- આપણે ત્યાં દર વર્ષે 4 ડિસેમ્બરે નેવી ડે ઉજવીએ છીએ
- નેવી ડે ભારતીય નૌકાદળના બહાદુરોની અદમ્ય હિંમતનું સન્માન
- પાકિસ્તાન સાથેના 1971ના યુદ્ધમાં, ભારતીય યુદ્ધ જહાજોએ કરાચી બંદર પર હુમલો કર્યો
ભારતીય નૌકાદળ વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી નૌકાદળમાંથી એક છે. ભારતીય નૌકાદળ દેશની સુરક્ષામાં દરેક સમયે સતર્ક રહે છે. ભારતીય નૌકાદળે તેની ક્ષમતાઓ સમયાંતરે ઘણી વિકસિત કરી છે. આ જ કારણ છે કે આપણી ભારતીય નૌકાદળ વિશ્વની સૌથી મોટી નૌકાદળમાંની એક છે.
ભારતીય નૌકાદળ પાસે માત્ર આધુનિક શસ્ત્રો અને યુદ્ધ જહાજો નથી, પરંતુ આપણા સૈનિકો પાસે પણ એવી ભાવના છે, જેને જોઈને કોઈ પણ દુશ્મન ભારત તરફ નજર ઊંચકતા પહેલા ઘણી વાર વિચારે છે. આપણે ત્યાં દર વર્ષે 4 ડિસેમ્બરે નેવી ડે ઉજવીએ છીએ. આ દિવસ 1971ના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાન પરની જીત સાથે સંબંધિત છે. 1971ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન 'ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ'માં નૌકાદળની સફળતાની યાદમાં 4 ડિસેમ્બરે નેવી ડે ઉજવવામાં આવે છે. નેવી ડે ભારતીય નૌકાદળના બહાદુરોની અદમ્ય હિંમતનું સન્માન કરે છે.
નેવી ડે 1971ના યુદ્ધ સાથે સંબંધિત
પાકિસ્તાન સાથેના 1971ના યુદ્ધમાં, ભારતીય યુદ્ધ જહાજોએ કરાચી બંદર પર હુમલો કર્યો અને પશ્ચિમ કિનારે પાકિસ્તાની નૌકાદળની કરોડરજ્જુને ભાંગી નાખી હતી. પાકિસ્તાની સેનાએ 3 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ ભારતીય એરસ્પેસ અને બોર્ડર એરિયા પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલાથી 1971નું યુદ્ધ શરૂ થયું હતું. ભારતીય વાયુસેના પાકિસ્તાનના હુમલાનો જવાબ આપી રહી હતી. આ દરમિયાન ભારતીય નેવીએ પાકિસ્તાનને જડબાતોડ જવાબ આપવા માટે 'ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ' શરૂ કર્યું હતું.
આ અભિયાન કરાચીમાં પાકિસ્તાન નેવીના હેડક્વાર્ટરને નિશાન બનાવીને શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. એક મિસાઈલ બોટ અને બે યુદ્ધ જહાજો ધરાવતા હુમલાખોરે કરાચીના દરિયાકિનારે પાકિસ્તાની જહાજોના જૂથ પર હુમલો કર્યો. ભારતીય નૌકાદળના ત્રણ મિસાઈલ જહાજો આઈએનએસ નિપત, આઈએનએસ નિર્ઘાટ અને આઈએનએસ વીર એ હુમલામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
પ્રથમ વખત એન્ટી શિપ મિસાઈલથી હુમલો
આ યુદ્ધમાં પ્રથમ વખત જહાજ પર એન્ટી શિપ મિસાઈલથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ હુમલામાં પાકિસ્તાનના અનેક જહાજો નાશ પામ્યા હતા અને પાકિસ્તાનના લગભગ પાંચસો સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. આ દરમિયાન પાકિસ્તાનના ઓઈલ ટેન્કરો પણ ધ્વસ્ત થઈ ગયા હતા. કરાચી હાર્બર ફ્યુઅલ સ્ટોરેજના વિનાશને કારણે પાકિસ્તાન નેવીની કમર તૂટી ગઈ હતી. કરાચીના ઓઈલ ટેન્કરમાં લાગેલી જ્વાળાઓ 60 કિલોમીટર દૂરથી પણ જોઈ શકાતી હતી. કરાચીના ઓઈલ ડેપોમાં લાગેલી આગ સાત દિવસ સુધી ઓલવાઈ શકી નથી. ભારતીય નૌકાદળે કરાચી બંદરને સંપૂર્ણપણે બરબાદ કરી નાખ્યું હતું. 'ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ' ઓપરેશનની સફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને દર વર્ષે 4 ડિસેમ્બરે નેવી ડે ઉજવવામાં આવે છે.
પાકિસ્તાન નેવીની કમર તોડી નાખી
ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ.. એ 1971ના યુદ્ધમાં કરાચી પર ભારતીય નૌકાદળના હુમલાનું કોડનેમ હતું. તે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીના સૌથી સફળ ઓપરેશનમાંનું એક માનવામાં આવે છે. ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટની સફળતા પછી, ભારતીય નૌકાદળે 8 ડિસેમ્બર, 1971ની રાત્રે 'ઓપરેશન પાયથોન' શરૂ કર્યું. જેમાં ભારતીય નૌકાદળના બે યુદ્ધ જહાજોએ કરાચીના દરિયા કિનારે પાકિસ્તાની જહાજોના સમૂહ પર હુમલો કર્યો હતો. ભારતને કોઈ જાનહાનિ થઈ ન હતી, જ્યારે પાકિસ્તાની કાફલાના ટેન્કર PNS ડક્કાને ભારે નુકસાન થયું હતું અને કેમેરી ઓઈલ સ્ટોરેજ સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યો હતો. આ બંને કામગીરીએ પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં તેની નૌકાદળને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.
