- RBIએ રેપો રેડ 6.50 ટકા યથાવત રાખ્યો
- હોમ લોન કે ઓટો લોન ધારકોના નહીં વધે EMI
- ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં સતત ચોથી વખત વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર નહીં
મોંઘવારી, અર્થવ્યવસ્થા અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને રિઝર્વ બેંકે ફરી એકવાર વ્યાજ દરો સ્થિર રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. MPCની ત્રણ દિવસની મહત્વપૂર્ણ બેઠક બાદ, રિઝર્વ બેંકના ગવર્નરે શુક્રવારે કહ્યું કે મુખ્ય નીતિ દર રેપો રેટને 6.50 ટકા પર જાળવી રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ રીતે છેલ્લા આઠ મહિનાથી રેપો રેટને સ્થિર રાખવાનો ક્રમ આ વખતે પણ જળવાઈ રહ્યો છે. આરબીઆઈ ગવર્નરે કહ્યું કે મોંઘવારી હજુ પણ અર્થતંત્ર માટે એક પડકાર છે.
મોંઘવારીએ આરબીઆઈને ફરજ પાડી
કોરોના મહામારી બાદ રિઝર્વ બેંકે આર્થિક વિકાસને ટેકો આપવા માટે રેપો રેટમાં સતત ઘટાડો કર્યો હતો. તે સમયે મુખ્ય પોલિસી વ્યાજ દર ઘટાડીને 4 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો. લાંબા સમય સુધી રેપો રેટ 4 ટકા પર રહ્યો. જો કે, પાછળથી રિઝર્વ બેંકને રેપો રેટ વધારવાની ફરજ પડી હતી કારણ કે ફુગાવો નિયંત્રણ બહાર ગયો હતો અને યુએસ સેન્ટ્રલ બેંક ફેડરલ રિઝર્વ સહિત તમામ કેન્દ્રીય બેંકોએ વ્યાજ દરોમાં વધારો કર્યો હતો.
આ વધારો મે 2022થી શરૂ થયો હતો
રિઝર્વ બેંકે ગયા વર્ષે મે મહિનામાં આની શરૂઆત કરી હતી. પછી મે 2022 માં, સેન્ટ્રલ બેંકને MPCની ઇમરજન્સી મીટિંગ બોલાવવાની જરૂર હતી. તે બેઠકમાં, રિઝર્વ બેંકે એક જ સ્ટ્રોકમાં રેપો રેટમાં 40 બેસિસ પોઈન્ટ એટલે કે 0.40 ટકાનો વધારો કર્યો હતો. જે બાદ સતત 5 બેઠકોમાં રેપો રેટમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. રેપો રેટ વધારવાની આ પ્રક્રિયા ફેબ્રુઆરી 2023 સુધી ચાલુ રહી. મે 2022 થી ફેબ્રુઆરી 2023 સુધી, રિઝર્વ બેંકે રેપો રેટમાં 2.50 ટકાનો વધારો કર્યો.
દર બે મહિને વ્યાજદર નક્કી થાય
રિઝર્વ બેંકની મોનેટરી પોલિસી કમિટી દર બે મહિને વ્યાજદર નક્કી કરવા માટે મળે છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષની આ ચોથી બેઠક છે. ત્રણ દિવસ સુધી ચાલેલી આ બેઠક બુધવાર, 4 ઓક્ટોબરે શરૂ થઈ હતી. અગાઉ એપ્રિલ, જૂન અને ઓગસ્ટ મહિનામાં મળેલી MPCની બેઠકમાં પણ રિઝર્વ બેંકે વ્યાજ દરો સ્થિર રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો. વાસ્તવમાં ફેબ્રુઆરી 2023થી દરમાં વધારો કરવામાં આવ્યો નથી. હાલમાં રિઝર્વ બેંકનો રેપો રેટ 6.5 ટકા છે.
રેપો રેટ સાથે વૃદ્ધિ અને ફુગાવાનું જોડાણ
રેપો રેટ ઘટાડવાથી હોમ લોન, પર્સનલ લોન અને કાર લોન સહિત તમામ પ્રકારની લોન સસ્તી થઈ જશે. આ લોકોને લોન લેવા અને વપરાશ કરવા પ્રોત્સાહિત કરે છે, જે અર્થતંત્રમાં માંગમાં વધારો કરે છે અને આખરે આર્થિક વિકાસ દરને વેગ આપે છે. જો કે મોંઘવારી વધવાનો પણ ભય છે. ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે, આરબીઆઈ રેપો રેટની મદદ લઈને માંગ અને પ્રવાહિતાને નિયંત્રિત કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રેપો રેટમાં વધારાનો સમયગાળો તેની ટોચ પર પહોંચી ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે કાં તો વ્યાજ દરો થોડા સમય માટે સ્થિર રહી શકે છે અથવા વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થઇ શકે છે.
રિઝર્વ બેંકે ઉદાર વલણ અપનાવ્યું
વોયસ ઓફ બેન્કિંગના સ્થાપક અશ્વિની રાણાએ રેપો રેટને સ્થિર રાખવાના નિર્ણયને આવકાર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે રિઝર્વ બેંકે સતત ચોથી વખત રેપો રેટમાં વધારો ન કરીને ઉદાર વલણ દર્શાવ્યું છે. સેન્ટ્રલ બેંક ફુગાવાને કાબૂમાં લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. સેન્ટ્રલ બેંકે MPCમાં આગામી તહેવારોની પણ કાળજી લીધી છે. રિઝર્વ બેંકના ગવર્નરે બેંકોની સારી સ્થિતિ વિશે પણ માહિતી આપી હતી અને કહ્યું હતું કે ભારત વિશ્વના વિકાસનું એન્જિન પણ બની શકે છે.
