યુક્રેન યુદ્ધ વચ્ચે, સસ્તા ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય કરતા રશિયા પાસેથી ભારતની તેલ ખરીદી હવે સ્થગિત છે. યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે, ભારતીય કંપનીઓએ બે મુખ્ય રશિયન તેલ કંપનીઓ પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીને અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. દરમિયાન, તેલ ઉત્પાદક દેશોના જૂથ OPEC+ ની બેઠકમાં લેવામાં આવેલા નિર્ણયોએ ભારતની ચિંતાઓમાં વધુ વધારો કર્યો છે.
OPEC Plusના બે મુખ્ય નિર્ણયો
એક રિપોર્ટ મુજબ, OPEC+ દેશોએ રવિવારે તેમની બેઠકમાં બે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લીધા, ડિસેમ્બર 2025 થી તેલ ઉત્પાદનમાં દરરોજ 137,000 બેરલનો વધારો કરવામાં આવશે. જોકે આ વધારો વૈશ્વિક માગની તુલનામાં ખૂબ જ સાધારણ છે, 2026 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા (જાન્યુઆરી-માર્ચ) માં ઉત્પાદન વૃદ્ધિ સંપૂર્ણપણે અટકી જશે. આનો અર્થ એ છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન ઉત્પાદનમાં કોઈ વધારો થશે નહીં, અને બજારની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે.
ભારત માટે મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે
OPEC+ એ વિશ્વના 22 મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશોનું જોડાણ છે, જે વૈશ્વિક તેલ ઉત્પાદન અને ભાવ પર નોંધપાત્ર પ્રભાવ પાડે છે. જો ઉત્પાદન મર્યાદિત રહેશે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધી શકે છે. ભારત, જે તેની તેલ જરૂરિયાતોના લગભગ 85% આયાત કરે છે, તેના માટે આયાત બિલ વધવાની ધારણા છે. આનાથી રાજકોષીય ખાધ અને ફુગાવો બંનેમાં વધારો થવાની સંભાવના છે. વધુમાં, ડોલરની માગમાં વધારો રૂપિયા પર દબાણ લાવી શકે છે.
અમેરિકાના પ્રતિબંધથી ભારત પર અસર
અમેરિકાએ બે મોટી રશિયન તેલ કંપનીઓ પર નવા પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે, જેના કારણે ભારત સસ્તા રશિયન ક્રૂડ તેલની ખરીદી પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ભારતીય કંપનીઓ હવે સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને યુએઈ જેવા વૈકલ્પિક સપ્લાયર્સ પાસેથી ક્રૂડ તેલ મેળવવાની તૈયારી કરી રહી છે, પરંતુ ત્યાં કિંમતો પ્રમાણમાં ઊંચી છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો OPEC Plus ઉત્પાદન વૃદ્ધિને મર્યાદિત કરે છે અને રશિયાથી આયાત ઘટાડે છે, તો આગામી મહિનાઓમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો, ફુગાવામાં વધારો અને રૂપિયામાં નબળાઈ જોવા મળી શકે છે.