ઇરાનનું ચાબહાર પોર્ટ માત્ર એક બંદર નથી પરંતુ ભારત માટે એક વ્યૂહાત્મક કોરિડોર છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું આ પગલું ભારતની વિદેશ નીતિ અને વેપાર યોજનાઓને અસર કરી શકે છે.
ભારત માટે વ્યૂહાત્મક વિકલ્પ
ચાબહાર પોર્ટ ઈરાનમાં સ્થિત છે અને ભારત, ઈરાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેના ત્રિપક્ષીય કરારનો ભાગ છે. આ બંદર દ્વારા, ભારત પાકિસ્તાની પ્રદેશનો ઉપયોગ કર્યા વિના અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયાઈ દેશો સુધી સીધો પ્રવેશ કરી શકે છે. પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરવા માટે ભારત માટે આ એક વ્યૂહાત્મક વિકલ્પ છે. ભારત માટે અફઘાનિસ્તાનમાં વેપાર અને માનવતાવાદી સહાય પહોંચાડવા માટે આ બંદર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
વેપાર અને રોકાણ કરવું મુશ્કેલ
અમેરિકાએ ઈરાન પર અનેક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે, જેના કારણે ત્યાં વેપાર કે રોકાણ કરવું મુશ્કેલ બન્યું છે. જો કે 2018માં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારતને ચાબહાર બંદરના વિકાસ અને સંચાલનમાં સામેલ રહેવા માટે "મંજૂરી માફી" આપી હતી. આ છૂટ એટલા માટે આપવામાં આવી હતી કારણ કે ચાબહાર બંદરને અફઘાનિસ્તાનની સ્થિરતા અને ભારતની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવતું હતું. આનાથી ભારતને બંદરના બાંધકામ, વેપાર અને પરિવહન માર્ગોને આગળ વધારવાની મંજૂરી મળી.
ઈરાન સાથે વ્યવહારોમાં મુશ્કેલીઓ
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે હવે આ છૂટ પાછી ખેંચી લીધી છે. આનો અર્થ એ છે કે ભારત હવે ચાબહાર બંદર સંબંધિત કામગીરી પહેલા જેટલી સરળતાથી કરી શકશે નહીં. ભારતને યુએસ પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આનાથી ઈરાન સાથે વ્યવહારોમાં મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. બંદર દ્વારા બનાવવામાં આવેલ ટ્રાન્ઝિટ કોરિડોર પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ભારત અફઘાનિસ્તાન સુધી પહોંચવા માટે ચાબહાર પર આધાર રાખતો હતો. પાકિસ્તાન માર્ગ બંધ થવાથી, તે એકમાત્ર વિકલ્પ હતો. ભારતીય સામાનને મધ્ય એશિયા અને યુરોપમાં પરિવહન કરવાની યોજનાઓ અવરોધાશે.
