RBI: સરકારનો ખજાનો આરબીઆઈ ભરશે, 2.11 લાખ કરોડ રૂપિયાનું ડિવિડન્ડ આપશે

• RBI સરકારને 2.11 લાખ કરોડ રૂપિયાનું ડિવિડન્ડ આપશે
  
• ભારતીય રિઝર્વ બેંકે સરકારને ડિવિડન્ડની ભેટ આપી
• કેન્દ્રીય બેંકનો મહત્ત્વનો નિર્ણય 
  

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે બુધવારે વર્ષ-2023-24 માટે કેન્દ્ર સરકારને રૂ. 2.11 લાખ કરોડનું ડિવિડન્ડ મંજૂર કર્યું છે. જે છેલ્લા નાણાકીય વર્ષ 2022-23માં આરબીઆઈ દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલી રકમ કરતાં બમણી છે. રાજ્યપાલ શક્તિકાંત દાસની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની 608મી બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

આરબીઆઈએ કહ્યું કે બોર્ડે એકાઉન્ટિંગ વર્ષ 2023-24 માટે કેન્દ્ર સરકારને સરપ્લસ તરીકે રૂ. 2,10,874 કરોડ ટ્રાન્સફર કરવાની મંજૂરી આપી છે. આરબીઆઈએ 2022-23 માટે 87,416 કરોડ રૂપિયા ચૂકવ્યા હતા. નાણાકીય વર્ષ 2022-23માં આર્થિક વૃદ્ધિમાં પુનરુત્થાન સાથે, આકસ્મિક જોખમ બફર વધીને 6 ટકા થયું હતું. બોર્ડે નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે CRB વધારીને 6.50 ટકા કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

 કેન્દ્ર સરકારને મળશે લાભ

મોદી સરકાર ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન રાજકોષીય ખાધ, ખર્ચ અને આવક વચ્ચેના તફાવતને 17.34 લાખ કરોડ રૂપિયા પર રાખવાની યોજના ધરાવે છે. બજેટ 2024-25માં, સરકારે RBI અને જાહેર ક્ષેત્રની નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી 1.02 લાખ કરોડ રૂપિયાની ડિવિડન્ડ આવકનો અંદાજ મૂક્યો હતો. રિઝર્વ બેંક બોર્ડે વૈશ્વિક અને સ્થાનિક આર્થિક પરિદ્રશ્યની સમીક્ષા કરી હતી. બોર્ડે 2023-24 દરમિયાન આરબીઆઈની કામગીરી અંગે ચર્ચા કરી હતી. તેના વાર્ષિક અહેવાલ અને પાછલા નાણાકીય વર્ષ માટે નાણાકીય નિવેદનો મંજૂર કર્યા.

રિઝર્વ બેંકે જણાવ્યું હતું કે પ્રવર્તમાન મેક્રો ઇકોનોમિક પરિસ્થિતિઓ અને કોવિડ-19 ફાટી નીકળવાના કારણે બોર્ડે નાણાકીય વર્ષ 2018-19 અને 2021-22 દરમિયાન આકસ્મિક જોખમ બફર 5.50 ટકા જાળવવાનું નક્કી કર્યું હતું. બેંકે કહ્યું, 'બિમલ જાલાનની આગેવાની હેઠળની નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણો અનુસાર, 2023-24 માટે ટ્રાન્સફરેબલ સરપ્લસની ગણતરી ઓગસ્ટ 2019માં અપનાવવામાં આવેલા ECFના આધારે કરવામાં આવી છે.'