- રિઝર્વ બેંકે ગ્રાહકોના પક્ષમાં મોટો નિર્ણય લીધો
- ગ્રાહકોની લોનની સંપૂર્ણ ચુકવણી બાદ બેકોં દસ્તાવેજો આપવામાં કરે છે વિલંબ
- રિઝર્વ બેંકેના આદેશ અનુસાર, હવે બેકોંએ ગ્રાહકોને વળતર ચૂકવવું પડશે
પ્રોપર્ટી સામે લોનના મામલે રિઝર્વ બેંકે ગ્રાહકોના પક્ષમાં મોટો નિર્ણય લીધો છે. હવે જો બેંકો NBFC અથવા હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ લોન ચૂકવ્યા પછી મિલકતના દસ્તાવેજો પરત કરવામાં વિલંબ કરે છે તો તેઓએ ગ્રાહકોને વળતર ચૂકવવું પડશે. રિઝર્વ બેંકે બુધવારે સવારે આ અંગે નવો આદેશ જારી કર્યો છે.
રિઝર્વ બેંકને ફરિયાદો મળી
રિઝર્વ બેંકે આ આદેશ નાની ફાઇનાન્સ બેંકો, પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો, સહકારી બેંકો, NBFCs, હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ અને એસેટ રિકન્સ્ટ્રક્શન કંપનીઓ સહિત તમામ કોમર્શિયલ બેંકોને મોકલ્યો છે. હકીકતમાં રિઝર્વ બેંકને એવી ફરિયાદો મળી રહી હતી કે ગ્રાહકોએ લોનની સંપૂર્ણ ચુકવણી અથવા પતાવટ કર્યા પછી પણ બેંકો અને NBFC વગેરે મિલકતના દસ્તાવેજો સબમિટ કરવામાં વિલંબ કરી રહી છે. રિઝર્વ બેંકે કહ્યું હતું કે આ વિલંબને કારણે વિવાદ અને મુકદ્દમા જેવી સ્થિતિઓ ઊભી થઈ રહી છે.
ફેર પ્રેક્ટિસ કોડ શું કહે છે?
સેન્ટ્રલ બેંકે તમામ સંબંધિત નાણાકીય સંસ્થાઓને હાલના ક્રમમાં જવાબદાર ધિરાણ આચરણની યાદ અપાવી હતી. આરબીઆઈનો ફેર પ્રેક્ટિસ કોડ આ સંદર્ભમાં સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપે છે કે જો ગ્રાહક પ્રોપર્ટી લોનના તમામ હપ્તાઓ ચૂકવે છે અથવા લોનની પતાવટ કરે છે તો આવી સ્થિતિમાં તેણે તરત જ મિલકતના દસ્તાવેજો મેળવી લેવા જોઈએ.
રિઝર્વ બેંકે આટલો સમય આપ્યો
સેન્ટ્રલ બેંકના હાલના આદેશમાં જણાવાયું છે કે તમામ નિયમનકારી સંસ્થાઓ (વાણિજ્યિક બેંકો, પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો, સહકારી બેંકો, NBFCs અને સંપત્તિ પુનઃનિર્માણ કંપનીઓ વગેરે)એ તમામ મૂળ દસ્તાવેજો ગ્રાહકોને પ્રાપ્ત કરવાના કર્યાના 30 દિવસની અંદર પ્રદાન કરવા જોઈએ. લોનના હપ્તા પરત કરવાના રહેશે. ગ્રાહકોને તેમની સગવડતા મુજબ દસ્તાવેજ ક્યાં તો સંબંધિત શાખામાંથી અથવા તે શાખા કે ઓફિસમાંથી જ્યાં દસ્તાવેજ હાલમાં રાખવામાં આવ્યો છે ત્યાંથી એકત્રિત કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવશે.
બેંકોએ આ કામ કરવાનું રહેશે
તમામ બેંકોને લોન મંજૂરી પત્રમાં તમામ દસ્તાવેજો પરત કરવાની તારીખ અને સ્થળનો ઉલ્લેખ કરવાની પણ સૂચના આપવામાં આવી છે. જો લોન લેનાર વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય છે તો આવી સ્થિતિમાં બેંકોએ તમામ દસ્તાવેજો કાયદેસરના વારસદારને પરત કરવા અંગે સ્પષ્ટ પ્રક્રિયા નક્કી કરવી પડશે અને તેમની વેબસાઇટ પર આ પ્રક્રિયા વિશેની માહિતી પણ દર્શાવવી પડશે.
5 હજાર રૂપિયા પ્રતિ દિવસનું વળતર
જો બેંક અથવા અન્ય સંબંધિત સંસ્થાઓ નિર્ધારિત સમયની અંદર એટલે કે લોનની ચુકવણીના 30 દિવસની અંદર દસ્તાવેજો પરત કરવામાં સક્ષમ નથી તો આવી સ્થિતિમાં તેઓએ ગ્રાહકોને વળતર ચૂકવવું પડશે. બેંકો અને સંસ્થાઓએ પહેલા ગ્રાહકોને વિલંબ વિશે જાણ કરવી પડશે. જો તેમના કારણે વિલંબ થાય છે તો ગ્રાહકોને વિલંબના દરેક દિવસ માટે 5000 રૂપિયાનું વળતર ચૂકવવું પડશે. દસ્તાવેજને કોઈ નુકસાન થવાના કિસ્સામાં દસ્તાવેજને ફરીથી જારી કરવામાં ગ્રાહકને મદદ કરવાની જવાબદારી બેંકો અને સંબંધિત સંસ્થાઓની રહેશે.
