મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારને હચમચાવી નાખ્યું છે, અને હવે તેલના ભાવ અંગે અત્યંત ગંભીર ચેતવણીઓ સામે આવી રહી છે. દિગ્ગજ બ્રોકરેજ ફર્મ મેક્વેરીના વિશ્લેષકો કહે છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિને ઓછી આંકવામાં આવી રહી છે. જો પરિસ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય, તો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ માત્ર $150 જ નહીં, પરંતુ સંભવિત રીતે $200 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે.

ક્રૂડ ઓઇલના વધી શકે છે ભાવ 


કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે બીજા ક્વાર્ટરમાં પણ ચાલુ રહેલો સંઘર્ષ વાસ્તવિક તેલના ભાવને ઐતિહાસિક રીતે ઊંચા સ્તરે લઈ જઈ શકે છે. જોકે, બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, કંપનીએ વધુ આશાવાદી દૃશ્યની રૂપરેખા આપી છે - તેને 60% સંભાવના આપી છે - જેમાં આ મહિનાના અંત સુધીમાં સંઘર્ષ ઓછો થઈ શકે છે.

આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં વર્ષોમાં સૌથી મોટો માસિક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે મુખ્યત્વે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે છે. ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી પુરવઠામાં ભારે વિક્ષેપ પડ્યો છે અને ઉર્જા સંકટ વધુ ઘેરો બનવાનો ભય વધી ગયો છે.

તેલ ઉત્પાદક પ્રદેશોમાં કટોકટી વધુ તીવ્ર બની

આ સંઘર્ષ, હવે તેના બીજા મહિનામાં, મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક પ્રદેશોમાં ઉથલપાથલને તીવ્ર બનાવી રહ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનના નિયંત્રણ - એશિયામાં તેલ પુરવઠાના નોંધપાત્ર ભાગને સંચાલિત કરતો એક મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ - એ ઊર્જા બજારમાં અસ્થિરતાને વધુ વધારી દીધી છે. એક સંશોધન નોંધમાં, બ્રોકરેજએ જણાવ્યું હતું કે જો આ માર્ગ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે, તો કિંમતો વૈશ્વિક તેલ માંગમાં ભારે ઘટાડો લાવવા માટે પૂરતા સ્તરે વધવાની શક્યતા છે. જોકે, એવા સંકેતો મળ્યા છે કે માર્ગ ફરી ખુલી શકે છે.

બ્રેન્ટના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100 થી ઉપર પહોંચી ગયા

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા બે ચીની જહાજોને અટકાવવામાં આવ્યા બાદ 27 માર્ચે તેલના ભાવમાં વધારો થયો હતો, જે સંકેત આપે છે કે ઈરાન આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ દ્વારા ટ્રાફિક પર પ્રતિબંધો લાદવાનું ચાલુ રાખે છે. મે ડિલિવરી માટે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ 2.82% વધીને $111.06 પ્રતિ બેરલ થયા, જ્યારે યુએસ વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ફ્યુચર્સ 2.68% વધીને $97.01 થયા.
દરિયાઈ ટ્રાફિક પર નજર રાખતી કંપની મરીનટ્રાફીકના જણાવ્યા અનુસાર, ચાઇના ઓશન શિપિંગ કંપનીની માલિકીના જહાજોને પાછા ફેરવવામાં આવ્યા હતા. સંઘર્ષ ફાટી નીકળ્યા પછી આ માર્ગ પસાર કરવાનો આ કોઈ મુખ્ય કન્ટેનર કેરિયરનો પ્રથમ પ્રયાસ હતો. ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ, COSCO વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી શિપિંગ લાઇન છે.

આગળની સ્થિતિ નક્કી કરશે આ ત્રણ મુખ્ય પરિબળો 


  • હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કેટલા સમય સુધી બંધ રહેશે.
  • ઊર્જા માળખાગત સુવિધાઓને થયેલા નુકસાનની માત્રા.
  • પુરવઠા શૃંખલાઓ કેટલી ઝડપથી સામાન્ય સ્થિતિમાં પાછી આવે છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાની અસર

હાલમાં, બ્રેન્ટ ક્રૂડ તેના તાજેતરના ઉચ્ચતમ $119.50 થી ઘટીને $107 પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ ગયું છે; જોકે, ઇતિહાસ દર્શાવે છે કે જો પરિસ્થિતિ બગડે તો ભાવ કેટલી ઝડપથી વધી શકે છે. 2008 માં, ભાવ પ્રતિ બેરલ $146 સુધી વધી ગયા હતા.
હકીકતમાં, વિશ્વના તેલ પુરવઠાનો લગભગ 20% ભાગ આ જ માર્ગ - હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. પરિણામે, આ માર્ગમાં કોઈપણ વિક્ષેપ સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર સીધી અને તાત્કાલિક અસર કરશે.
દરમિયાન, ઈરાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલ ગતિરોધ હવે લગભગ ચાર અઠવાડિયાથી ચાલુ છે, તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. જોકે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે હુમલાઓ હાલ પૂરતા મુલતવી રાખી શકાય છે, પરંતુ હાલમાં એવા કોઈ સ્પષ્ટ સંકેતો નથી કે સંઘર્ષનો અંત નજીક છે. આ સંજોગોમાં, જો આ સંઘર્ષ લંબાય છે, તો વિશ્વને માત્ર મોંઘા તેલના બોજનો જ નહીં પરંતુ મોટા આર્થિક આંચકાનો પણ સામનો કરવો પડી શકે છે.