- લોકસભા ચૂંટણી 2024ને લઈને રાજકીય પક્ષોના એકબીજા પર આક્ષેપ
- કોંગ્રેસ પાર્ટીને 2024 અને 2019માં ભારે હારનો સામેનો કરવો પડ્યો હતો
- નિષ્ણાતોના મતે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં PM મોદી લહેર ચાલી રહી છે
લોકસભા ચૂંટણી 2024ને લઈને રાજકીય પક્ષો સતત એકબીજા પર આક્ષેપો કરી રહ્યાં છે અને રાજકારણમાં આ એકદમ સ્વાભાવિક બાબત છે. પરંતુ, 2024ની લોકસભા ચૂંટણી કેટલાક પક્ષો માટે કરો યા મરો જેવી સ્થિતિ છે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે કોંગ્રેસ, યુપીમાં સમાજવાદી પાર્ટી અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ડાબેરી પક્ષોની પણ આવી જ હાલત છે. કોંગ્રેસ પાર્ટીને 2014 અને 2019માં ભારે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હાર એટલી શરમજનક હતી કે તે વિપક્ષના નેતા પણ ન બની શક્યા. જો આપણે ઉત્તર પ્રદેશ પર નજર કરીએ તો, સમાજવાદી પાર્ટી 2014ની લોકસભા, 2017ની વિધાનસભા, 2019ની લોકસભા અને 2022ની વિધાનસભાની ચૂંટણી હારી ચૂકી છે. સીપીએમનો મુખ્ય આધાર પશ્ચિમ બંગાળ હતો, પરંતુ તેને ત્રણ વિધાનસભા અને લોકસભા ચૂંટણીમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ વખતે આવી પાર્ટીઓ માટે કરો યા મરો જેવી સ્થિતિ છે. 2019માં પણ આ પક્ષો આક્રમક હતા અને તેમને આશા હતી કે 2019માં નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર નહીં આવે. બીજેપી માત્ર સરકારમાં જ નથી આવી પરંતુ ઘણા રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પણ જીતી છે.
ભાજપ વિરોધી પવન નથી ચાલી રહ્યો
આ વખતે સામાન્ય નિષ્ણાતો પણ માને છે કે નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ હજુ સુધી કોઈ પવન નથી સર્જાયો. જનતામાં પણ આક્રોશ જોવા મળતો નથી. રાષ્ટ્રીય સ્તરે વિપક્ષ માટે કોઈ આકર્ષણ નથી. રાષ્ટ્રીય સ્તરે ભાજપ સામે ન તો વિરોધની કોઈ લહેર છે કે ન તો વિપક્ષને સત્તા પર લાવવાની કોઈ ઈચ્છા છે. આથી આ બધું સત્તાધારી પક્ષની તરફેણમાં જતું હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. જો કે, કેટલાક રાજ્યોમાં વસ્તુઓ અલગ છે. આ વખતે આ મુદ્દાઓ ખૂબ જ આક્રમક રીતે ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે, જો કે ચૂંટણી સમયે આવી ભાષાનો ઉપયોગ થવો જોઈતો ન હતો. રાહુલ ગાંધીએ રામલીલા મેદાન પરથી કહ્યું કે જો ભાજપ સરકારમાં આવશે તો દેશમાં આગ લાગશે. મલ્લિકા અર્જુન ખડગે અને ઘણા નેતાઓએ કહ્યું છે કે જો આ વખતે ભાજપ જીતશે તો દેશમાં લોકશાહી ખતમ થઈ જશે અને બંધારણ બદલાઈ જશે. જો કે, વર્ષ 1975માં તત્કાલિન પીએમ ઈન્દિરા ગાંધીના સમયમાં દેશમાં ઈમરજન્સી આવી હતી, તે સમયે મૂળભૂત અધિકારો અને ન્યાયતંત્રની સત્તા પણ ખતમ થઈ ગઈ હતી, તે સ્થિતિ ભારતમાં હજી ફરી ઉભી થઈ નથી. .
નેતાઓ પર ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ
2014 અને 2019ની ચૂંટણી જેવી સ્થિતિ હવે 2024માં નહીં રહે. ઘણા નેતાઓ પર ભ્રષ્ટાચારના આરોપ છે. 2014 પહેલા કોંગ્રેસની સરકાર હતી. તેમની સરકારના મંત્રીઓ પર ભ્રષ્ટાચારના આરોપો હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ મામલે ટિપ્પણી કરી હતી. 2024ની ચૂંટણી પહેલા બે મુખ્યમંત્રી જેલમાં છે. જો કે, હેમંત સોરેને રાજીનામું આપી દીધું હતું અને અરવિંદ કેજરીવાલ હજુ પણ મુખ્યમંત્રી છે. આ સિવાય ઘણા નેતાઓ સામે ભ્રષ્ટાચારના આરોપો છે અને CBI-EDની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. પ્રચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકાર એજન્સીઓ દ્વારા વિપક્ષને પરેશાન કરી રહી છે. વિપક્ષને કચડીને જેલમાં ધકેલી દેવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. એજન્સી એવા કેસ તૈયાર કરે છે કે તેમના માટે જામીન મેળવવા પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. આમ આદમી પાર્ટીએ દિલ્હીમાં એક અભિયાન શરૂ કર્યું છે કે જો AAP નેતાઓને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે તો જનતાએ તેમને હરાવવા માટે મત આપવો જોઈએ. વોટ માટે જેલનો જવાબ - આ પ્રકારના મુદ્દા અત્યાર સુધી ચૂંટણીમાં જોવા મળ્યા ન હતા.
ભ્રષ્ટાચારીઓને કોઈ પણ સંજોગોમાં બચાવી શકાશે નહીં
તાજેતરમાં પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ બેઠક દરમિયાન કહ્યું હતું કે ભ્રષ્ટાચારીઓને કોઈ પણ સંજોગોમાં બચાવી શકાશે નહીં. તેના ચાલુ કેસ કોઈપણ સંજોગોમાં બંધ કરવામાં આવશે નહીં. ટીએમસીના સાંસદો તાજેતરમાં ચૂંટણી પંચને મળ્યા હતા અને માંગ કરી હતી કે ED, CBI અને NIA સહિતની કેન્દ્રીય એજન્સીઓના વડાઓને બદલવામાં આવે. જિલ્લાના ડીએમ અને એસપી સિવાય ચૂંટણી પંચ ચૂંટણી સંબંધિત અધિકારીઓની બદલી કરી શકે છે. પરંતુ કેન્દ્રીય એજન્સીઓના વડાઓની બદલી અને નિમણૂકની માગણીનું વ્યાજબીપણું ક્યાં છે? કેન્દ્રીય એજન્સીઓના વડાઓની નિમણૂક કરવા માટે પીએમના નેતૃત્વમાં એક સમિતિ છે.
આ વખતે ચૂંટણીમાં માત્ર બે મુદ્દા
આ વખતે ચૂંટણીમાં બે મુદ્દા છે, એક સનાતન ધર્મનો અને બીજો સનાતન ધર્મ પરના હુમલાનો. તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી એમ.કે. સ્ટાલિનના પુત્ર ઉદય સ્ટાલિને એક જાહેર સભામાં કહ્યું હતું કે સનાતન ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયા જેવું છે અને તેને ખતમ કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જે બાદ ઘણા નેતાઓએ આવા નિવેદનો આપ્યા છે. બિહાર સરકારના એક પૂર્વ મંત્રીએ રામચરિત માનસને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેવા સવાલો યુપીમાં પણ ઉઠ્યા હતા. એક તરફ સમગ્ર દેશમાં હિંદુત્વ પર રાજકીય હુમલા થઈ રહ્યા છે કે ભાજપ અને આરએસએસ પોતાના મનના હિંદુત્વને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે અને બીજી તરફ સનાતનને ખતમ કરવાની વાત થઈ રહી છે. ભાજપ ઉપરાંત સંતો અને હિન્દુ સંગઠનોએ આનો ઉગ્ર વિરોધ કર્યો હતો. આ વખતે ચૂંટણીમાં આ એક મોટો મુદ્દો છે. હાલમાં જ રામ મંદિરનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. તેણે વિભાજન રેખા દોરેલી છે. એક તરફ એવા લોકો છે જેઓ રામ મંદિરના અભિષેકનો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને તેના પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે તો બીજી તરફ એવા લોકો છે જેઓ રામ મંદિરના પવિત્રીકરણ માટે આંદોલન કરી રહ્યા છે. નેહરુના સમયમાં કોંગ્રેસ આજ સુધી ડાબેરી અને ધર્મ વિરોધી સમુદાયને સમર્થન આપવાનું કામ કરતી આવી છે. આથી આ ચૂંટણીમાં સનાતન, સનાતન ઉપર હિન્દુત્વનો મુદ્દો અને હિન્દુત્વમાંથી રાષ્ટ્રવાદનો મુદ્દો ઉભરતો જણાય છે.
ભારત પર વિદેશીઓની નજર
સીએએ ચૂંટણી પહેલા ભાજપ દ્વારા લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. વિપક્ષે તેનો ઉગ્ર વિરોધ કર્યો હતો. પશ્ચિમ બંગાળ અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે. જે લોકો હાલમાં ભાજપથી નારાજ છે, તેઓને હવે એવું લાગવા લાગ્યું છે કે તેમની પાસે ભાજપ સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી. હાલમાં જ જ્યારે અખિલેશ યાદવ મુખ્તાર અંસારીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા ગયા હતા ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે ભાજપ માત્ર ભારતમાં જ લોકોને મારી રહી નથી, હવે બીજેપી વિદેશમાં પણ લોકોને મારી રહી છે. હાલમાં વિશ્વ સ્તરે પણ ભારત વિરુદ્ધ મુદ્દાઓ ઉભો કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. અરવિંદ કેજરીવાલની ધરપકડ પર દુનિયાભરમાંથી પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી છે. દુનિયાભરમાં આતંકવાદીઓને મારવામાં આવી રહ્યા છે, વિપક્ષ ભલે તેમના વિશે મુદ્દો બનાવી રહ્યો હોય, પરંતુ લોકોમાં તેનું સમર્થન જોવા મળી રહ્યું છે. ભારત સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિદેશમાં કોઈપણ પ્રકારની હત્યા કરવી તેની નીતિ વિરુદ્ધ છે. અમેરિકામાં પન્નુ પર હુમલાના મામલામાં એક ભારતીયની ધરપકડ કરવામાં આવી છે પરંતુ સરકારે તેનો ઇનકાર કર્યો છે અને તે કેસમાં તપાસ ચાલી રહી છે.
વિપક્ષ તરફથી બેરોજગારી, ગરીબી, ભૂખમરો, રાજ્યમાં વધી રહેલા ગુનાખોરી જેવા મુદ્દા છે. કોંગ્રેસે કહ્યું છે કે સરકાર સત્તામાં આવશે ત્યારે સરકારમાં થયેલા ભ્રષ્ટાચારની તપાસ થશે. દારૂ કૌભાંડ ભાજપ માટે મોટો ચૂંટણી મુદ્દો બની ગયો છે જ્યારે આમ આદમી પાર્ટીનું કહેવું છે કે આ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ઈલેક્ટોરલ બોન્ડને ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યા છે. વિપક્ષ પણ આને મોટો મુદ્દો બનાવી રહ્યો છે. વિશ્વમાં અગ્રેસર ભારત માટે ભાજપ પોતાના મુદ્દાઓ લોકો સુધી લઈ જઈ રહી છે. મોદી અને ભાજપ સરકાર બનતાની સાથે જ 100 દિવસનો એજન્ડા પણ જાહેર કરી રહ્યા છે.
નેતૃત્વ પણ એક મુદ્દો છે
નેતૃત્વને લઈને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ એક મુદ્દો છે. ભાજપે કહ્યું છે કે મોદી 2024 અને 2029માં પણ વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર રહેશે. જ્યારે વિપક્ષનો સૌથી મોટો હુમલો પીએમ નરેન્દ્ર મોદી પર જ છે. અત્યાર સુધી કોઈ નેતા મોદીની સમાંતર આવી શક્યો નથી. અત્યાર સુધી વિપક્ષ નેતાવિહીન છે. મોદી એ વાત પર પ્રહારો કરી રહ્યા છે કે કોંગ્રેસ રાષ્ટ્રીય પાર્ટી હોવા છતાં નેતૃત્વ શોધી શકી નથી. ઘણા રાજ્યોમાં કોંગ્રેસે નાની પાર્ટીઓ સાથે ગઠબંધન કરવું પડ્યું છે. તેને હજુ પણ ઈન્ડિયા એલાયન્સ તરફથી કોઈ નેતા મળી રહ્યો નથી. એનડીએને હરાવવા માટે જે રીતે ભારત ગઠબંધન બનાવવામાં આવ્યું હતું, તેની રાજ્યોમાં થોડી અસર છે પરંતુ રાષ્ટ્રીય સ્તરે તે કોઈ વ્યાપક અસર દેખાડી શકી નથી.
કોંગ્રેસે મુસ્લિમ લીગનો મેનિફેસ્ટો જાહેર કર્યો
વિશ્વ હિન્દુ પરિષદે એક ડેટા જાહેર કર્યો છે કે રામ મંદિરના અભિષેકના દિવસે દેશભરમાં 9 લાખ 56 હજાર સ્થળોએ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જે અસાધારણ હતું. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ મેનિફેસ્ટોમાં કહ્યું છે કે તે પર્સનલ લો અંગે સમુદાય સાથે વાત કરશે, ત્યારબાદ નિર્ણય લેવામાં આવશે. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ ઘણા લોકપ્રિય વચનો આપ્યા છે. કોંગ્રેસે લઘુમતીઓ માટે વધુ વચનો આપ્યા છે. જેના કારણે મોદીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે આ મુસ્લિમ લીગનો મેનિફેસ્ટો છે. તેમાં લઘુમતીઓના પહેરવેશ, રહેઠાણ વગેરેની પણ વાત કરવામાં આવી છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કોંગ્રેસ તમામ લઘુમતીઓના સંપૂર્ણ મત મેળવવા માટે એકસાથે મેનિફેસ્ટો લાવી છે. ભાજપે તેને મોટો મુદ્દો બનાવ્યો છે. મુસ્લિમોના તુષ્ટિકરણ અંગે ભાજપ અને આરએસએસ જે આક્ષેપો કરી રહ્યા છે તેનો હવે આ ચૂંટણીમાં જોરદાર પડઘો પડવાની આશા છે. મુખ્તાર અંસારીના મૃત્યુ પછી તેને ગુનેગાર ન કહેવા અને તેને મસીહા તરીકે જોવો અને તેને સમગ્ર દેશમાં મુદ્દો બનાવવો એ પણ નોંધનીય બાબત છે.
