જીવલેણ કોવિડ -19 રોગચાળો ફાટી નીકળ્યાના પાંચ વર્ષ પછી ચીનમાં વધુ એક વાયરસ આવ્યો છે. તેને માનવ મેટાપ્યુમોવાયરસ અથવા HMPV કહેવામાં આવે છે. આ વાયરસથી સંક્રમિત દર્દીઓમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને ફ્લૂ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. હવે દિલ્હીના મેડિકલ ઓફિસરોએ વાયરસ સંબંધિત પડકારોનો સામનો કરવા માટે એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે.
શ્વસન સંબંધી રોગો અંગે કરવામાં આવી ચર્ચા
એક નિવેદન અનુસાર આરોગ્ય સેવાઓના મહાનિર્દેશક, ડૉ. વંદના બગ્ગાએ રવિવારે મુખ્ય જિલ્લા તબીબી અધિકારીઓ અને IDSPના રાજ્ય કાર્યક્રમ અધિકારી સાથે બેઠક યોજી હતી, જેમાં દિલ્હીમાં શ્વસન સંબંધી રોગોનો સામનો કરવાની તૈયારી અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. હોસ્પિટલોને ઈન્ફલ્યુએન્ઝા જેવી બીમારી (ILI) અને ગંભીર તીવ્ર શ્વસન ચેપ (SARI) ના કેસોની IHIP પોર્ટલ દ્વારા તાત્કાલિક જાણ કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
શંકાસ્પદ કેસને લઇને અપાયા આ નિર્દેશ
શંકાસ્પદ કેસ માટે કડક આઇસોલેશન પ્રોટોકોલ અને સાવચેતીનો ઉપયોગ ફરજિયાત કરવામાં આવ્યો છે. સચોટ દેખરેખ સુનિશ્ચિત કરવા માટે હોસ્પિટલોએ SARI કેસ અને લેબ-પુષ્ટિ ઈન્ફલ્યુએન્ઝા કેસોના યોગ્ય ડોક્યુમેન્ટેશન રાખવુ જરૂરી છે. તેઓને ઓક્સિજનની સાથે હળવા કેસની સારવાર માટે પેરાસિટામોલ, એન્ટિહિસ્ટેમાઈન્સ, બ્રોન્કોડિલેટર અને કફ સિરપની ઉપલબ્ધતા જાળવવા સૂચના આપવામાં આવી હતી.
ચીનમાં શ્વસન સંબંધી રોગોમાં વધારો થવાના અહેવાલોને ધ્યાનમાં રાખીને આ ભલામણો કરવામાં આવી છે. જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, "2 જાન્યુઆરી, 2025 સુધી ઈન્ટિગ્રેટેડ ડિસીઝ સર્વેલન્સ પ્રોગ્રામ (IDSP), નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ (NCDC) અને વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO)ના અપડેટ ડેટા અનુસાર, શ્વસન સંબંધી રોગોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો નથી.
શું HMPV એ COVID-19 જેવું જ છે?
- HMPV ફલૂ જેવા લક્ષણોનું કારણ બને છે. વાયરસ સામાન્ય રીતે ઉપલા શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે પરંતુ કેટલીકવાર નીચલા શ્વસન માર્ગના ચેપનું કારણ બની શકે છે.
- શિયાળામાં અને વસંતઋતુના પ્રારંભમાં HMPV ચેપ વધુ સામાન્ય છે.
- જ્યારે HMPV અને SARS-CoV-2 (COVID-19 માટે જવાબદાર વાઈરસ) અલગ-અલગ વાયરલ પરિવારો સાથે સંબંધ ધરાવે છે, તેઓમાં આશ્ચર્યજનક સમાનતા છે.
- બંને વાયરસ મુખ્યત્વે માનવ શ્વસનતંત્રને નિશાન બનાવે છે, જે હળવાથી ગંભીર ચેપનું કારણ બને છે.
- એચએમપીવી, કોવિડ-19ની જેમ, શ્વાસોચ્છવાસના ટીપાં (બોલતી વખતે અથવા ઉધરસ કરતી વખતે મોંમાંથી નીકળતા ટીપાં) અને પ્રદૂષિત સપાટીના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે.
- બંને વાયરસના ચેપના લક્ષણો સમાન છે.
હ્યુમન મેટાપ્યુમોવાયરસ (HMPV) શું છે
હ્યુમન મેટાપ્યુમોવાયરસ (HMPV) એ એક વાયરસ છે જેના લક્ષણો સામાન્ય શરદીના લક્ષણો જેવા જ હોય છે.
તે ઉધરસ અથવા ગળામાં ખારાશ, વહેતું નાક અથવા ગળામાં દુખાવોનું કારણ બને છે.
નાના બાળકો અને વૃદ્ધોમાં, HMPV ચેપ ગંભીર હોઈ શકે છે.
આ વાયરસ નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકોમાં ગંભીર બીમારીનું કારણ બની શકે છે.
HMPV વાયરસ શું છે?
નવા વાયરસનું નામ હ્યુમન મેટા ન્યુમો વાયરસ (HMPV) છે. HMPV એક RNA વાયરસ છે એટલે કે તે ફ્લૂની જેમ ફેલાય છે. HMPV ના લક્ષણો પણ કોરોના રોગચાળા જેવા છે. તેના લક્ષણો છે ઉધરસ, તાવ, નાક બંધ થવું, ગળામાં દુખાવો અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ. બે વર્ષથી નાના બાળકો, વૃદ્ધો અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે. અસ્થમા અને ફેફસાના રોગવાળા દર્દીઓમાં ચેપ ઝડપથી ફેલાય છે.
HMPV વાયરસથી કેવી રીતે બચવું?
• સાબુથી વારંવાર હાથ ધોવા
• સેનિટાઈઝરનો ઉપયોગ કરો
• દર્દીઓ સાથે સંપર્ક ટાળો
• માસ્કનો ઉપયોગ કરો
• લક્ષણો દેખાય તો અલગ કરો
• જો જરૂરી હોય તો ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો
HMPV વાયરસના લક્ષણો
• કોરોના જેવા લક્ષણો
• વધુ તાવ અને ઉધરસ
• શ્વાસની તકલીફ
• ફેફસામાં ચેપ
• અનુનાસિક ભીડ
• ગળામાં ઘરઘરાટી
• સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે
ખતરનાક કેમ ?
• નાના બાળકો પર વધુ અસર
• 2 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને વધુ અસર થાય છે.
• અસ્થમા અને શ્વસન સંબંધી રોગો ધરાવતા લોકોને વધુ જોખમ હોય છે
શું ચીન વાયરસ છુપાવી રહ્યું છે?
• શ્વસન સંબંધી રોગને સામાન્ય રોગ તરીકે વર્ણવવું
• શિયાળાને કારણે રોગમાં વધારો
• વિદેશીઓને ચીનની મુસાફરી માટે સલામત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે
• માત્ર આરામ કરવાની અને પ્રવાહી લેવાની સલાહ
• નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો શિકાર બની રહ્યા છે
• વાયરસને રોકવા માટે કોઈ રસી નથી
HMPV વાયરસ પર WHO કેટલું સક્રિય છે?
• નવા વાયરસ પર નજર રાખવાનો દાવો કર્યો
• નવા વાયરસના પરિવર્તન પર દેખરેખ રાખવાનો દાવો
• લોકોને માસ્ક પહેરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી
• હાલમાં વૈશ્વિક આરોગ્ય કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી નથી
• ચીનના પડોશી દેશોમાં વાયરસ ફેલાવાનો ભય
HMPV વાયરસ અત્યાર સુધી કયા દેશોમાં જોવા મળ્યો છે?
• નેધરલેન્ડ
• બ્રિટન
• ફિનલેન્ડ
• ઓસ્ટ્રેલિયા
• કેનેડા
• અમેરિકા
• ચીન
HMPV પહેલા પણ આવી ચૂક્યો છે
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે HMPV વાયરસ છેલ્લા 6 દાયકાથી હાજર છે. 2001માં નેધરલેન્ડમાં આ વાયરસની પ્રથમ ઓળખ થઈ હતી. શ્વસન રોગવાળા બાળકોના નમૂનાઓમાં વાયરસની પુષ્ટિ થઈ હતી. HMPV એ પેરામિક્સોવિરિડે પરિવારનો વાયરસ છે. આ વાયરસ દરેક ઋતુમાં હવામાં હોય છે. તે ચેપગ્રસ્ત લોકોની ઉધરસ અને છીંક દ્વારા ફેલાય છે. શિયાળામાં તેના વધુ ફેલાવાનો ભય રહે છે.
