નાણાકીય વર્ષ 2025-26નું સામાન્ય બજેટ આવતા મહિનાની પહેલી તારીખે રજૂ થવાનું છે. શુક્રવારે પરંપરાગત હલવા સમારંભ સાથે બજેટ બનાવવાની પ્રક્રિયા સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ હતી. દેશમાં બજેટ 2025 તૈયાર કરવાની અને રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા શુક્રવારે સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ ગઈ છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે નોર્થ બ્લોકમાં તેમના મંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથે પરંપરાગત હલવા સમારોહની ઉજવણી કરી. આ સમારોહ સાથે હવે બજેટ બનાવવાની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા તમામ લોકો બજેટ રજૂ ન થાય ત્યાં સુધી નાણા મંત્રાલયમાં બંધ રહેશે. હવે તે ન તો તેના ઘરે જઈ શકશે અને ન તો તેના પરિવારના કોઈ સભ્ય સાથે વાત કરી શકશે.
આ હલવા સેરેમની આટલી ખાસ કેમ છે?
હલવા સમારોહ સાથે, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે બજેટ ડોક્યુમેન્ટ્સને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા અને પછી છાપવાનું કામ શરૂ થાય છે. તેથી, અધિકારીઓથી માંડીને બજેટ બનાવવા સાથે સંકળાયેલા કર્મચારીઓ, સ્ટાફ સુધીના લોકો બજેટ રજૂ થાય ત્યાં સુધી અહીં લોક રહે છે. અને તે પહેલા તેઓ આ કાર્યમાં સહભાગી થવાના ઉત્સાહના ચિહ્ન તરીકે હલવા સમારોહની ઉમળકાભેર ઉજવણી કરે છે. આ અવસર પર નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ પોતે તેમના મંત્રાલયના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સાથે હલવા સેરેમની મનાવે છે.
નાણામંત્રીએ પણ કડક દેખરેખમાં રહેવાનું હોય છે
આ સમયગાળા દરમિયાન નાણામંત્રીએ પણ કડક દેખરેખમાં રહેવું પડશે. તે જ્યારે એકદમ જરૂરી હોય ત્યારે જ બહાર જાય છે. તેમને ફોન કોલ્સ અને અન્ય પ્રકારની ચકાસણીમાંથી પણ પસાર થવું પડે છે. સામાન્ય બજેટ 1 ફેબ્રુઆરીએ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવશે. દર વર્ષે બજેટ પહેલા હલવા સેરેમની ઉજવવામાં આવે છે. જેમાં બજેટની તૈયારી સાથે સંકળાયેલા નાણાં મંત્રાલયના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને હલવો તૈયાર કરીને પીરસવામાં આવે છે. આ સેરેમની દિલ્હીના નોર્થ બ્લોકના ભોંયરામાં ઉજવવામાં આવે છે. અહીં બજેટ ડોક્યુમેન્ટ પ્રિન્ટ કરવા માટેની એક પ્રેસ પણ છે.
હલવા સમારોહ પછી નાણા મંત્રાલયને શા માટે તાળા લાગે છે?
હલવા સમારોહ પછી, નાણાં મંત્રાલયને એક રીતે લોક લાગી જાય છે અને બજેટ નિર્માણ સાથે સંકળાયેલા તમામ લોકો બહારની દુનિયાથી કપાઈ જાય છે.આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનું મુખ્ય કારણ બજેટની ગુપ્તતા જાળવવાનું છે. આ પ્રક્રિયાને અનુસરવામાં આવે છે. જેથી બજેટ સંબંધિત કંઈપણ લીક ન થાય. જો કે, નિર્મલા સીતારમણના કાર્યકાળ દરમિયાન, છેલ્લા ચાર સંપૂર્ણ સામાન્ય બજેટ અને એક વચગાળાનું બજેટ પેપરલેસ રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ વખતે પણ સામાન્ય બજેટ 2025-26 પેપરલેસ એટલે કે ટેબલેટ દ્વારા જ રજૂ થવાની અપેક્ષા છે.
બજેટ રજૂ થયા બાદ મોબાઇલ એપ પર કેન્દ્રીય બજેટના તમામ દસ્તાવેજો મેળવી શકાશે
નાણા મંત્રી ઉપરાંત નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરી, નાણા સચિવ તુહિન કાંત પાંડે અને આર્થિક બાબતોના સચિવ અજય સેઠ અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હલવા સમારોહમાં હાજર હતા. બજેટ રજૂ થયા બાદ સામાન્ય લોકો કેન્દ્રીય બજેટ મોબાઇલ એપ પર કેન્દ્રીય બજેટના તમામ દસ્તાવેજો મેળવી શકશે.
