કેન્દ્ર સરકારે આ અઠવાડિયે બિનબાસમતી ચોખા નિકાસથી પ્રતિબંધ હટાવી દીધો છે અને તેના સ્થાને 490 ડોલર પ્રતિ ટનનું લઘુત્તમ નિકાસ મૂલ્ય લગાવ્યું છે. મળતી માહિતી અનુસાર આનાથી કેન્દ્રએ એક તીર બે નિશાન શિકાર કર્યા છે.
આ ઉપરાંત કેન્દ્ર સરકારે ડાંગર પરનો નિકાસ વેરો 20 ટકાથી ઘટાડીને 10 ટકા કર્યો છે. બ્રાઉન રાઈસ પરના નિકાસ કરમાં સમાન રકમનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આ કારોબારીઓના મતે આનાથી નેપાળ જેવા દેશોમાં નિકાસ સસ્તી અને સરળ બનશે. ચોખાની નિકાસમાં છૂટ ન આપવા પર, વેપારીઓએ કહ્યું કે તે ઇથેનોલનું ઉત્પાદન કરતી સ્થાનિક કંપનીઓને અનાજ અને કોલસાના વેપારીઓ પાસેથી સસ્તી અને સરળ સપ્લાયની ખાતરી આપે છે. ભારત સામાન્ય રીતે બાસમતી અને બિન-બાસમતી ચોખાની નિકાસ કરે છે.
વેપારીઓને થશે ફાયદો
વેપારીઓના મતે, બિન-બાસમતી ચોખાની શ્રેણીઓમાં તૂટેલા ચોખા, પરબેલા ચોખા અને સફેદ (અરવા) અથવા કાચા ચોખા છે. FY23 ભારતમાંથી ઘણા દેશોમાં નિકાસ કરાયેલા ચોખા માટે સારું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભારતીય ચોખાની પોતાની આગવી ઓળખ છે. ભારતની કુલ નિકાસ લગભગ 22.3 મિલિયન ટન હતી. જેમાં બાસમતી ચોખાની નિકાસ 45.5 લાખ ટન અને બિન-બાસમતી ચોખાની નિકાસ 177.8 લાખ ટન હતી.
નોન-બાસમતી કેટેગરીમાં તૂટેલા ચોખાની નિકાસ લગભગ 30-40 લાખ ટન હતી અને બાકીના ચોખામાં બાફેલા અને સફેદ ચોખાનું સમાન પ્રમાણ હતું. જો કે, નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં ચોખાની કુલ નિકાસ ઘટીને 16.3 મિલિયન ટન થઈ હતી અને આ સમયગાળા દરમિયાન ચોખાની કુલ નિકાસમાં લગભગ 27 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, સરકારના નિયંત્રણોને કારણે બિન-બાસમતી સેગમેન્ટ વધુ પ્રભાવિત થયું હતું.
