
અહીં 'ઘોતુલ' નામની સદીઓ જૂની સંસ્થા યુવાનોને જીવનસાથી પસંદ કરવાની સંપૂર્ણ આઝાદી આપે છે. આ પ્રથાને આદિવાસી સમાજમાં અત્યંત પવિત્ર અને સામાજિક રીતે માન્ય ગણવામાં આવે છે. ઘોતુલ એ માટી અને લાકડાથી બનેલી એક વિશાળ ઝૂંપડી છે જે ગામની સીમમાં આવેલી હોય છે. તે માત્ર યુવાનોનું મિલનસ્થળ નથી, પરંતુ તેમની સંસ્કૃતિ, કલા અને પરંપરાઓ શીખવાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અહીં વડીલોની દેખરેખ હેઠળ યુવાનો જીવનના મહત્વના સામાજિક પાઠ શીખે છે.

આ પરંપરામાં ભાગ લેતા યુવાનોને ખાસ ઓળખ આપવામાં આવે છે, જેમાં છોકરાઓને 'ચેલિક' અને છોકરીઓને 'મોતિયારી' કહેવાય છે. તેમના જૂથનું સંચાલન કરવા માટે 'સરદાર' અને 'બેલોસા' નામના વડાઓ નિમણૂક કરવામાં આવે છે. આ સમિતિ સમગ્ર ઘોતુલમાં શિસ્ત અને વ્યવસ્થા જાળવવાની મહત્વની જવાબદારી નિભાવે છે.

ઘોતુલને આદિવાસીઓના એક પ્રકારના યુવા ગૃહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જ્યાં સાંજના સમયે યુવાનો એકઠા થાય છે. અહીં તેઓ ગીત, સંગીત અને નૃત્ય દ્વારા એકબીજા સાથે સમય વિતાવે છે. કેટલીક જગ્યાએ આ પરંપરામાં યુવાનો રાત્રે સાથે રહે છે, તો ક્યાંક તેઓ માત્ર સાંજે મળીને પાછા ઘરે જાય છે.

ઘોતુલમાં વડીલોની હાજરી યુવાનોને તેમના પૂર્વજોની વાર્તાઓ, ધાર્મિક માન્યતાઓ અને લોકકલા સમજવામાં મદદ કરે છે. આ વડીલોનો ઉદ્દેશ્ય યુવાનો પર નિયંત્રણ રાખવાનો નથી, પરંતુ તેમને પોતાની સંસ્કૃતિના મૂલ્યો સમજાવવાનો છે. અહીં તેમને શિસ્તબદ્ધ રીતે કેવી રીતે જીવવું અને એકબીજાનો આદર કરવો તે પણ શીખવવામાં આવે છે.

સાંજ પડે ત્યારે ઢોલના ગુંજારવ સાથે શરૂ થતું નૃત્ય ઘોતુલનું મુખ્ય આકર્ષણ છે, જ્યાં યુવાનો મુક્તપણે વાર્તાલાપ કરે છે. જ્યારે કોઈ છોકરો અને છોકરી એકબીજાને પસંદ કરે છે, ત્યારે છોકરો છોકરીના વાળમાં ફૂલ લગાવીને પોતાના પ્રેમનો જાહેરમાં એકરાર કરે છે. આ એક અત્યંત સુંદર અને ભાવનાત્મક પરંપરા માનવામાં આવે છે.

ઘોતુલમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે છોકરાઓની ઉંમર ૨૧ અને છોકરીઓની ૧૮ વર્ષ હોવી અનિવાર્ય છે. શરૂઆતના સાત દિવસ દરમિયાન યુવાનોને અલગ-અલગ લોકો સાથે વાતચીત કરવાની તક મળે છે, જેથી તેઓ પોતાનો યોગ્ય જીવનસાથી પસંદ કરી શકે. આ સાત દિવસની સ્વતંત્રતા તેમને ભવિષ્યના જીવનસાથીની પસંદગી કરવામાં ઘણી મદદરૂપ થાય છે.