મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં વધતા જતા તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિએ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ખળભળાટ મચાવ્યો છે. ભારત માટે આ સ્થિતિ બેવડો ફટકો સાબિત થઈ શકે તેમ છે, કારણ કે ભારત તેની જરૂરિયાતનું 80% થી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે.જ્યારે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ નિયંત્રણ બહાર જાય, ત્યારે દેશના નાણાકીય ગણિત બગડવા લાગે છે. આ ગંભીર મુદ્દા પર સરકારના સંભવિત પગલાં અને અસરો નીચે મુજબ છે:
મોંઘવારીનો પડકાર અને સામાન્ય જનતા પર અસર
ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થતા સીધી અસર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર પડે છે.જેમાં ડીઝલના ભાવ વધતા શાકભાજી,અનાજ અને અન્ય ચીજવસ્તુઓના ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ વધે છે, જે અંતે ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર ભાર નાખે છે. ત્યારે ઓઇલ ખરીદવા માટે વધુ ડોલર ચૂકવવા પડતા હોવાથી ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડી શકે છે.
સરકાર હવે શું કરી શકે?
સરકાર પાસે આ સંકટને પહોંચી વળવા માટે મર્યાદિત પરંતુ અસરકારક વિકલ્પો છે કે એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો: જો આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ખૂબ વધે, તો સરકાર પેટ્રોલ-ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડીને સામાન્ય જનતાને રાહત આપી શકે છે. જોકે, આનાથી સરકારની ટેક્સની આવકમાં ઘટાડો થાય છે.રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ સમયે ભારતે રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ ખરીદ્યું હતું. સરકાર ફરીથી એવા દેશો સાથે વાતચીત કરી શકે છે જે ડિસ્કાઉન્ટ ભાવે તેલ આપી શકે.વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર (Strategic Petroleum Reserves): ભારત પાસે કટોકટીના સમય માટે અનામત તેલનો જથ્થો છે. સરકાર આ ભંડારમાંથી તેલ છોડીને બજારમાં સપ્લાય જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.લાંબા ગાળાના ઉકેલ તરીકે સરકાર ઇથેનોલ મિશ્રણ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) પર વધુ ભાર મૂકી રહી છે જેથી તેલ પરની નિર્ભરતા ઘટે.
ભારત પર મોટું સંકટ
ભારત માટે આ માત્ર આર્થિક નહીં પણ રાજદ્વારી કસોટી પણ છે. ભારત મધ્ય પૂર્વના દેશો (ખાસ કરીને ઇઝરાયેલ, ઈરાન અને સાઉદી અરેબિયા) સાથે સારા સંબંધો ધરાવે છે. ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર શાંતિની અપીલ કરીને સપ્લાય ચેઇન ખોરવાય નહીં તેવા પ્રયાસો તેજ કરશે.
આ પણ વાંચો - Petrol Diesel Price Today: પેટ્રોલ ડીઝલના ભાવમાં કોઇ જ ફેરફાર નહીં! જાણો આજનો લેટેસ્ટ રેટ
