ભારતમાં વધી રહેલા માર્ગ અકસ્માતોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. હવે દરેક નવા ટુ-વ્હીલરની ખરીદી પર 2 ISI-પ્રમાણિત હેલ્મેટ આપવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ નવી નીતિની જાહેરાત કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ તાજેતરમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી ઓટો સમિટમાં કરી હતી. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર બાઇક સવારની જ નહીં પરંતુ પાછળ બેઠેલા સવારની પણ સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાનો અને હેલ્મેટ પહેરવાની સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
માર્ગ સલામતીને નવી દિશા મળશે
ટુ-વ્હીલર હેલ્મેટ મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન (THMA) એ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. સંસ્થા માને છે કે આ નિયમ દ્વારા હજારો લોકોના જીવ બચાવી શકાય છે. THMA ના પ્રમુખ રાજીવ કપૂરે તેને સલામતી તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું અને કહ્યું કે, આનાથી દેશમાં હેલ્મેટની જરૂરિયાતને ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે.
ભયાનક આંકડા, કડક કાર્યવાહી જરૂરી હતી
ભારતમાં માર્ગ અકસ્માતોની સંખ્યા વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે. દર વર્ષે લગભગ ૫ લાખ માર્ગ અકસ્માતો થાય છે, જેમાં ૧.૯ લાખથી વધુ લોકો મૃત્યુ પામે છે. આ અકસ્માતોમાં સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત લોકો 18 થી 45 વર્ષની વયના યુવાનો છે, જે દેશની કાર્યકારી વસ્તીનો મોટો ભાગ છે. જો આપણે ટુ-વ્હીલર વિશે વાત કરીએ, તો આંકડા વધુ ચિંતાજનક છે. દર વર્ષે લગભગ 69,000 બાઇક સવારો મૃત્યુ પામે છે, જેમાંથી લગભગ અડધા હેલ્મેટ ન પહેરવાને કારણે જીવ ગુમાવે છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે આ નિયમ લાગુ કર્યો છે, જેથી હેલ્મેટ પહેરવું એ માત્ર નિયમ નહીં પણ આદત બની શકે.
હેલ્મેટ હવે સસ્તા અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે
સરકારના આ નિર્ણય પછી, THMA એ પણ તેની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેથી લોકોને સસ્તા અને સારી ગુણવત્તાવાળા હેલ્મેટ મળી શકે. હવે લોકોને સ્થાનિક અને અસુરક્ષિત પરીક્ષણ કરાયેલ હેલ્મેટ ખરીદવાની ફરજ પાડવામાં આવશે નહીં; તેના બદલે તેમને તેમની બાઇક સાથે બે ઉત્તમ અને માન્ય હેલ્મેટ મળશે.
ભારતમાં માર્ગ સલામતી તરફ વધુ એક મોટું પગલું
આ નિર્ણય સરકાર દ્વારા માર્ગ સલામતી માટે લેવામાં આવી રહેલા ઘણા મોટા પગલાઓમાંથી એક છે. 2023 ની શરૂઆતમાં, ભારત NCAP (ન્યૂ કાર એસેસમેન્ટ પ્રોગ્રામ) શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જે દેશમાં વેચાતી કારનું ક્રેશ ટેસ્ટ કરે છે અને તેમના સલામતી રેટિંગ જારી કરે છે. તેવી જ રીતે, હવે આ હેલ્મેટ ફરજિયાત નિયમ ટુ-વ્હીલર સવારોની સલામતી વધારવા તરફનું એક વધુ મજબૂત પગલું છે.