ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતાઈ ફરી એકવાર વિશ્વભરમાં છવાઈ ગઈ છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ના એક રિપોર્ટમાં પુષ્ટિ આપવામાં આવી છે કે ભારત વિદેશી રોકાણકારો માટે હોટસ્પોટ રહ્યું છે. 2024-25 નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન દેશમાં વિદેશી રોકાણનો પ્રવાહ વધુ મજબૂત બન્યો છે. પરંતુ આ ગુલાબી ચિત્ર વચ્ચે, એક ખૂબ જ રસપ્રદ અને નોંધપાત્ર હકીકત બહાર આવી છે, ભારતના કુલ વિદેશી રોકાણના ત્રીજા ભાગથી વધુ, અથવા દર 100 રૂપિયામાંથી 33, ફક્ત બે દેશોમાંથી આવી રહ્યું છે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને સિંગાપોર.
અર્થતંત્રના વિદેશી સંબંધોમાં ઊંડી સમજ
એક રિપોર્ટ મુજબ, વિદેશી જવાબદારીઓ અને સંપત્તિઓનો સર્વે (FLA) 2024-25, આપણા અર્થતંત્રના વિદેશી સંબંધોમાં ઊંડી સમજ આપે છે. તે દર્શાવે છે કે કયા દેશો ભારતની વૃદ્ધિ વાર્તામાં સૌથી વધુ અતૂટ વિશ્વાસ ધરાવે છે અને તેઓ તેમના નાણાં ક્યાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.
અમેરિકાએ ફરી પોતાનું વર્ચસ્વ બતાવ્યું
RBI ના આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતમાં કુલ વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) વધીને ₹68.75 લાખ કરોડ થયું છે. આ પાછલા નાણાકીય વર્ષ (2023-24) માં ₹61.88 લાખ કરોડથી નોંધપાત્ર ઉછાળો દર્શાવે છે. આ બજાર મૂલ્યમાં 11.1 ટકાનો મજબૂત વિકાસ દર્શાવે છે. આ વિશાળ મૂડીમાં અમેરિકાનો હિસ્સો સૌથી મોટો (20 ટકા) છે. અમેરિકા ભારતની આર્થિક વાર્તા પર પોતાનો સૌથી મોટો દાવ લગાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના ગાઢ આર્થિક સંબંધોનું પ્રતીક છે.
ભારતને સૌથી વધુ રોકાણ કરનારા દેશો
સિંગાપોર (14.3 ટકા) આ યાદીમાં બીજા સ્થાને મજબૂતીથી સ્થાન ધરાવે છે. સંયુક્ત રીતે, આ બે દેશો ભારતના કુલ FDI ના આશરે 34.3 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ એક નોંધપાત્ર સાંદ્રતા છે, જે ભારતના વિદેશી રોકાણની કેટલાક મુખ્ય ભાગીદારો પરની નિર્ભરતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ બે દિગ્ગજો પછી, મોરેશિયસ (13.3 ટકા), યુકે (11.2 ટકા) અને નેધરલેન્ડ (9 ટકા) જેવા દેશો પણ મુખ્ય રોકાણકારોની યાદીમાં મજબૂત સ્થાન ધરાવે છે. આ સર્વે 45,702 ભારતીય કંપનીઓના પ્રતિભાવો પર આધારિત છે, જેમાંથી 41,517 કંપનીઓના ખાતામાં FDI હતું અથવા વિદેશમાં રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે તેને ખૂબ જ વિશ્વસનીય બનાવે છે.
ઉત્પાદન ક્ષેત્ર રોકાણકારોનું પ્રિય બન્યું
લાખો કરોડ રૂપિયાનું આ વિદેશી નાણું ક્યાં જઈ રહ્યું છે તે સમજવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. શું તે ફક્ત સોફ્ટવેર કે સેવા ક્ષેત્રોમાં જ વહે છે, જેમ કે સામાન્ય રીતે માનવામાં આવે છે? RBIના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં કુલ વિદેશી રોકાણનો સૌથી મોટો હિસ્સો ઉત્પાદન ક્ષેત્રે મેળવ્યો છે. તે 48.4 ટકા (બજાર મૂલ્ય પર), અથવા કુલ FDI ઇક્વિટીનો લગભગ અડધો ભાગ દર્શાવે છે. આ એક નોંધપાત્ર અને નોંધપાત્ર આંકડો છે.
મેક ઇન ઇન્ડિયાની મોટી સફળતા
આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે વિદેશી રોકાણકારો ભારતની ઔદ્યોગિક ક્ષમતા, તેના કારખાનાઓ અને તેની ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. સરકારની મેક ઇન ઇન્ડિયા પહેલ માટે આ એક મોટી સફળતા છે. જ્યારે ઉત્પાદનમાં રોકાણ વધે છે, ત્યારે તે નવી અને ટકાઉ નોકરીઓનું સર્જન કરશે, આધુનિક ટેકનોલોજી સ્થાનાંતરિત કરશે અને ભારતને વિશ્વ માટે એક મુખ્ય ઉત્પાદન કેન્દ્ર બનવા તરફ આગળ ધપાવશે તેવી અપેક્ષા છે. દરમિયાન, સેવા ક્ષેત્ર આ સંદર્ભમાં બીજા ક્રમે છે.
