મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં આજે એક યુગનો અંત આવ્યો છે. બારામતી નજીક એક વિમાન દુર્ઘટનામાં NCP નેતા અને નાયબ મુખ્યમંત્રી અજિત પવારનું અવસાન થયું. લેન્ડિંગ દરમિયાન થયેલા આ અકસ્માતમાં અજિત પવાર સહિત વિમાનમાં સવાર તમામ પાંચ લોકોના મોત થયા હતા. રાજકારણના તાજ વગરના રાજા તરીકે જાણીતા અજિત પવારનું અચાનક અવસાન માત્ર તેમના સમર્થકો માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાજકીય પરિદૃશ્ય માટે મોટો ફટકો છે.

એક રાજકીય પગલાએ 2019માં મહારાષ્ટ્રના રાજકારણને હચમચાવી નાખ્યું હતું

અજિત પવાર એ જ નેતા હતા જેમના રાજકીય પગલાએ 2019 માં મહારાષ્ટ્રના રાજકારણને હચમચાવી નાખ્યું હતું. 23 નવેમ્બરની સવારે, રાષ્ટ્રપતિ શાસન દરમિયાન, તેમણે ભાજપ સાથે હાથ મિલાવ્યા અને દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સાથે નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા. આ નિર્ણય એટલો આઘાતજનક હતો કે થોડા કલાકોમાં જ સમગ્ર સત્તા ગતિશીલતા બદલાઈ ગઈ, મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં વિશ્વાસ, વ્યૂહરચના અને શક્તિને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરી.

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં સૌથી આઘાતજનક વળાંક

2019નું વર્ષ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એક પ્રકરણ તરીકે નોંધાયેલું છે જેણે માત્ર સત્તા ગતિશીલતાને જ નહીં પરંતુ રાજકારણમાં નિર્ણયો કેટલી ઝડપથી બદલી શકાય છે તે પણ દર્શાવ્યું. 23 નવેમ્બર, 2019 ની સવારે, રાજ્યના રાજકારણમાં અણધાર્યો યુ-ટર્ન આવ્યો. રાષ્ટ્રપતિ શાસન વચ્ચે, દેવેન્દ્ર ફડણવીસે અચાનક મુખ્યમંત્રી તરીકે અને એનસીપી નેતા અજિત પવારે નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા. આ એ જ અજિત પવાર હતા, જેમને લાંબા સમયથી તેમના કાકા શરદ પવારના રાજકીય વારસાનો સૌથી મજબૂત સ્તંભ માનવામાં આવતા હતા. આ ઘટનાક્રમ ફક્ત સરકાર રચનાનો જ નહોતો, પરંતુ એનસીપીમાં અણબનાવ, શિવસેના-ભાજપ જોડાણ તૂટી પડવા અને સત્તા માટે લાંબા સંઘર્ષનું પરિણામ પણ હતું. આ પરિવર્તન, જે થોડા કલાકોમાં જ પ્રગટ થયું, તેણે મહારાષ્ટ્રને રાષ્ટ્રીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં ધકેલી દીધું.

પરિણામો પછી મુખ્યમંત્રી પદ પર વિવાદ ઉભો થયો

21 ઓક્ટોબર, 2019ના રોજ મહારાષ્ટ્રમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી અને 24 ઓક્ટોબરના રોજ પરિણામો જાહેર થયા હતા. 288 સભ્યોની વિધાનસભામાં ભાજપ સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો હતો, જેણે 105 બેઠકો જીતી હતી. શિવસેનાને 56, એનસીપીને 54 અને કોંગ્રેસને 44 બેઠકો મળી હતી. ભાજપ અને શિવસેનાએ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી હતી અને તેમને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી હતી. જોકે, પરિણામો પછી, મુખ્યમંત્રી પદ પર વિવાદ ઉભો થયો.

સત્તા સંઘર્ષે નવો વળાંક લીધો

શિવસેનાએ દાવો કર્યો હતો કે ચૂંટણી પહેલા 50-50 ફોર્મ્યુલા પર સહમતિ બની હતી, એટલે કે મુખ્યમંત્રી અઢી વર્ષ માટે શિવસેનાનો અને અઢી વર્ષ માટે ભાજપનો રહેશે. ભાજપે આ દાવાને નકારી કાઢ્યો. અહીંથી ગઠબંધનનો પાયો હચમચી ગયો અને સત્તા સંઘર્ષે નવો વળાંક લીધો.

રાષ્ટ્રપતિ શાસન સાથે સસ્પેન્સ વધ્યો

મુખ્યમંત્રી પદ પર સર્વસંમતિના અભાવે રાજ્યમાં સરકાર રચના પ્રક્રિયા અટકી ગઈ. રાજ્યપાલે પહેલા ભાજપ, પછી શિવસેના અને પછી એનસીપીને સરકાર બનાવવા માટે આમંત્રણ આપ્યું, પરંતુ બંને પક્ષ બહુમતી સાબિત કરી શક્યા નહીં. અંતે, 21 નવેમ્બર, 2019ના રોજ, મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદવામાં આવ્યું.

રાજકારણના પડદા પાછળ કંઈક બીજું ચાલી રહ્યું હતું

એવું લાગતું હતું કે શિવસેના, એનસીપી અને કોંગ્રેસ સાથે મળીને સરકાર બનાવશે. ત્રણેય પક્ષો વચ્ચે વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી, અને ઉદ્ધવ ઠાકરે મુખ્યમંત્રી બનવા અંગે ચર્ચાઓ જોરશોરથી ચાલી રહી હતી. આ દરમિયાન, રાજકારણના પડદા પાછળ કંઈક બીજું ચાલી રહ્યું હતું.

23 નવેમ્બરની સવાર અને અજિત પવારનું પગલું

23 નવેમ્બર, 2019 ના રોજ સવારે 6 વાગ્યે મહારાષ્ટ્રના રાજકીય પરિદૃશ્યમાં હલચલ મચી ગઈ. રાષ્ટ્રપતિ શાસન અચાનક હટાવી લેવામાં આવ્યું, અને રાજ્યપાલે દેવેન્દ્ર ફડણવીસને મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ અપાવ્યા. અજિત પવારે તેમની સાથે નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા. આ નિર્ણય આશ્ચર્યજનક પણ હતો કારણ કે અજિત પવાર એનસીપીના વરિષ્ઠ નેતા અને શરદ પવારના ભત્રીજા હતા.

એનસીપીમાં પણ ખળભળાટ મચાવ્યો

આ ઘટનાક્રમે માત્ર પ્રસ્તાવિત શિવસેના-એનસીપી-કોંગ્રેસ સરકારને ફટકો જ નહીં, પરંતુ એનસીપીમાં પણ ખળભળાટ મચાવ્યો. શરદ પવારે તરત જ એક નિવેદન બહાર પાડીને કહ્યું કે અજિત પવારનો નિર્ણય વ્યક્તિગત હતો અને પક્ષને તેની સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.

ફડણવીસ-પવારને બહુમતી સાબિત કરવાનો પડકાર

ફડણવીસ-પવાર સરકાર સામે સૌથી મોટો પડકાર વિધાનસભામાં બહુમતી સાબિત કરવાનો હતો. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ઘણા NCP ધારાસભ્યો અજિત પવાર સાથે હતા, પરંતુ ટૂંક સમયમાં ચિત્ર સ્પષ્ટ થઈ ગયું. મોટાભાગના NCP ધારાસભ્યો શરદ પવાર સાથે ઉભા જોવા મળ્યા.

દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ, વિધાનસભામાં ફ્લોર ટેસ્ટનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તે પહેલાં જ, એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે ફડણવીસ સરકાર પાસે જરૂરી સંખ્યાબળનો અભાવ હતો. આખરે, દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું, અને અજિત પવારે પણ નાયબ મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું. આ સરકાર થોડા દિવસોમાં જ પડી ગઈ.

મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના-NCP-કોંગ્રેસ સરકારની રચના

ફડણવીસ સરકારના પતન પછી, રસ્તો સાફ થઈ ગયો. શિવસેના, NCP અને કોંગ્રેસે મહા વિકાસ આઘાડી સરકાર બનાવી. ઉદ્ધવ ઠાકરે મુખ્યમંત્રી બન્યા, અને અજિત પવારને ફરી એકવાર નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. આ એ જ અજિત પવાર હતા જેમણે થોડા દિવસ પહેલા ભાજપ સાથે હાથ મિલાવ્યા હતા. આ ઘટનાક્રમે અજિત પવારની રાજકીય છબીને વધુ રહસ્યમય બનાવી. તેમના સમર્થકો માટે, તેઓ એક કુશળ રણનીતિકાર હતા, જ્યારે તેમના વિરોધીઓ માટે, તેઓ સત્તા પ્રાપ્ત કરવા માટે કંઈપણ રોકવા તૈયાર નેતા હતા.

અજિત પવારની રાજકીય શૈલીમાં પ્રતિબિંબિત શક્તિ

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં અજિત પવાર એક તીક્ષ્ણ, નિર્ણાયક અને ક્યારેક આક્રમક નેતા તરીકે જાણીતા છે. તેમણે ખૂબ જ નાની ઉંમરે પોતાની રાજકીય કારકિર્દી શરૂ કરી હતી અને સહકારી સંસ્થાઓના હોદ્દા પરથી પસાર થઈને વિધાનસભા અને સરકાર સુધી પહોંચ્યા હતા. 2019 ની ઘટનાઓએ સાબિત કર્યું કે તેઓ મોટા રાજકીય નિર્ણયો લેવામાં ખચકાટ અનુભવતા નથી. જ્યારે તેમનું પગલું તે સમયે સફળ ન થયું હોય, તો પણ તેણે રાજ્યના રાજકારણનો માર્ગ બદલી નાખ્યો.

સત્તાની વહેંચણી સર્વોપરી

2029ની આ ઘટના ફક્ત નિષ્ફળ સરકાર પૂરતો મર્યાદિત ન હતો. તેણે એનસીપીમાં ભવિષ્યના મતભેદોનો પાયો નાખ્યો. ત્યારપછીના વર્ષોમાં, અજિત પવાર અને શરદ પવાર વચ્ચેના મતભેદો વધુ ગાઢ બન્યા. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે ૨૦૧૯માં ભાજપ સાથેના પગલાએ અજિત પવારના વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કર્યો કે સત્તાની વહેંચણી સર્વોપરી છે. આ જ દ્રષ્ટિકોણ ૨૦૨૨-૨૩માં તેમના રાજકીય નિર્ણયોમાં પ્રતિબિંબિત થયો હતો.

આ પણ વાંચો---- Maharashtra Plane Crash: દેશમાં વિમાની દૂર્ઘટનાઓમાં આ મહાનુભાવોના મોત થયા હતા, વાંચો અહેવાલ