી છે, જ્યારે બાકીના રાષ્ટ્રો હાલમાં જરૂરી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવાની પ્રક્રિયામાં છે. સંઘર્ષના પરિણામો સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી રહ્યા છે. તેલ અને ગેસના ભાવમાં વધારાને કારણે ઘણા દેશોની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે. વધુમાં ઉર્જા બજારોમાં અસ્થિરતાએ પુરવઠા શૃંખલાઓને વિક્ષેપિત કરી છે. વધુમાં ખાતરોનો પુરવઠો વિક્ષેપિત થઈ રહ્યો છે જેના કારણે કૃષિ ઉત્પાદન પર અસર પડી રહી છે.
ઝડપથી નાણાકીય સહાય મેળવવા કરી અપીલ
કેન્યા અને ઇરાકે પુષ્ટિ આપી છે કે તેમણે વિશ્વ બેંક પાસેથી ઝડપી નાણાકીય સહાયની વિનંતી કરી છે. કેન્યામાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે, જ્યારે ઇરાક તેની તેલ આવકમાં ભારે ઘટાડાનો સામનો કરી રહ્યું છે.
અહેવાલ મુજબ આ 27 રાષ્ટ્રો પૂર્વ-સ્થાપિત કટોકટી ભંડોળ પદ્ધતિનો લાભ મેળવવા માટે પાત્ર 101 દેશોમાં શામેલ છે. આમાંથી 54 દેશો "રેપિડ રિસ્પોન્સ" સુવિધામાં ભાગ લેનારા છે. આ સુવિધા હેઠળ, કોઈપણ ભાગ લેનાર રાષ્ટ્ર તેના અગાઉ મંજૂર છતાં ઉપયોગમાં ન લેવાયેલા ભંડોળ ફાળવણીના 10 ટકા સુધી તાત્કાલિક ઍક્સેસ કરી શકે છે.
શું કહે છે વર્લ્ડ બેંકના પ્રમુખ?
વિશ્વ બેંકના પ્રમુખ અજય બંગાએ ગયા મહિને જણાવ્યું હતું કે જો જરૂર પડે તો સંસ્થા $20 બિલિયન અને $25 બિલિયનની વચ્ચે તાત્કાલિક નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવા માટે તૈયાર છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે હાલના પ્રોજેક્ટ્સમાંથી બાકી રહેલા ભંડોળને અન્ય યોજનાઓના સંસાધનો સાથે જોડીને, આ સહાય આગામી છ મહિનામાં $60 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. આગળ જતાં, આ આંકડો સંભવિત રીતે $100 બિલિયન સુધી વધી શકે છે.
12 દેશો IMF પાસેથી મદદ માગી શકે
આ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ક્રિસ્ટાલિના જ્યોર્જિવાએ નોંધ્યું હતું કે લગભગ 12 દેશો IMF પાસેથી પણ મદદ માંગી શકે છે. જો કે અત્યાર સુધી બહુ ઓછા દેશોએ સત્તાવાર રીતે અરજીઓ સબમિટ કરી છે. નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે ઘણા દેશો IMF કરતાં વિશ્વ બેંક પાસેથી મદદ મેળવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે, કારણ કે બાદમાં સામાન્ય રીતે કડક શરતો લાદે છે જેમ કે ખર્ચમાં કાપ જે પહેલાથી જ મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા દેશોમાં આર્થિક અને સામાજિક કટોકટીને વધુ તીવ્ર બનાવી શકે છે.
આ પણ વાંચો- Petrol CNG Price Hike: 10 દિવસમાં ત્રીજીવાર વધ્યા પેટ્રોલ ડીઝલના ભાવ, CNGમાં પણ ભાવ વધારો
