બેલ્જિયમમાં મેહુલ ચોક્સીની ધરપકડથી ફરી એકવાર ભાગેડુ હીરા વેપારીના આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય નેટવર્ક પર અને ખાસ કરીને 6,097 કરોડ રૂપિયાના પંજાબ નેશનલ બેંક કૌભાંડના સંચાલન, છુપાવવા અને કથિત રીતે લાભ મેળવવામાં તેના પરિવારની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પડ્યો છે. ગીતાંજલી જેમ્સના પ્રમોટર મેહુલ ચીનુભાઈ ચોક્સી એક સમયે ભારતના જ્વેલરી ઉદ્યોગમાં એક ચમકતું નામ હતું. પરંતુ તપાસકર્તાઓ કહે છે કે આ ગ્લેમર પાછળ એક આખી પારિવારિક વ્યવસ્થા કામ કરતી હતી.
મેહુલ ચોક્સીનું ફેમિલી નેટવર્ક
મેહુલ ચોક્સીએ પારિવારિક વ્યવસાયમાં જોડાતા પહેલા ગુજરાતના પાલનપુરમાં જીડી મોદી કોલેજમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમના ભાઈ ચેતન ચીનુભાઈ ચોકસી અને પિતરાઈ ભાઈ નીરવ મોદી બંને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટના હિટ લિસ્ટ પર છે. તેમણે પ્રીતિ ચોક્સી સાથે લગ્ન કર્યા છે અને તેમને બે બાળકો છે. રોહન ચોક્સી અને પ્રિયંકા ચોક્સી. પ્રિયંકાના લગ્ન આકાશ મહેતા સાથે થયા છે. જ્યારે રોહનના લગ્ન સ્નેગડા તાલેરા સાથે થયા છે. જે તાલેરા ઓટોના નેહા તાલેરાની પુત્રી છે.
યુ.એસ.માં છેતરપિંડીના આરોપો
ઘણીવાર પૃષ્ઠભૂમિમાં રહેવા છતાં, મેહુલના પુત્ર રોહન ચોકસીએ મેહુલના આંતરરાષ્ટ્રીય ઓપરેશન્સમાં, ખાસ કરીને યુએસમાં, મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હોવાના અહેવાલ છે. સેમ્યુઅલ્સ જ્વેલર્સના ભૂતપૂર્વ સીઈઓ ફરહાદ કે. વાડિયાના જણાવ્યા અનુસાર, રોહન, પત્ની સ્નેગડા અને કાકી નીના સેઠ સાથે, ઓસ્ટિન, ટેક્સાસમાં વોયેજર બ્રાન્ડ્સનું સંચાલન કરતા હતા અને મેહુલના યુએસ પ્રતિનિધિ તરીકે સેવા આપતા હતા. યુએસ નાદારી અદાલતની તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે રોહન સેમ્યુઅલ્સ જ્વેલર્સમાં નેતૃત્વના પદ પર હતો અને તેના પર છેતરપિંડીનો આરોપ હતો. આમાં પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવેલા હીરાને કુદરતી પથ્થરો તરીકે ખોટી રીતે રજૂ કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ પ્રવૃત્તિઓ પીએનબી કૌભાંડની રકમ છુપાવવા અને લોન્ડર કરવાની યોજનાનો એક ભાગ હતી. 2018 માં, રોહન ચોક્સીનું નામ મેહુલ અને તેના સહયોગી સુનીલ વર્મા સાથે મુંબઈની એક ખાસ અદાલત દ્વારા ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી વટહુકમ હેઠળ જારી કરાયેલ જાહેર નોટિસમાં સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું. આનાથી સ્પષ્ટ થયું કે કાયદો તેને ફક્ત પરિવારના સભ્ય કરતાં વધુ માને છે.
પ્રીતિ ચોક્સીની નકલી કંપનીઓ
પ્રીતિ ચોક્સી ફક્ત મેહુલની જીવનસાથી નહોતી. તેમણે ત્રણ ઓફશોર કંપનીઓ, ચેરિંગ ક્રોસ હોલ્ડિંગ્સ લિમિટેડ, કોલિન્ડેલ હોલ્ડિંગ્સ લિમિટેડ અને હિલિંગ્ડન હોલ્ડિંગ્સ લિમિટેડ દ્વારા કૌભાંડના નાણાંને લોન્ડરિંગ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. બાદમાંની કંપની દુબઈ સ્થિત એક કંપની ગોલ્ડહોક ડીએમસીસીની માલિક હતી. જે વિશાળ રિયલ એસ્ટેટ સંપત્તિ ધરાવતી હતી. ગીતાંજલિ ગ્રુપનો એક ભાગ, યુએઈ સ્થિત એશિયન ડાયમંડ્સ એન્ડ જ્વેલરી FZE એ હિલિંગ્ડન હોલ્ડિંગ્સને 6 લાખ દિરહામથી વધુ ટ્રાન્સફર કર્યા. જેનાથી તે કૌભાંડની આવક સાથે જોડાયેલા નાણાકીય પ્રવાહમાં સીધી રીતે સામેલ થઈ ગયું.
પિતરાઈ ભાઈ-બહેનો અને સંબંધીઓ
મેહુલનો પિતરાઈ ભાઈ નીરવ મોદી આ કૌભાંડમાં બીજો મુખ્ય આરોપી હતો. તે હાલમાં યુકેની વેન્ડ્સવર્થ જેલમાં પ્રત્યાર્પણની લડાઈ લડી રહ્યો છે. નીરવ મોદીના ભાઈ અને મેહુલના ભત્રીજા નેહલ મોદી પર મિલકતની હેરફેર અને પુરાવાનો નાશ કરવામાં ગુપ્ત ભૂમિકા ભજવવાનો આરોપ છે. મેહુલ ચોક્સીના ભાઈ ચેતન ચીનુભાઈ ચોક્સી વિદેશી વ્યવસાયો સાથે, ખાસ કરીને કેરેબિયન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતના અધિકારક્ષેત્રમાં, કથિત સંબંધો માટે પહેલેથી જ તપાસ હેઠળ છે.