સરકારને 1 રૂપિયો બનાવવામાં થાય છે મોટું નુકસાન, RBIએ આપી રસપ્રદ માહિતી

એક રૂપિયાનો સિક્કો બનાવવા માટે સરકારને તેનાથી વધુ ખર્ચ થાય છે. આ ચોંકાવનારી માહિતી ભારતીય રિઝર્વ બેંકે 2018માં એક RTIના જવાબમાં શેર કરી હતી.  અહેવાલ મુજબ, એક રૂપિયાનો સિક્કો બનાવવા માટે 1.11 રૂપિયા લાગે છે જ્યારે તેની વાસ્તવિક કિંમત ફક્ત 1 રૂપિયા છે. એટલે કે, સરકારને દરેક એક રૂપિયાના સિક્કા પર 11 પૈસાનું નુકસાન થાય છે.

આટલો ખર્ચ 2, 5 અને 10 રૂપિયાના સિક્કા પર થાય 

માત્ર 1 રૂપિયાના સિક્કા જ નહીં, અન્ય સિક્કાઓની કિંમત પણ રસપ્રદ છે. 2 રૂપિયાના સિક્કાની કિંમત 1.28 રૂપિયા, 5 રૂપિયાના સિક્કાની કિંમત 3.69 રૂપિયા અને 10 રૂપિયાના સિક્કાની કિંમત 5.54 રૂપિયા છે. આ બધા સિક્કા સરકારી ટંકશાળમાં બનાવવામાં આવે છે જે મુખ્યત્વે મુંબઈ અને હૈદરાબાદમાં સ્થિત છે. 1 રૂપિયાનો સિક્કો સ્ટેનલેસ સ્ટીલથી બનેલો છે જેનું વજન 3.76 ગ્રામ, વ્યાસ 21.93 મીમી અને જાડાઈ 1.45 મીમી છે.

સિક્કાઓની સાથે નોટોના છાપકામ પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. 1 રૂપિયાની નોટ સહિત તમામ સિક્કાઓનું છાપકામ સરકાર હેઠળ છે. જ્યારે 2થી 500 સુધીની નોટો છાપવાની જવાબદારી RBIની છે. 2000 રૂપિયાની નોટોનું છાપકામ હવે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે.

100, 200 અને 500 રૂપિયાની નોટો છાપવાનો ખર્ચ

RTIમાં આપેલા ડેટા અનુસાર, જો 1000 નોટો છાપવામાં આવે છે તો 100 રૂપિયાની નોટનો ખર્ચ 1770 રૂપિયા, 200 નોટની કિંમત 2370 રૂપિયા અને 500 રૂપિયાની નોટનો ખર્ચ 2290 રૂપિયા થાય છે. એટલે કે, 500 રૂપિયાની નોટ છાપવા માટે ફક્ત 2.29 રૂપિયા ખર્ચ થાય છે જ્યારે તેની કિંમત 500 રૂપિયા છે. આ સરકાર માટે એક નફાકારક સોદો છે.