મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મહાયુતિ ગઠબંધન બમ્પર લીડ લેતું જણાય છે. વાસ્તવમાં કોઈપણ પક્ષની જીતના અનેક કારણો હોય છે. મહાયુતિની જીત માટે ઘણા પરિબળો છે પરંતુ એકનાથ શિંદેનું પરિબળ કેમ સૌથી મહત્વનું બની ગયું છે? વાંચો...
મહારાષ્ટ્રમાં ચૂંટણી પંચની વેબસાઈટ અનુસાર સમાચાર લખાય છે ત્યાં સુધી મહાયુતિ ગઠબંધન 217 સીટો પર આગળ છે. મતલબ, અત્યાર સુધીના વલણો અનુસાર, મહારાષ્ટ્રમાં મહાયુતિને સરકાર બનાવવાની તક મળી રહી છે. સ્વાભાવિક છે કે, હવે મહાયુતિની રણનીતિઓ પર ચર્ચા થશે અને કયા કારણો છે જેના કારણે ગઠબંધન ફરી એક વખત સત્તામાં આવે તેવું લાગે છે, જ્યારે ભાજપ પર શિવસેના અને એનસીપીને તોડવાનો આરોપ પણ લાગ્યો હતો. મરાઠા આંદોલને પણ મહાયુતિનું કામ બગાડ્યું. પરંતુ આ બધાની વચ્ચે મહાયુતિ કેવી રીતે સફળ રહી? ચાલો જોઈએ.
શિંદેને સીએમ બનાવીને કામ કર્યું
એકનાથ શિંદેને સીએમ બનાવીને ભારતીય જનતા પાર્ટીએ એવી ગુગલી ફેંકી હતી કે એમવીએ ચારેય તરફ હારતી જોવા મળી રહી છે. આનું કારણ એ હતું કે શિંદે મરાઠા સત્રપ છે અને મરાઠા ગૌરવને જાળવી રાખવાની ભાજપની વ્યૂહરચના કામ કરી રહી છે. ભાજપ પણ સમયાંતરે એવો સંદેશો આપતી રહી કે એકનાથ શિંદે ફરીથી મુખ્યમંત્રી બની શકે છે. MVA જારંગર પાટીલના મરાઠા આંદોલનથી ખૂબ ખુશ હતી પરંતુ ભાજપની આ વ્યૂહરચનાથી તેને ફાયદો થઈ શક્યો નહીં. બીજી શિવસેના (UBT)ને નબળી પાડવામાં પણ શિંદેએ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી. સામાન્ય મુંબઈકર શિંદેને મરાઠા આદરનું પ્રતિક માને છે. તેમના માટે ઠાકરે પરિવાર બહારનો બની ગયો.
કન્યા બાળ યોજના અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ
દીકરી બહેન યોજના લાગુ કરવાની વ્યૂહરચના કામ કરી ગઈ. સામાન્ય લોકોને લાગે છે કે મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેના કારણે તેમના ખાતામાં દર મહિને પૈસા આવવા લાગ્યા છે. જો તેઓ ફરીથી સીએમ બનશે તો તેનાથી પણ વધુ પૈસા આવશે. MVA ના ઘણા મુખ્ય મતદારોના ઘરની મહિલાઓએ મહાયુતિને મત આપ્યો કારણ કે તેમના ખાતામાં પૈસા પહોંચવા લાગ્યા. ચૂંટણીની જાહેરાતના થોડા દિવસો પહેલા ઘણા ટોલ પ્લાઝા પરથી ટોલ હટાવવો પણ અસરકારક સાબિત થયો હતો.
હિંદુ અને મુસ્લિમ બંનેને ખુશ કરવામાં સફળ
ગઠબંધન 'બટેંગે તો કટેંગે' અને 'એક હૈં તો સેફ હૈ' કહીને હિંદુ મતોના ધ્રુવીકરણનો આશરો લીધો છે, તો બીજી તરફ એનસીપીના મુસ્લિમ ઉમેદવારને સમર્થન કરીને એ પણ દર્શાવ્યું છે કે તેઓ મુસ્લિમોની વિરુદ્ધ નથી. ચૂંટણી પહેલા એકનાથ શિંદે સરકારે મદરેસા શિક્ષકોના પગારમાં વધારો કરીને ગઠબંધનને આ સંદેશ આપ્યો હતો. આ રીતે એનસીપી અને શિંદે શિવસેનાને પણ વિપુલ પ્રમાણમાં મુસ્લિમ મતો મળતા જણાય છે.
ભાજપની નવી રણનીતિ
ભારતીય જનતા પાર્ટીએ શરૂઆતથી જ પોતાની રણનીતિમાં સ્થાનિક રાજકારણને મહત્વ આપ્યું હતું. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હરિયાણામાં બહુ પ્રચાર-પ્રસાર કર્યો ન હતો અને અહીં પણ એ જ રણનીતિનું પુનરાવર્તન થયું હતું. પ્રચારમાં સ્થાનિક નેતાઓને આગળ કરવામાં આવ્યા હતા. આ વખતે મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ રેલીઓ અને સભાઓનું આયોજન ડેપ્યુટી સીએમ દેવેન્દ્ર ફડણવીસે કર્યું હતું.
સંઘ અને ભાજપનું સાથે કામ કરવું MVA માટે ઘાતક બની ગયું છે
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથેના સંબંધો સુધરવાનું પણ ભાજપ માટે કામ કર્યુ હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. સંઘના કાર્યકર્તાઓ દરેક ઘરે ભાજપનો સંદેશો લઈ જઈ રહ્યા હતા અને જનતાને લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામોમાંથી શીખવા અને મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધનને મત આપવા અપીલ કરી રહ્યા હતા. પેમ્ફલેટમાં લોકોને લેન્ડ જેહાદ, લવ જેહાદ, ધર્મ પરિવર્તન, પથ્થરમારો અને રમખાણો વગેરે વિશે જણાવવામાં આવ્યું હતું.
