આખરે વરસાદમાં જ કેમ નાચે છે મોર? તેની પાછળનું અસલી કારણ જાણીને તમને પણ નહીં થાય વિશ્વાસ!
વરસાદમાં નાચતો મોર ચોમાસાની ઋતુના સૌથી સુંદર નજારાઓમાંનો એક છે. પેઢીઓથી લોકો આ સુંદર નજારાને વરસાદના આગમન સાથે જોડતા આવ્યા છે અને આને પૌરાણિક કથાઓ તેમજ લોકવાયકાઓ સાથે પણ જોડીને જુએ છે. જો કે, વિજ્ઞાન આનું ખૂબ જ સરળ કારણ જણાવે છે. મોરનું આ ફેમસ નૃત્ય વરસાદ પ્રત્યે કોઈ જાદુઈ પ્રતિક્રિયા નથી હોતું, પરંતુ આ પ્રજનન, હવામાનની સ્થિતિ અને જીવિત રહેવાની પ્રવૃત્તિ સાથે જોડાયેલો એક સ્વાભાવિક વ્યવહાર છે.
ચોમાસાની ઋતુ મોરના જીવનચક્રમાં એક મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. તેના નાચવાનો વ્યવહાર મુખ્ય રૂપે પ્રજનન અને વરસાદ પછી અનુકૂળ બનતી પર્યાવરણીય સ્થિતિઓ સાથે જોડાયેલો હોય છે.
મોરના નાચવાનું સૌથી મોટું કારણ એ છે કે વરસાદની ઋતુ તેમના મિલનનો સૌથી મુખ્ય સમય હોય છે. આ દરમિયાન નર મોર માદા ઢેલને આકર્ષિત કરવા માટે શાનદાર નૃત્ય બતાવે છે. તેઓ પોતાના રંગબેરંગી પૂંછડીના પીંછાને એક ભવ્ય પંખાની જેમ ફેલાવીને અને તેને હલાવીને સાથીને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. તેમનું પ્રદર્શન જેટલું આકર્ષક અને ઉર્જાવાન હોય છે, માદાનું ધ્યાન ખેંચવાની શક્યતા તેટલી જ વધારે હોય છે.
મોરનું નૃત્ય માત્ર એક સામાન્ય હરકત નથી હોતું. જ્યારે નર પોતાના પીંછા ફેલાવે છે, ત્યારે હકીકતમાં તે પોતાની ફિટનેસ, તાકાત અને જેનેટિક ક્વોલિટીનું પ્રદર્શન કરી રહ્યો હોય છે. ચમકદાર પીંછા, એક સરખા પીંછા અને ઉર્જાવાન પ્રદર્શન એ વાતને દર્શાવે છે કે પક્ષી સ્વસ્થ છે. માદા ઢેલ અવારનવાર આ જ દેખાવડા ગુણોના આધારે સાથી પસંદ કરે છે.
ચોમાસાનો વરસાદ હવામાનમાં એક સુખદ બદલાવ લાવે છે. અઠવાડિયા સુધી અસહ્ય ગરમી સહન કર્યા પછી મોર ઠંડા હવામાનનો અનુભવ કરે છે. હવામાનમાં થતો આ સુખદ બદલાવ તેમને વધુ સક્રિય અને ઉર્જાવાન બનાવે છે. આ કારણે વરસાદ પહેલાં અને વરસાદ દરમિયાન મોર અવારનવાર નાચવાનો વ્યવહાર દર્શાવે છે.
વરસાદ ખોરાકની ઉપલબ્ધતા વધારીને પર્યાવરણને બદલી નાખે છે. ચોમાસા દરમિયાન જીવજંતુઓ, અળસિયા, બીજ અને નાના જીવો મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. ખાવાની વસ્તુઓ સરળતાથી મળી જવાના કારણે મોર પાસે મિલન માટે દેખાવ કરવા અને બીજી પ્રવૃત્તિઓ માટે વધુ ઉર્જા હોય છે.