- NPS ભારત સરકાર દ્વારા તમામ નાગરિકો માટે શરૂ કરવામાં આવી
- NPS યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય લાંબા ગાળે વળતર સાથે વૃદ્ધાવસ્થામાં પેન્શન પ્રદાન કરવાનો
- NPS યોજનાનો અમલ બેંકની નિયુક્ત શાખાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે
વૃદ્ધાવસ્થામાં નિયમિત આવક કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરવી જેથી નોકરી પછીનું જીવન પણ આરામથી પસાર કરી શકાય. આ ચિંતા ખાનગી નોકરીઓથી લઈને ઉદ્યોગપતિઓ સુધી દરેકને થાય છે. સમાજમાં વૃદ્ધ લોકોની જવાબદારી સમાજની સાથે સાથે સરકારની પણ છે. આ ચિંતાને દૂર કરવા માટે સરકારે અનેક વખત અનેક પ્રયાસો કર્યા છે. આ હેતુ માટે નવી પેન્શન સિસ્ટમ અથવા કહો કે નેશનલ પેન્શન સ્કીમ (NPS) ભારત સરકાર દ્વારા તમામ નાગરિકો માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી. તે પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) દ્વારા પેન્શન ફંડના નિયમનકાર તરીકે સંચાલિત થાય છે. એકવાર સબ્સ્ક્રાઇબર(ઓ) એટલે કે યોજનાનો લાભ લેનાર વ્યક્તિ 60 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરી લે પછી વૃદ્ધાવસ્થામાં પેન્શનના સ્વરૂપમાં આવક સુરક્ષિત કરે છે.
તમને જણાવી દઈએ કે, NPS (નવી પેન્શન યોજના)એ PFRDAની પેન્શન સિસ્ટમ હેઠળ એક સ્વૈચ્છિક યોજના છે જે 18-60 વર્ષની વય જૂથના તમામ નાગરિકો માટે ઉપલબ્ધ છે. આ યોજના યુપીએ સરકાર દ્વારા 01.05.2009થી લાગુ કરવામાં આવી હતી. NPS (નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ) યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય લાંબા ગાળે બજાર આધારિત વળતર સાથે વૃદ્ધાવસ્થામાં પેન્શન પ્રદાન કરવાનો છે.
NPS સ્કીમ શું છે?
NPS યોજનાનો અમલ બેંકની નિયુક્ત શાખાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે એટલે કે પોઈન્ટ ઓફ પ્રેઝન્સ-સર્વિસ પ્રોવાઈડર (POP-SP). આ જગ્યાઓ અરજીઓ સ્વીકારે છે અને પરમેનન્ટ રિટાયરમેન્ટ એકાઉન્ટ નંબર (PRAN) બનાવવા માટે સેન્ટ્રલ રેકોર્ડ કીપિંગ એજન્સી (CRA) સાથે નોંધણી કરાવે છે. સિવાય તમામ ભાવિ વ્યવહારો માટે PRANનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
NPS ખાતા બે પ્રકાર
NPSમાં બે પ્રકારના ખાતા છે - ટાયર I અને ટાયર II. ટિયર-1 ખાતું એ ખાતું છે જેમાં સબસ્ક્રાઇબર 60 વર્ષની ઉંમર સુધી ઉપાડી ન શકાય તેવા ખાતામાં નિવૃત્તિ માટે તેની બચતનું યોગદાન આપે છે અને બાકીના જીવન માટે પેન્શન મેળવી શકે છે.
ટાયર-Iના કિસ્સામાં
ખાતું ખોલાવતી વખતે લઘુત્તમ યોગદાન - રૂ. 500/-
યોગદાન દીઠ ન્યૂનતમ રકમ - રૂ. 500/-
નાણાકીય વર્ષના અંતે લઘુત્તમ એકાઉન્ટ બેલેન્સ - રૂ. 6000/-
એક વર્ષમાં યોગદાનની ન્યૂનતમ સંખ્યા - 1
અહીં સબસ્ક્રાઇબર 60 વર્ષની ઉંમર પછી સ્કીમમાંથી બહાર નીકળી શકે છે. તેણે ફરજિયાતપણે સંચિત પેન્શન સંપત્તિના 40%ની વાર્ષિકી યોજના કરવી પડશે. કોર્પસના 100% વાર્ષિકીકરણનો વિકલ્પ પણ છે.
ટાયર IIના કિસ્સામાં
ખાતું ખોલાવતી વખતે લઘુત્તમ યોગદાન – રૂ.1000/-
યોગદાન દીઠ ન્યૂનતમ રકમ - રૂ. 250/-
નાણાકીય વર્ષના અંતે લઘુત્તમ એકાઉન્ટ બેલેન્સ - રૂ. 2000/-
એક વર્ષમાં યોગદાનની ન્યૂનતમ સંખ્યા - 1
ટાયર I અને ટાયર II બંને માટે સંયુક્ત અરજીના કિસ્સામાં, ખાતું ખોલાવતી વખતે લઘુત્તમ યોગદાન રૂ. 1500/- રૂ. હોવા જોઈએ.
