UPI દ્વારા પેમેન્ટ લઈને બિઝનેસમેનને મોટો ફાયદો થવાનો છે. વાસ્તવમાં, નાના વેપારીઓ જેઓ યુપીઆઈ દ્વારા પેમેન્ટ લેતા નથી અને માત્ર રોકડમાં ડીલ કરતા હતા તેઓ હવે યુપીઆઈ દ્વારા પેમેન્ટ લઈને પૈસા કમાઈ શકશે.
કેન્દ્રીય કેબિનેટ બેઠકમાં લેવાયો નિર્ણય
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે બુધવારે UPI પેમેન્ટ પર મોટો નિર્ણય લીધો હતો. યુપીઆઈ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે પ્રોત્સાહક યોજના શરૂ કરી છે. જે ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપશે અને ઓછા મૂલ્યના UPI વ્યવહારોને પ્રોત્સાહિત કરશે. એક વ્યક્તિથી વેપારી અથવા P2M સુધીના ઓછા મૂલ્યના BHIM-UPI વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે રૂ. 1,500 કરોડની અંદાજિત પ્રોત્સાહક યોજનાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ યોજના 1 એપ્રિલ, 2024 થી 31 માર્ચ, 2025 સુધી ચાલશે. સરકાર આ યોજના પર અંદાજે 1,500 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરશે.
આ નિર્ણયથી કોને ફાયદો થશે?
યોજના હેઠળ, 2,000 રૂપિયા સુધીના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે,જેનો ખાસ કરીને નાના વેપારીઓને ફાયદો થશે. સરકારનો હેતુ વેપારીઓ અને ઉપભોક્તાઓ પરના નાણાકીય બોજને ઘટાડીને ડિજિટલ પેમેન્ટની પહોંચ વધારવાનો છે. નાના વેપારીઓ માટે ₹2,000 સુધીના UPI (P2M) વ્યવહારો પર 0.15 ટકા પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્યનું પ્રોત્સાહન. તમામ કેટેગરીના વ્યવહારો માટે ઝીરો મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR), ખર્ચ-મુક્ત ડિજિટલ વ્યવહારો સુનિશ્ચિત કરે છે. સ્વીકારવામાં આવેલી દાવાની રકમના 80 ટકા કોઈપણ શરતો વિના હસ્તગત કરનાર બેંકો દ્વારા દર ક્વાર્ટરમાં વિતરિત કરવામાં આવશે. બાકીના 20 ટકા માત્ર ત્યારે જ રિલિઝ કરવામાં આવશે જો બેન્કો 0.75 ટકાથી નીચે ટેકનિકલ ડિગ્રેડેશન જાળવી રાખે અને સિસ્ટમ અપટાઇમ 99.5 ટકાથી ઉપર રાખે. એટલે કે જો કોઈ ગ્રાહક 1000 રૂપિયાની કોઈ વસ્તુ ખરીદે છે અને UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરે છે, તો દુકાનદારને 1.5 રૂપિયાનું પ્રોત્સાહન મળશે. આ સાથે બેંકોને પણ પ્રોત્સાહન મળશે. સરકાર દાવાની રકમના 80% બેંકોને તરત જ આપશે.
સરકારનો હેતુ શું છે?
સરકારના મતે UPI એ આજના સમયમાં દુકાનદારો માટે સરળ, સુરક્ષિત અને ઝડપી પેમેન્ટ મોડ છે.આના દ્વારા ચુકવણી કરવા પર, પૈસા સીધા તમારા બેંક ખાતામાં આવશે. તમને કોઈપણ વધારાના ખર્ચ વિના UPI સેવાનો લાભ મળશે. ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનનો રેકોર્ડ બનાવવામાં આવશે, જેનાથી લોન મેળવવામાં સરળતા રહેશે. તે જ સમયે, ગ્રાહકો માટે સરળ ચુકવણીની સુવિધા, કોઈ વધારાનો ચાર્જ લેવામાં આવશે નહીં. સરકારનો હેતુ ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવા અને કેશલેસ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવાનો છે.
મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ થઈ ગયો ઝીરો
સરકારનું લક્ષ્ય નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં રૂ. 20,000 કરોડના વ્યવહારો પૂર્ણ કરવાનું છે.પેમેન્ટ સિસ્ટમ જાળવનારાઓને મદદ કરવી. નાના શહેરો અને ગામડાઓમાં UPIનો ફેલાવો. સિસ્ટમોને ચાલુ રાખવી અને ખામીને ઓછી કરવી. સરકાર ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કામ કરી રહી છે. અગાઉ, RuPay ડેબિટ કાર્ડ અને BHIM-UPI ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પર વેપારી ડિસ્કાઉન્ટ રેટ ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવ્યો હતો. હવે, આ નવી પ્રોત્સાહક યોજના સાથે, દુકાનદારોને UPI પેમેન્ટ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે.
છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષોમાં, સરકારે ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રોત્સાહન માટે ચૂકવણીમાં વધારો કર્યો છે:
નાણાકીય વર્ષ 2021-22: ₹1,389 કરોડ
નાણાકીય વર્ષ 2022-23: ₹2,210 કરોડ
નાણાકીય વર્ષ 2023-24: ₹3,631 કરોડ
