બહુપત્નીત્વ (એકથી વધુ પત્નીઓ રાખવાની પ્રથા)થી પ્રભાવિત મહિલાઓ હવે મૌન તોડીને પોતાના અંગત અનુભવો જાહેરમાં રજૂ કરવા જઈ રહી છે. મુંબઈમાં 'ભારતીય મુસ્લિમ મહિલા આંદોલન' (BMMA) દ્વારા આયોજિત એક જાહેર સુનાવણીમાં, આ મહિલાઓ એક પેનલ સમક્ષ પોતાના અનુભવો વર્ણવશે. આ કાર્યક્રમ દરમિયાન, મુસ્લિમ સમુદાયમાં 'ભારતીય ન્યાય સંહિતા' (BNS)ની કલમ 82 લાગુ કરવાની અને બહુપત્નીત્વની પ્રથાને નાબૂદ કરવાની માંગણીઓ પણ ઉઠાવવામાં આવશે.


આ જાહેર સુનાવણીમાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય મહિલા આયોગના સભ્ય સચિવ નંદિની અવહાદ; સ્વતંત્ર પત્રકાર જ્યોતિ પુનવાની; 'ઇન્ડિયન મુસ્લિમ્સ ફોર સેક્યુલર ડેમોક્રેસી'ના રાષ્ટ્રીય સહ-સંયોજક ફિરોઝ મિથિબોરવાલા; 'મુસ્લિમ સત્યશોધક મંડળ'ના પ્રમુખ શમસુદ્દીન તાંબોલી; 'વિઝડમ ફાઉન્ડેશન'ના પ્રમુખ ઝીનત શૌકત અલી; મુખ્ય કાઝી અને એડવોકેટ કાઝી મહેતાબ હુસૈની; તથા 'અંધશ્રદ્ધા નિર્મૂલન સમિતિ'ના પ્રમુખ અવિનાશ પાટીલ સહિત અનેક જાણીતી હસ્તીઓ સહભાગી થશે.


6 રાજ્યોની મહિલાઓ પોતાની વ્યથા રજૂ કરશે

મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, પશ્ચિમ બંગાળ, તમિલનાડુ, દિલ્હી અને ઓડિશાની, બહુપત્નીત્વથી પ્રભાવિત મહિલાઓ પોતાના અંગત અનુભવો જણાવશે. તેઓ ચર્ચા કરશે કે બહુપત્નીત્વની પ્રથાએ તેમના સામાજિક અને આર્થિક જીવન તેમજ માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પર કેવી અસર કરી છે. તેઓ એ બાબતે પણ પ્રકાશ પાડશે કે આ સંજોગોએ તેમના બાળકોના જીવન પર કેટલી પ્રતિકૂળ અસર કરી છે.


સંસ્થાએ 2500 મહિલાઓ પર આધારિત એક અભ્યાસ અહેવાલ અગાઉ જ જાહેર કર્યો છે. છેલ્લા બે વર્ષથી, 'ભારતીય મુસ્લિમ મહિલા આંદોલન' બહુપત્નીત્વની પ્રથાને સમાપ્ત કરવા માટે અભિયાન ચલાવી રહ્યું છે અને મુસ્લિમ સમુદાયમાં 'ભારતીય ન્યાય સંહિતા' (BNS)ની કલમ 82 લાગુ કરવાની હિમાયત કરી રહ્યું છે.


ગયા વર્ષે, આ સંસ્થાએ બહુપત્નીત્વથી પ્રભાવિત 2500 મહિલાઓ પર આધારિત એક અભ્યાસ અહેવાલ બહાર પાડ્યો હતો. આ અહેવાલનું શીર્ષક હતું: "બ્રેકિંગ ધ સાયલન્સ: લિવ્ડ રિયાલિટી ઓફ 2500 ઇન્ડિયન મુસ્લિમ વિમેન ઇન પોલીગેમસ મેરેજીસ" (મૌન તોડવું: બહુપત્નીત્વ ધરાવતા લગ્નોમાં 2500 ભારતીય મુસ્લિમ મહિલાઓની વાસ્તવિક જીવન સ્થિતિ). વર્ષ 2026 દરમિયાન, આ સંસ્થાએ જાગૃતિ અભિયાનો, સહી ઝુંબેશો અને જાહેર સભાઓના માધ્યમથી બહુપત્નીત્વ (એકથી વધુ પત્નીઓ રાખવાની પ્રથા) નાબૂદ કરવા માટે સઘન હિમાયત ચાલુ રાખી હતી.


BNS (ભારતીય ન્યાય સંહિતા) ની કલમ 82 શું છે?

ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની કલમ 82 એવા ગુના સાથે સંબંધિત છે જેમાં વ્યક્તિ પોતાના જીવનસાથીના જીવતા હોવા છતાં ફરીથી લગ્ન કરે છે. આ જોગવાઈ હેઠળ, જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાના પ્રથમ જીવનસાથીના જીવતા હોવા છતાં બીજું લગ્ન કરે છે, તો દોષિત ઠરવા પર તેને સાત વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ થઈ શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાના પ્રથમ જીવનસાથીના અસ્તિત્વને જાણીજોઈને છુપાવીને બીજા લગ્ન કરે છે, તો આ ગુનો વધુ ગંભીર ગણાય છે.


ઉલ્લેખનીય છે કે, આ કાયદો હિન્દુઓ પર પહેલેથી જ સંપૂર્ણપણે લાગુ પડે છે. અગાઉ, આ જોગવાઈ ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 494 અને 495 હેઠળ આવરી લેવામાં આવી હતી. જો કે, મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ (શરિયત) હેઠળ, પુરુષોને અમુક શરતોને આધીન રહીને ચાર પત્નીઓ રાખવાની પરવાનગી છે. પરિણામે, BNS ની કલમ 82 (અથવા અગાઉની IPC ની કલમ 494) એવા મુસ્લિમ પુરુષોને લાગુ પડતી નથી જેઓ બીજા લગ્ન કરે છે.


BMMA (ભારતીય મુસ્લિમ મહિલા આંદોલન) મુસ્લિમ સમુદાયમાં પણ આ કલમના અસરકારક અમલીકરણ માટે હિમાયત કરી રહ્યું છે. આ જાહેર સુનાવણીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્ય સરકાર પર દબાણ લાવવાનો છે, જેથી BNS ની કલમ 82 મુસ્લિમ સમુદાયને પણ લાગુ કરવામાં આવે અને બહુપત્નીત્વની પ્રથાને નાબૂદ કરવા માટે નક્કર પગલાં લેવામાં આવે.


આ પણ વાંચો: Crime: હત્યા કરી નાસતો ફરતો હતો રઘેશ, હવે CBIની મદદથી UAEથી કરાઈ ધરપકડ