ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જીત બાદ હવે એવી આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ ડિફેન્સ ડીલ ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ થશે. ટ્રમ્પના ભૂતકાળ પર નજર કરીએ તો તેમણે ભારત સાથે અનેક ડિફેન્સ ડીલ કરી હતી. ટ્રમ્પ ભારત સાથે ડીલ કરીને ગ્લોબલ માર્કેટમાં પોતાના હથિયાર રાખવાનો પણ પ્રયાસ કરશે.
અમેરિકા ઈચ્છે છે ફાઈટર જેટ્સ માટે ડીલ
ભારતને 114 મલ્ટીરોલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટની જરૂર છે. આ એક મોટો રક્ષા સોદો હશે. અમેરિકાની નજર આના પર છે. આ રેસમાં રશિયાના Su-35 અને MiG-35 ફાઈટર જેટ, ફ્રાન્સનું રાફેલ, અમેરિકાનું F-21 અને F/A-18, સ્વીડનનું ગ્રિપેન અને યુરોફાઈટર ટાયફૂન સામેલ છે. અમેરિકા તેના ફાઈટર જેટ્સ માટે ડીલ ઈચ્છે છે.
ડીલ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત થવાની બાકી
જો કે, આ ડીલ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત થવાની બાકી છે, પરંતુ તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના ફાઈટર જેટ ઉત્પાદકો આ ડીલને તોડવામાં વ્યસ્ત છે. અમેરિકા F-21 ફાઈટીંગ ફાલ્કનને પુરી તાકાતથી પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. આ અત્યાધુનિક F-16 ફાઈટર જેટનું અદ્યતન અપગ્રેડેડ વર્ઝન છે. ડિફેન્સ નિષ્ણાતોના મતે ટ્રમ્પ સરકારમાં પરત ફર્યા બાદ આટલો મોટો સોદો થઈ શકે છે.
તેજસ ફાઇટર માટે એન્જિન ડીલ આગળ વધશે
ભારતના સ્વદેશી ફાઈટર જેટ તેજસ માર્ક 1A માટે અમેરિકાથી 99 F404 એન્જિનનો સોદો 2021માં સાઈન કરવામાં આવ્યો હતો. આ ડીલ જનરલ ઇલેક્ટ્રિક સાથે કરવામાં આવી હતી. આ એન્જિનોની ડિલિવરીમાં પણ વિલંબ થઈ રહ્યો છે. જેના કારણે તેજસના ઉત્પાદનને અસર થઈ છે. એકવાર આ સોદો ઝડપી બનશે તો ભારતીય વાયુસેનાના તેજસ ફાઈટર જેટ્સનો કાફલો વધશે.
હન્ટર-કિલર ડ્રોન અને ન્યુક્લિયર પાવર ડીલ્સ
ભારત અત્યાધુનિક ડ્રોનની ક્ષમતા વધારવા માંગે છે. ભારતે અમેરિકા સાથે અમેરિકન MQ-9B ડ્રોન માટે ડીલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. 31 ડ્રોન આવી રહ્યા છે. તેમની એસેમ્બલી ભારતમાં થશે. આ ડ્રોન બનાવનારી કંપની જનરલ એટોમિક્સ ભારતમાં રિપેરિંગ અને ઓવરહોલ સુવિધા ઊભી કરશે. ટ્રમ્પ સરકારના કારણે આ ડીલ પણ ઝડપથી પૂર્ણ થાય તેવી શક્યતા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જો બાઈડેને ન્યુક્લિયર એનર્જીમાં ડીલ કરવાની વાત કરી છે. અમેરિકા ભારતમાં નાના મોડ્યુલર ન્યુક્લિયર રિએક્ટર બનાવવા માંગે છે. જો આ ડીલ થશે તો સસ્ટેનેબલ એનર્જીના મામલામાં સુધારો થશે.
ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં પાર્ટનરશિપ...
GE Aerospace અને હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ વચ્ચે GE F414 એન્જિન બનાવવાની ડીલ પણ થઈ શકે છે. જેથી ભવિષ્યમાં નિર્માણ થનાર તેજસ માર્ક 2 ફાઈટર જેટની સંખ્યા વધારી શકાય. જો આ ડીલ થશે તો તે એક નવા પ્રકારનું સાહસ હશે. જેમાં ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે.
ભારતીય સેનામાં અમેરિકાના હથિયારો વધશે
વર્ષ 2000થી ભારતીય સેનામાં અમેરિકાના હથિયારોનો સતત સમાવેશ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જેમ કેસ 28 અપાચે એટેક હેલિકોપ્ટર, 1354 AGM-114 હેલફાયર એન્ટી-ટેન્ક મિસાઈલ, સ્ટિંગર પોર્ટેબલ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ, 15 ચિનૂક હેવી લિફ્ટ હેલિકોપ્ટર, 13 C-130 સુપર હર્ક્યુલસ એરક્રાફ્ટ, 11 C-17 ગ્લોબમાસ્ટર અને ઘણા બધા.
ભારતીય નૌકાદળમાં પણ અમેરિકાના હથિયારો
ભારતીય નૌકાદળનું ઉભયજીવી પરિવહન ડોક જલાશ્વ, 24 રોમિયો હેલિકોપ્ટર, 12 P-8I એરક્રાફ્ટ, એન્ટી-સબમરીન ટોરપિડો, હાર્પૂન એન્ટિ-શિપ મિસાઇલ અને નેવલ ગેસ ટર્બાઇન પણ અમેરિકાથી આવ્યા છે.
અગાઉની ટ્રમ્પ સરકાર સાથેના સંબંધો કેવા હતા?
અગાઉની ટ્રમ્પ સરકાર દરમિયાન ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધો ઘણા સારા હતા. અમેરિકાએ પાકિસ્તાનને મર્યાદામાં રાખવામાં મદદ કરી હતી. તેણે પાકિસ્તાન સાથે 300 મિલિયન ડોલરની ડીલ કેન્સલ કરી દીધી હતી. પરંતુ રશિયા પાસેથી S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદવામાં આવતા ટ્રમ્પ સરકારે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.
