મુંબઈમાં એક કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે જ્યાં એક 77 વર્ષીય વૃદ્ધ મહિલાને એક મહિનામાં ઘણી વખત ડિજિટલી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને 3.8 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરવામાં આવી હતી. મહિલાની ફરિયાદના આધારે પોલીસે કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે.
પોલીસે શરૂ કરી તપાસ
મુંબઈની એક 77 વર્ષીય મહિલાને સાયબર ગુનેગારોએ આઈપીએસ અધિકારી અને કાયદા અમલીકરણ અધિકારી તરીકે ઓળખાવતા ડિજિટલી ધરપકડ કરી હતી અને પછી રૂ. 3.8 કરોડની છેતરપિંડી કરી હતી. માહિતી અનુસાર, સાયબર ગુનેગારો દ્વારા નકલી મની લોન્ડરિંગ કેસમાં મહિલાને ડિજિટલ ધરપકડ હેઠળ રાખવામાં આવી હતી અને એક મહિના દરમિયાન ઘણી વખત છેતરપિંડી કરવામાં આવી હતી. પોલીસે સમગ્ર મામલે ફરિયાદ નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે.
વોટસઅપ કોલ આવ્યો હતો
પોલીસે જણાવ્યું કે ફરિયાદી ગૃહિણી છે, જે દક્ષિણ મુંબઈમાં તેના નિવૃત્ત પતિ સાથે રહે છે. એક દિવસ મહિલાને વોટ્સએપ કોલ આવ્યો. જેમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેણે જે પાર્સલ તાઈવાન મોકલ્યું હતું તે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે. ફોન કરનારે જણાવ્યું હતું કે પાર્સલમાંથી પાંચ પાસપોર્ટ, એક બેંક કાર્ડ, 4 કિલો કપડા અને MDMA દવાઓ જપ્ત કરવામાં આવી છે. આ પછી, મહિલાને વિશ્વાસમાં લેવા માટે, સાયબર ગુનેગારોએ તેને ક્રાઈમ બ્રાન્ચની સીલવાળી નકલી નોટિસ પણ મોકલી. જો કે, જ્યારે મહિલાએ કહ્યું કે તેણે કોઈને કોઈ પાર્સલ મોકલ્યું નથી, ત્યારે ફોન કરનારે કહ્યું કે કથિત ગુનામાં તેના આધાર કાર્ડની વિગતોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જેના માટે તેણે મુંબઈ પોલીસ અધિકારી સાથે વાત કરવી પડશે.
આઈપીએસ અધિકારીની આપી ઓળખ
પોતાને આઈપીએસ અધિકારી આનંદ રાણા કહેતો એક વ્યક્તિ કોલમાં જોડાયો અને મહિલાના બેંક એકાઉન્ટ વિશે માહિતી માંગી. આ પછી, અન્ય એક વ્યક્તિ કોલમાં જોડાયો, જેણે પોતાને નાણા વિભાગના અધિકારી તરીકે ઓળખાવ્યો. તેણે મહિલાને શેર કરેલ બેંક ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાનું પણ કહ્યું હતું. આ સિવાય તેણે મહિલાને કહ્યું કે જો તે નિર્દોષ જણાશે તો પૈસા પરત કરી દેવામાં આવશે. આ દરમિયાન મહિલાને 24 કલાક વીડિયો કોલ ચાલુ રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. સાયબર અપરાધીઓએ પહેલા મહિલાને 15 લાખ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવા માટે લીધા હતા. જો કે આ દરમિયાન કોઈ કારણસર વીડિયો કોલ કટ થઈ ગયો હતો. આ પછી સાયબર બદમાશોએ મહિલાને ફરીથી ફોન કર્યો. આ સિલસિલો લગભગ એક મહિના સુધી ચાલ્યો અને બદમાશોએ મહિલા સાથે 3.8 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી.
તમારી સાથે ફોન કરીને ધરપકડનો ઢોંગ કરવામાં આવે છે
સાઈબર છેતરપિંડીમાં અપરાધી પીડિતની ધરપકડ માટેનો ઢોંગ પણ કરી શકે છે. તે નકલી પોલીસ સ્ટેશન કે સરકારી કાર્યાલય સ્થાપવા અને સરકારી ગણવેશ પહેરવા જેવી યુક્તિઓ અપનાવે છે. ડિજિટલ ધરપકડનો સૌપ્રથમ કેસ ઉત્તરપ્રદેશના નોઇડામાં નોંધાયો હતો.ઈન્ડિયન સાઈબર ક્રાઈમ કોર્ડિનેશન સેન્ટર અને દૂરસંચાર વિભાગ વિદેશોથી આવનારા ફેક કોલ રોકવા માટે સાથે કામ કરી રહ્યા છે. જાગૃતિ વધારવા માટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ સાઈબરદોસ્ત અને એક્સ, ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ વગેરે પર ઇન્ફોગ્રાફિક્સ અને વીડિયો પણ પોસ્ટ કરાઈ રહ્યા છે.
જાણો આવી છેતરપિંડીથી કઈ રીતે બચી શકાય
એવો કોઈ કોલ કે મેસેજ આવા પર તરત સૂચના આપો. સરકારે સાઈબર અને ઓનલાઈન છેતરપિંડી રોકવા માટે સંચાર સાથી વેબસાઈટમાં ચક્ષુ પોર્ટલ લોન્ચ કર્યું છે.સાઈબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન 1930 કે www.cybercrime.gov.in પર પણ સૂચના આપી શકાય છે. કેસ ઉકેલવાના બદલામાં પૈસાની માંગણી કરવામાં આવે છે. માંગણી પૂરી થવા સુધી પીડિતોને ઓડિયો કે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગના માધ્યમથી જોડાઈ રહેવા માટે મજબૂર કરાય છે.
ડિજિટલ ધરપકડ શું છે?
ઓનલાઈન છેતરપિંડીના કિસ્સા વધ્યા છે,એમા પણ ડિજિટલ ધરપકડના કિસ્સાઓમાં વધારો થયો છે.સાયબર છેતરપિંડી કરનાર વ્યક્તિ તમને ધરપકડનો ડર બતાવે છે. આમાં તેઓ તમને ઘરમાં કેદ રાખે છે. આવી સ્થિતિમાં, વીડિયો કોલ દરમિયાન, છેતરપિંડી કરનાર તેની પૃષ્ઠભૂમિને પોલીસ સ્ટેશનની જેમ બનાવે છે, આ જોઈને પીડિત ડરી જાય છે અને ડરના કારણે તે તેની વાતોથી પ્રભાવિત થઈ જાય છે.છેતરપિંડી કરનારાઓ જામીન માંગીને તમારી સાથે છેતરપિંડી કરવાનું શરૂ કરે છે. છેતરપિંડી કરનાર પીડિતાને વિડિયો કૉલ છોડવા કે કોઈનો સંપર્ક કરવા દેતો નથી. પીડિતાને તેના જ ઘરમાં ધરપકડ કરવામાં આવે છે, પીડિતાને એવું કહીને ડરાવવામાં આવે છે કે તેના આધાર કાર્ડ, સિમ કાર્ડ, બેંક એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કોઈ ગેરકાયદેસર કામ માટે કરવામાં આવ્યો છે. આ બધું થાય પછી તમને ડરાવવાની 'ગેમ' શરૂ થાય છે.
આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
સાયબર સ્કેમર્સ કોઈપણને ફસાવી શકે છે. આને ટાળવા માટે, તમારી અને તમારા ડેટાની સુરક્ષાનું ધ્યાન રાખો.
1-કોઈપણ અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી આવતી કોઈપણ લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.
2-કોઈપણ અજાણ્યા ફોન કોલ પર તમારી વ્યક્તિગત અથવા બેંક વિગતો આપવાનું ટાળો.
3-વ્યક્તિગત ડેટા અને કોઈપણ પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન પ્લેટફોર્મ પર મજબૂત પાસવર્ડ રાખો.
4-કોઈપણ તૃતીય પક્ષ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરશો નહીં, કોઈપણ બિન-સત્તાવાર પ્લેટફોર્મ પરથી કંઈપણ ઇન્સ્ટોલ કરશો નહીં.
5-તમારા ઉપકરણને અપડેટ રાખો, તમારી બધી એપ્લિકેશનો અપડેટ રાખો.
