ઈરાન અને અમેરિકા-ઈઝરાયલ વચ્ચેના વધતા તણાવના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલ અને ગેસના પુરવઠામાં મોટા વિક્ષેપો સર્જાયા છે. આ પરિસ્થિતિને જોતા ભારત સરકારે ઘરેલુ ગેસની અછત ટાળવા માટે અત્યંત કડક ગણાતો ESMA (એસેન્શિયલ સર્વિસીસ મેન્ટેનન્સ એક્ટ) લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્ર સરકારે 'કુદરતી ગેસ (પુરવઠા નિયમન) આદેશ 2026' જારી કર્યો છે, જેનો હેતુ મર્યાદિત સંસાધનોનો યોગ્ય અને પ્રાથમિકતાના ધોરણે ઉપયોગ કરવાનો છે.
નવી ફાળવણી નીતિ અને ચાર ક્ષેત્રો
સરકારે કુદરતી ગેસના વિતરણને ચાર મુખ્ય કેટેગરીમાં વહેંચ્યું છે, જેથી સામાન્ય નાગરિકોને સીધી અસર ન થાય:
1. પ્રથમ પ્રાથમિકતા (100% પુરવઠો):
સૌથી વધુ મહત્વ ઘરેલુ પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) અને પરિવહન માટેના CNG ને આપવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત LPG ઉત્પાદન અને ગેસ પાઇપલાઇનના સંચાલન માટે જરૂરી ઇંધણને છેલ્લા છ મહિનાના વપરાશના 100% મુજબ પૂરો પુરવઠો મળશે.
2. બીજું ક્ષેત્ર (70% પુરવઠો - ખાતર પ્લાન્ટ્સ):
દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે ખાતર ઉત્પાદક એકમોને 70% ગેસ ફાળવવામાં આવશે. જોકે, આ ગેસનો ઉપયોગ માત્ર ખાતર બનાવવા માટે જ થઈ શકશે અને એક યુનિટનો ગેસ બીજા યુનિટમાં ટ્રાન્સફર કરવા પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે.
3. ત્રીજું ક્ષેત્ર (80% પુરવઠો - ઉદ્યોગો):
ચા ઉદ્યોગ અને અન્ય મધ્યમ કદના ઉત્પાદન એકમોને રાષ્ટ્રીય ગેસ ગ્રીડ દ્વારા 80% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવશે. આ ફાળવણી પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) ના સંકલનથી કરવામાં આવશે.
4. ચોથું ક્ષેત્ર (80% પુરવઠો - વાણિજ્યિક ગ્રાહકો):
શહેર ગેસ વિતરણ (CGD) નેટવર્ક હેઠળ આવતા હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને અન્ય વાણિજ્યિક ગ્રાહકોને પણ કાર્યકારી ઉપલબ્ધતાના આધારે 80% ગેસ આપવામાં આવશે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ચાલી રહેલી નાકાબંધીના કારણે ભારતની આયાત પ્રભાવિત થઈ છે. જો આ પગલાં ન લેવાયા હોત તો સામાન્ય ગૃહિણીઓના રસોડાના બજેટ અને વાહનવ્યવહાર પર તેની માઠી અસર પડી શકી હોત. સરકારના આ આદેશથી હવે ઉદ્યોગો કરતા સામાન્ય જનતાની જરૂરિયાતોને પહેલા સંતોષવામાં આવશે.
આ પણ વાંચોઃ 2029ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મહિલાઓને 33% અનામત! હવે સંસદમાં વધશે મહિલાઓનું જોર
