ખાલી બંગ્લાઓમાંથી જ કેમ આવે છે ડરામણા અવાજ? આ રહ્યું તેનુ કારણ
ફિલ્મોમાં ડરામણી હવેલીઓ અને ત્યાં સંભળાતા વિચિત્ર અવાજો હંમેશા આપણને રોમાંચિત કરે છે. સદીઓથી લોકો આવા અનુભવોને ભૂત કે આત્માઓ સાથે જોડીને જોતા આવ્યા છે. પરંતુ આધુનિક વિજ્ઞાને આ ડર પાછળનું ચોક્કસ અને તાર્કિક કારણ શોધી કાઢ્યું છે.
વિજ્ઞાન મુજબ આ અનુભવોનું કારણ કોઈ આત્મા નથી, પણ 'ઇન્ફ્રાસાઉન્ડ' નામના ધ્વનિ તરંગો છે. આ તરંગોની આવર્તન ૨૦ હર્ટ્ઝથી પણ ઓછી હોય છે, જેને માનવ કાન સાંભળી શકતા નથી. છતાં આ અવાજો આપણા શરીર અને મગજ પર ઊંડી અસર કરે છે.
જૂની ઇમારતોમાં રહેલી જૂની પાઇપલાઇન્સ અને વેન્ટિલેશન સિસ્ટમ આ તરંગો પેદા કરવા માટે જવાબદાર છે. કાટ ખાઈ ગયેલા મશીનો અને હવાનું દબાણ રાત્રિના શાંત વાતાવરણમાં આ અદ્રશ્ય સ્પંદનો ઉત્પન્ન કરે છે. આ સ્પંદનો આપણી ચેતાતંત્રને ઉત્તેજિત કરીને ડર પેદા કરે છે.
કેનેડાની મેકઇવાન યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ એક પ્રયોગ દ્વારા આ રહસ્ય પરથી પડદો ઉઠાવ્યો છે. જેમાં સહભાગીઓને ૧૮ હર્ટ્ઝના ઇન્ફ્રાસાઉન્ડના સંપર્કમાં લાવવામાં આવ્યા હતા. પરિણામ સ્વરૂપ તેમના શરીરમાં તણાવ વધારતા 'કોર્ટિસોલ' હોર્મોનમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે અવાજ સાંભળ્યા વગર પણ લોકોમાં ગભરાટ અને અસ્વસ્થતા વધી જાય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ મનમાં ભૂતની પૂર્વધારણા સાથે એવી જગ્યાએ પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તેનું મન આ શારીરિક અગવડતાને ભૂતિયા અનુભવ ગણી લે છે.
આમ, ખંડેરમાં અનુભવાતો ભય એ માત્ર આપણા શરીરની અદ્રશ્ય સ્પંદનો પ્રત્યેની કુદરતી પ્રતિક્રિયા છે. તે કોઈ આત્માનો અવાજ નથી, પરંતુ આસપાસના વાતાવરણની ભૌતિક સ્થિતિ છે. વિજ્ઞાનના આ જ્ઞાનથી હવે ડરનું રહસ્ય સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે.