સીબીઆઈએ 350 કરોડ રૂપિયાથી વધુના ક્રિપ્ટોકરન્સી ટ્રાન્ઝેક્શન પર ઉંચા વળતરનું વચન આપતી ડિજિટલ કરન્સી પોન્ઝી સ્કીમ સંબંધિત કેસમાં 7 આરોપીઓ સામે કેસ નોંધ્યો છે. 7 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 10 સ્થળોએ સર્ચ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન રૂ. 34 લાખની રોકડ, ક્રિપ્ટોકરન્સી વોલેટમાં 38,414 યુએસ ડોલરની કિંમતની ડિજિટલ વર્ચ્યુઅલ અસ્કયામતો અને અનેક ગુનાહિત ડિજિટલ પુરાવાઓ અને ઉપકરણો રિકવર કરવામાં આવ્યા હતા. સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેશનએ ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC)ની કલમ 420 સાથે વાંચેલી કલમ 120B અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી અધિનિયમ, 2000ની કલમ 66D હેઠળ દિલ્હી, હજારીબાગ, ભટિંડા, રતલામ, વલસાડ, પુદુક્કોટ્ટાઈ, ચિત્તોડગઢ શહેરોમાં સ્થિત સાત આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે અને તેમની વિરુદ્ધ (જેઓ વિવિધ સંગઠિત સાયબર ક્રાઈમ મોડ્યુલ ચલાવી રહ્યા છે) કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.
આરબીઆઇની મંજૂરી વિના કામગીરી થઈ રહી હતી
એવો આરોપ છે કે આરોપીઓ, ગુનાહિત ષડયંત્રમાં કામ કરી રહ્યા છે, ક્રિપ્ટોકરન્સી રોકાણોના આધારે ઊંચા વળતરનું વચન આપીને વિવિધ પોન્ઝી અને છેતરપિંડીભરી યોજનાઓ સક્રિયપણે ચલાવી રહ્યા છે. તેમના પર આ અનિયંત્રિત ડિપોઝિટ સ્કીમ્સમાં રોકાણકારોને લલચાવવા માટે ખોટી અને ગેરમાર્ગે દોરતી માહિતીને પ્રોત્સાહન આપવા, વચન આપવા અને પ્રસારિત કરવાનો પણ આરોપ છે, જે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) જેવા નિયમનકારી સત્તાવાળાઓની આવશ્યક મંજૂરી વિના કાર્ય કરે છે.
7 રાજ્યોમાં સર્ચ ઓપરેશન
તપાસના સંદર્ભમાં, સીબીઆઈએ દિલ્હી, ઝારખંડ, પંજાબ, મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત, તમિલનાડુ અને રાજસ્થાન સહિત સાત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 10 સ્થળોએ સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. સર્ચના પરિણામે, સાત મોબાઈલ ફોન, એક લેપટોપ, એક ટેબ્લેટ, ત્રણ હાર્ડ ડિસ્ક, 10 પેન ડ્રાઈવ, મેમરી કાર્ડ, સિમ કાર્ડ, એટીએમ/ડેબિટ કાર્ડ અને અનેક ગુનાહિત દસ્તાવેજો સહિત મહત્વના ડિજિટલ પુરાવાઓ સાથે 34.2 લાખ રૂપિયાની રોકડ રકમ મળી આવી હતી. પણ પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
ક્રિપ્ટોકરન્સી વોલેટ્સમાં 38400 US ડોલર જપ્ત કરાયા
આ ક્રમમાં, આરોપી વ્યક્તિઓના ક્રિપ્ટોકરન્સી વોલેટ્સમાં અંદાજે US$ 38,414 ની કુલ ડિજિટલ વર્ચ્યુઅલ અસ્કયામતો જપ્ત કરવામાં આવી હતી, જે તપાસ માટે ડિજિટલ રીતે સુરક્ષિત હતી. આ પોન્ઝી સ્કીમ્સનો પ્રચાર અનેક સોશિયલ મીડિયા ગ્રુપ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યો હતો. બેંક ખાતાના વ્યવહારો અને ક્રિપ્ટોકરન્સી વોલેટ્સના વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ યોજનાઓમાંથી પ્રાપ્ત ગેરકાયદેસર ભંડોળ તેમના સ્ત્રોતને છુપાવવા માટે ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.
સીબીઆઇની તપાસ ચાલુ છે
તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આરોપીઓ પાસે CoinDCX, WazirX, Zebpay અને BitBns જેવા ક્રિપ્ટોકરન્સી એક્સચેન્જો સાથે બહુવિધ બેંક એકાઉન્ટ્સ અને વર્ચ્યુઅલ ડિજિટલ એસેટ (VDA) વોલેટ્સ છે. બે વર્ષના ગાળામાં આ ખાતાઓ અને વોલેટ્સમાં રૂ. 350 કરોડથી વધુના વ્યવહારો થયા છે. પીડિતોને ઓનલાઈન લોન, ઓનલાઈન લકી ઓર્ડર, યુપીઆઈ છેતરપિંડી અને ઈન્ટરનેટ બેંકિંગ કૌભાંડો જેવા વિવિધ બહાને કથિત રીતે છેતરવામાં આવ્યા હતા. આ મામલે સીબીઆઇ દ્વારા વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.
