મહારાષ્ટ્રમાં એનડીએ સરકારની બાગડોર હાલમાં એકનાથ શિંદેના હાથમાં હોવા છતાં ભાજપ તેમને આગળ કરીને ચૂંટણી લડવા માંગતી નથી. તો ચૂંટણી પહેલા સીએમ પદને લઈને કોઈ પ્રતિબદ્ધતા કરવા માંગતી નથી જેથી તે ચૂંટણી પછી યુ-ટર્ન ન લઈ શકે.
મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ, એકનાથ શિંદેની શિવસેના અને અજિત પવારની એનસીપી એકસાથે આવી ગયા છે, પરંતુ મુખ્યમંત્રીના ચહેરાને લઈને હજુ પણ સસ્પેન્સ છે. રવિવારે જાહેરનામું બહાર પાડતી વખતે, કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એકનાથ શિંદે ચોક્કસપણે વર્તમાન સીએમ છે, પરંતુ પરિણામો પછી, ગઠબંધનમાં ત્રણેય પક્ષો નવા સીએમ વિશે નિર્ણય કરશે.
NDAએ મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીમાં કોઈ નેતાને સીએમ ચહેરો બનાવ્યો નથી, જેને લઈને એકનાથ શિંદેની આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ થાય છે કે મુખ્યમંત્રીના ચહેરા પર સસ્પેન્સ ઉભું કરવું એ ભાજપની મૂંઝવણ છે કે રાજકીય કાવતરું?
2019 માં, ભાજપ અને શિવસેના (યુનાઇટેડ) એકસાથે ચૂંટણી લડ્યા હતા અને જંગી બહુમતી સાથે બેઠકો જીતી હતી, પરંતુ પરિણામો પછી, મુખ્ય પ્રધાન પદને લઈને બંને પક્ષો વચ્ચેના સંબંધો તૂટી ગયા હતા. ભાજપ સાથે ગઠબંધન તોડ્યા બાદ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કોંગ્રેસ અને એનસીપી સાથે હાથ મિલાવ્યા અને મુખ્યમંત્રી બન્યા. ઉદ્ધવ ઠાકરે સાથે રાજનીતિક સમાધાન કરવા માટે, ભાજપે એકનાથ શિંદેને મુખ્યમંત્રી બનાવીને શિવસેના સામે બળવો કરવા બદલ પુરસ્કાર આપ્યો. એનસીપીને બે ભાગમાં વહેંચવાના બદલામાં અજિત પવારને ડેપ્યુટી સીએમનું પદ આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેઓ આ ફોર્મ્યુલાને આગળ લઈ જવા માગતા નથી. આવી સ્થિતિમાં સીએમ ચહેરા પર સસ્પેન્સ જાળવી રાખવાની રણનીતિ અપનાવવામાં આવી છે, જેના કારણે શિંદેને સીએમ ચહેરો બનાવવામાં આવ્યો નથી.
એકનાથ શિંદે સાથે કોઈ ડીલ કરવામાં આવી નથી
ચૂંટણી ઢંઢેરો જાહેર કરતા અમિત શાહે કહ્યું કે હાલમાં અમારા મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે છે, પરંતુ નવા મુખ્યમંત્રી અંગેનો નિર્ણય ત્રણ એનડીએ પક્ષો - ભાજપ, શિંદેની શિવસેના અને અજિત પવારની એનસીપીની બેઠક દ્વારા ચૂંટણી પછી લેવામાં આવશે. ભાજપે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એકનાથ શિંદે સીએમનો ચહેરો નથી. આ રીતે ભાજપ ચૂંટણી પહેલા સીએમ પદને લઈને કોઈ પ્રતિબદ્ધતા કરવા માગતી નથી જેથી ચૂંટણી પછી યુ-ટર્ન ન લઈ શકે. એટલા માટે તે કોઈ નિશ્ચિત ડીલ નથી કરી રહી અને સીએમ ચહેરાનો વિકલ્પ ખુલ્લો રાખવા માગે છે.
શિવસેના સાથે સમાધાન કરવા અને સમયની રાજકીય તાકીદને સમજવા માટે, ભાજપે 2022માં એકનાથ શિંદેને સીએમ બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. ભાજપે જે યોજના સાથે શિંદે અને અજિત પવારને સાથે લીધા હતા, તે લોકસભાની ચૂંટણીમાં સફળ થઈ શકી નથી. અજિત પવાર પોતાનો ગઢ બચાવી શક્યા ન હતા અને શિંદે પણ ઉદ્ધવ ઠાકરે સામે હારેલા દેખાતા હતા. આવી સ્થિતિમાં બીજેપી મહારાષ્ટ્રમાં પોતાના સીએમ પદને જાળવી રાખવાનો વિકલ્પ રાખી રહી છે અને આ જ કારણ છે કે તે શિંદેના નામની પુષ્ટિ નથી કરી રહી. શાહના કહેવાથી સ્પષ્ટ છે કે ચૂંટણી પછીના સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને ભાજપ સીએમ ચહેરા અંગે નિર્ણય લેશે.
મુખ્યમંત્રીના ચહેરા પર ફરી પ્રશ્નાર્થ
મહારાષ્ટ્રમાં એનડીએ સરકારની બાગડોર હાલમાં એકનાથ શિંદેના હાથમાં હોવા છતાં ભાજપ તેમને આગળ કરીને ચૂંટણી લડવા માંગતી નથી. એટલા માટે અમિત શાહે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં શિંદે ચોક્કસપણે મુખ્યમંત્રી છે, પરંતુ નવા સીએમ અંગેનો નિર્ણય ત્રણેય પક્ષો ચૂંટણી પછી લેશે. ભાજપ ચૂંટણીમાં શિંદેને સીએમ ચહેરો બનાવીને કોઈ રાજકીય જોખમ લેવાના મૂડમાં નથી, કારણ કે એકનાથ શિંદે મરાઠા સમુદાયમાંથી આવે છે. રાજ્યમાં ભાજપનો રાજકીય આધાર શરૂઆતથી જ OBC જાતિઓમાં રહ્યો છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે ભાજપ શિંદેને સીએમ ચહેરો બનાવીને ઓબીસી સમુદાયના મતોને નારાજ કરવા માંગતી નથી. અનામત આંદોલનને કારણે મરાઠા વિરુદ્ધ ઓબીસી અને ધનગર વિરુદ્ધ આદિવાસીનો મુદ્દો પહેલેથી જ ચાલી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં જો કોઈ એક સમુદાયના નેતા મુખ્યમંત્રીના ચહેરાને પ્રોજેકટ કરે છે તો અન્ય લોકો નારાજ થવાની ભીતિ છે. તેથી જ ભાજપે શિંદેનું નામ ટાળ્યું છે અને ચૂંટણી પછી સીએમ અંગે નિર્ણય લેવાની વાત કરીને બધાને રીઝવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
