યુએસ ટેરિફની અસરનો સામનો કરવા માટે સરકારે એક્શન મોડમાં આવી છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયે લગભગ રૂ.25,000કરોડની સહાય યોજનાઓ (નિકાસ પ્રમોશન મિશન) તૈયાર કરી છે, જેનો અમલ છ વર્ષના સમયગાળામાં કરવામાં આવશે. આ ઉચ્ચ યુએસ ટેરિફ્થી સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતાઓનો સામનો કરશે.

બે સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે વાણિજ્ય મંત્રાલયનો આ પ્રસ્તાવ મંજૂરી માટે નાણામંત્રાલયને મોકલવામાં આવ્યો છે. મંજૂરી મળતાંની સાથે જ અને બજેટ ફાળવણીનો નિર્ણય લેવામાં આવે કે તરત જ, કેબિનેટની મંજૂરી પછી આ યોજનાઓ લાગુ કરવામાં આવશે.

નિકાસ પ્રમોશન મિશન હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવેલી આ યોજનાઓમાં વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) સાથે સુસંગત હસ્તક્ષેપોનો સમાવેશ થશે, જે વેપાર નાણાં અને નિકાસકારો માટે બજાર ઍક્સેસ સરળ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યું છેઃ સરકાર

સરકાર માને છે કે આ મિશન એવા પડકારોનો સામનો કરે છે જે ફ્ક્ત ટેરિફ અને વેપાર-યુદ્ધની અનિશ્ચિતતાઓ સુધી મર્યાદિત નથી. *તે ફ્ક્ત ટેરિફ્થી આગળ વધે છે. આવતીકાલે પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે. અમે લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યા છીએ,* એક સૂત્રએ જણાવ્યું.

આ વ્યૂહરચના ફ્ક્ત પ્રમોશન સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ ભવિષ્યમાં આવા જોખમોને ઘટાડવા માટે બજારો અને નિકાસ બાસ્કેટમાં વૈવિધ્યીકરણ કરવાનો પણ હેતુ ધરાવે છે. તેનો હેતુ નિકાસકારોને ભારતીય ઉત્પાદનોની *નિકાસક્ષમતા* વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો પણ છે.

આ પહેલ એવા સમયે આવી છે જ્યારે નિકાસકારો સરકારી સહાયની માંગ કરી રહ્યા છે કારણ કે તેઓ ટૂંક સમયમાં યુએસમાં મોકલવામાં આવતા માલ પર 50 ટકા ટેરિફનો સામનો કરશે. રત્નો અને ઝવેરાત, કાપડ અને ઝિંગા જેવા દરિયાઈ ઉત્પાદનો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત ક્ષેત્રોમાં શામેલ છે. કેન્દ્રીય બજેટ 2025 માં રૂ.2,250 કરોડના નિકાસ પ્રમોશન મિશનની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી પરંતુ તેનો અમલ હજુ સુધી થયો નથી.

નવી યોજનાની વિશેષતાઓઃ નાના નિકાસકારો માટે કોલેટરલ-મુક્ત લોન સુવિધા* ક્રોસ-બોર્ડર ફેક્ટરિંગ દ્વારા વૈકલ્પિક નાણાકીય સાધનોને પ્રોત્સાહન આપવું.

ઉચ્ચ જોખમવાળા બજારો માટે સમર્થન.

સીધી સબસિડી જેવા વિકલ્પો ઓછા શક્ય છે કારણ કે તેનો અમલ કરવો મુશ્કેલ છે અને નૈતિક જોખમની ચિંતાઓ પણ છે. ઉપરાંત, નિકાસકારો પર વાસ્તવિક અસરનું મૂલ્યાંકન કરવું અને સંબંધિત સબસિડીને વાજબી ઠેરવવી મુશ્કેલ છે. ઉપરાંત, WTO નિયમોનું ઉલ્લંઘન થવાનું જોખમ રહેલું છે.

જુલાઈમાં ભારતની નિકાસ 7.29% વધી, વેપાર ખાધ $27.35 બિલિયન સુધી પહોંચી

ગુરુવારે વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ, ગયા વર્ષે જુલાઈમાં નિકાસ $34.71 બિલિયન હતી. જુલાઈ 2025માં ભારતની નિકાસ 7.29 ટકા વધીને $37.24 બિલિયન થઈ હતી, જ્યારે તે જ મહિનામાં વેપાર ખાધ $27.35 બિલિયન નોંધાઈ હતી. ગુરુવારે વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ, ગયા વર્ષે જુલાઈમાં નિકાસ $34.71 બિલિયન હતી. તે જ સમયે, આયાતમાં પણ વાર્ષિક 8.6 ટકાનો વધારો થયો અને તે જુલાઈ મહિનામાં $64.59 બિલિયન થયો. એપ્રિલથી જુલાઈ 2025-26 દરમિયાન ભારતની કુલ નિકાસ 3.07 ટકા વધીને $149.2 બિલિયન થઈ, જ્યારે આયાત 5.36 ટકા વધીને $244.01 બિલિયન થઈ.

આ વધતી જતી વેપાર ખાધ પાછળ ક્રૂડ ઓઇલ, સોનું અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની આયાતમાં વધારો એક મુખ્ય કારણ તરીકે દર્શાવવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, નિકાસમાં વધારો વૈશ્વિક માંગમાં સુધારો અને ભારતની સ્પર્ધાત્મકતાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારે કહ્યું છે કે તે નિકાસકારોને વધુ ટેકો પૂરો પાડવા અને વેપાર સંતુલન સુધારવા માટે વિવિધ યોજનાઓ પર કામ કરશે.