સિનેમાના ઇતિહાસમાં ક્યારેક એવી સફળતા જોવા મળે છે, જે આખી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીના ગણિતને બદલી નાખે છે. 1975માં જય સંતોષી માએ જે કમાલ કરી હતી, તેના 50 વર્ષ પછી 2026માં સંત નીમ કરોલી બાબાના જીવન પર બનેલી ફિલ્મ હનુમાન અંશ એ પણ એવી જ સફળતા મેળવી છે.
2 અઠવાડિયા પછી હનુમાન અંશની કમાણીમાં આવ્યો મોટો ઉછાળો
માત્ર 2 કરોડ રૂપિયાના બજેટમાં બનેલી આ ફિલ્મે પહેલા અઠવાડિયામાં માત્ર 90 લાખ રૂપિયાની કમાણી કરી હતી અને બીજા અઠવાડિયામાં તેના શો ઘટીને માત્ર 40 સ્ક્રીન પર રહી ગયા હતા. પરંતુ 2 અઠવાડિયા પછી લોકોમાં ફિલ્મની વાત ફેલાતી ગઈ અને શ્રદ્ધાના કારણે ફિલ્મને એટલો મોટો પ્રતિસાદ મળ્યો કે સીનેપોલિસ ઈન્ડિયાએ તેને 2,000થી વધુ સ્ક્રીન પર દર્શાવવી પડી. હવે ફિલ્મે ભારતમાં 152 કરોડ રૂપિયાથી વધુની નેટ કમાણી કરી છે, જ્યારે તેની ગ્રોસ કમાણી લગભગ 180 કરોડ રૂપિયા છે.
https://www.instagram.com/reel/DYFFnevTvFg/?utm_source=ig_web_copy_link&stkn=MzRlODBiNWFlZA==
પરંતુ આ ઐતિહાસિક સફળતા પછી સામાન્ય દર્શકના મનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે આ 150 કરોડ રૂપિયામાંથી કોને કેટલા પૈસા મળશે અને સૌથી વધુ કમાણી કોની થશે? ફિલ્મના હીરોની, દિગ્દર્શકની, નિર્માતાની કે પછી સિનેમાઘરોની? ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીના નિષ્ણાત અને વરિષ્ઠ પત્રકાર લિપિકા વર્માની મદદથી સમજીએ કે આ 150 કરોડ રૂપિયાની કમાણી એક-એક રૂપિયો કોની વચ્ચે કેવી રીતે વહેંચાય છે.
1. સરકારનો ટેક્સ GST
દર્શકોએ થિયેટરમાં ખરીદેલી કુલ ટિકિટની રકમને ગ્રોસ કલેક્શન કહેવામાં આવે છે, જે લગભગ 180 કરોડ રૂપિયા છે. ટિકિટ વેચાતાની સાથે જ સૌથી પહેલા સરકારનો ટેક્સ કપાય છે. ટેક્સ કપાયા પછી જે રકમ બચે છે, તેને ફિલ્મના વેપારમાં નેટ કલેક્શન કહેવામાં આવે છે. હનુમાન અંશ માટે આ નેટ કલેક્શન 152 કરોડ રૂપિયાથી વધુ થઈ ગયું છે.
2. થિયેટર માલિકોનો હિસ્સો
હવે આવે છે સૌથી મોટો હિસ્સો, જે થિયેટર અને ફિલ્મ બનાવનારાઓ વચ્ચે વહેંચાય છે. પીવીઆર, આઈનોક્સ, સીનેપોલિસ અને સિંગલ સ્ક્રીન થિયેટરો મફતમાં ફિલ્મ બતાવતા નથી. તેઓ ટિકિટના વેચાણમાંથી અઠવાડિયા પ્રમાણે પોતાનો હિસ્સો લે છે.
પહેલા અઠવાડિયામાં: કુલ નેટ કમાણીમાંથી લગભગ 50% હિસ્સો થિયેટર પાસે રહે છે.
બીજા અઠવાડિયામાં: લગભગ 57.5% હિસ્સો ફિલ્મ બનાવનારાઓને મળે છે અને બાકીનો હિસ્સો થિયેટર પાસે રહે છે.
ત્રીજા અને ચોથા અઠવાડિયામાં: 60%થી 70% સુધીનો હિસ્સો ફિલ્મ બનાવનારાઓને મળે છે.
હનુમાન અંશની 80%થી વધુ કમાણી ત્રીજા, ચોથા અને પાંચમા અઠવાડિયામાં થઈ છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, 150 કરોડ રૂપિયાના નેટ કલેક્શનમાં લગભગ 65થી 70 કરોડ રૂપિયા સીધા થિયેટર માલિકો પાસે ગયા છે. આ સફળતાથી લાંબા સમયથી ખાલી પડેલા થિયેટરોને પણ નવી જિંદગી મળી છે.
3. ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સનું કમિશન સીનેપોલિસ અને હોમ્બલે ફિલ્મ્સ
થિયેટરનો હિસ્સો કપાયા પછી જે રકમ બચે છે, તેને ડિસ્ટ્રીબ્યુટર શેર કહેવામાં આવે છે. હનુમાન અંશના કિસ્સામાં આ રકમ લગભગ 75થી 80 કરોડ રૂપિયા છે. ભારતમાં ફિલ્મનું વિતરણ સીનેપોલિસ ઈન્ડિયાએ કર્યું છે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર માટે KGF અને કાંતારા માટે જાણીતી હોમ્બલે ફિલ્મ્સે રાઇટ્સ ખરીદ્યા છે. ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ પોતાનું 8%થી 10% ડિસ્ટ્રીબ્યુશન કમિશન અને ફિલ્મ રિલીઝ કરવાનો ખર્ચ કાઢ્યા પછી બાકીની રકમ ફિલ્મના મુખ્ય નિર્માતાને આપે છે.
4. સાચો માલિક કોણ? નિર્માતાની તિજોરીમાં કેટલા રૂપિયા પહોંચ્યા?
આ સમગ્ર 150 કરોડ રૂપિયાના હિસાબમાં કાયદેસર રીતે આ કમાણીનો માલિક ફિલ્મનો નિર્માતા હોય છે. હનુમાન અંશનું નિર્માણ રાગિની એસ, નમ્રતા જી સિંહ, અનુપ્રિયા એ નાગર અને દિગ્દર્શક-લેખક વિશાલ ચતુર્વેદીએ મળીને કર્યું છે. ફિલ્મ બનાવવાનો કુલ ખર્ચ લગભગ 2 કરોડ રૂપિયા છે. ડિસ્ટ્રીબ્યુટર અને થિયેટરનો હિસ્સો કપાયા પછી નિર્માતાની પાસે માત્ર થિયેટરમાંથી લગભગ 65થી 70 કરોડ રૂપિયાનો ચોખ્ખો નફો પહોંચશે. આ ઉપરાંત OTT રાઇટ્સ, સેટેલાઇટ ટીવી રાઇટ્સ અને મ્યુઝિક રાઇટ્સમાંથી મળેલી સંપૂર્ણ રકમ પણ અલગથી નિર્માતાઓને મળશે.
5. કલાકારોને કેટલા રૂપિયા મળશે?
ઘણા લોકોને લાગે છે કે 150 કરોડ રૂપિયાની કમાણીમાંથી મુખ્ય ભૂમિકા ભજવનારા શોભિનવ સત્ય, જેમણે નીમ કરોલી બાબા અને લક્ષ્મીનારાયણની ભૂમિકા ભજવી છે, વિહાન શેડગે, ચંદન કે આનંદ અથવા અનિલ રસ્તોગી જેવા કલાકારોને કરોડો રૂપિયા મળશે. પરંતુ હકીકત એવી નથી.
નક્કી કરેલી ફીનો નિયમ: ઓછા બજેટની સ્વતંત્ર ફિલ્મોમાં કલાકારોને પહેલેથી જ એક નક્કી ફી પર કામ માટે લેવામાં આવે છે. આવા પ્રોજેક્ટમાં નવા કલાકારોને સામાન્ય રીતે થોડા લાખ રૂપિયા જ મળે છે.
નફામાં હિસ્સો: જો કોઈ કલાકારના કરારમાં નફામાં ટકાવારીનો હિસ્સો આપવાની શરત ન હોય, તો ફિલ્મ 150 કરોડ કમાય કે 500 કરોડ, કલાકારને કાયદેસર રીતે એક પણ વધારાનો રૂપિયો મળતો નથી.
https://www.instagram.com/reel/Dc0iGdotqVN/?utm_source=ig_web_copy_link&stkn=MzRlODBiNWFlZA==
હનુમાન અંશની કમાણીમાં નિર્માતાઓનો સૌથી મોટો હિસ્સો
જોકે, ઓછા બજેટની ફિલ્મ મોટી કમાણી કરે ત્યારે નિર્માતા પોતાની ઈચ્છાથી કલાકારો અને સમગ્ર ટીમને બોનસ કે ભેટ આપી શકે છે. પરંતુ કલાકારો માટે સૌથી મોટો ફાયદો તેમની આગામી ફિલ્મોમાં થાય છે, જ્યાં તેમની માર્કેટ વેલ્યુ રાતોરાત ઘણી વધી શકે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, દર્શકોની ખિસ્સામાંથી નીકળેલા 150 કરોડ રૂપિયામાંથી લગભગ 70 કરોડ થિયેટરોને, 8થી 10 કરોડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સને અને બાકીના લગભગ 65થી 70 કરોડ રૂપિયાના ચોખ્ખા નફાનો હિસ્સો ફિલ્મના નિર્માતાઓને મળે છે.
આ પણ વાંચો-Hanuman Anshનો બોક્સ ઓફિસ પર જલવો! હવે UP સરકારે નીમ કરોલી બાબાને લઈને કરી આ મોટી જાહેરાત