ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ ભારત આવી રહ્યા છે. તેઓ 12-13 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી 18મી બ્રિક્સ (BRICS) સમિટમાં ભાગ લેશે. શીની સાથે 67 સભ્યોનું ચીની પ્રતિનિધિમંડળ આવ્યું છે, જેમાં ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી અને કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના અત્યંત પ્રભાવશાળી નેતા કાઈ ચીનો સમાવેશ થાય છે.
70 વર્ષીય કાઈ ચીને શી જિનપિંગના 'રાઈટ-હેન્ડ મેન' (સૌથી વિશ્વાસુ સહયોગી) માનવામાં આવે છે. તેઓ ચીનની સાત સભ્યોની પોલિટબ્યુરો સ્ટેન્ડિંગ કમિટીમાં પાંચમા ક્રમે આવે છે . આ સમિતિ દેશના સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાજકીય નિર્ણયો લેવા માટે જવાબદાર છે.
કાઇ ચીની કોણ છે ?
કાઈ ચી કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના સચિવાલયના પણ ઉચ્ચ ક્રમના સભ્ય છે. આ ઉપરાંત તેઓ CPC સેન્ટ્રલ કમિટીની જનરલ ઓફિસના ડાયરેક્ટર તરીકે સેવા આપે છે. આ પાર્ટીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વહીવટી અને સંકલન કચેરીઓમાંની એક છે, જે ટોચના નેતાઓના કાર્યક્રમો, આવશ્યક દસ્તાવેજો અને મુખ્ય આંતરિક સંદેશાવ્યવહાર જેવા કાર્યોનું સંચાલન કરે છે. આ પદ કાઈ ચીને શી જિનપિંગ સુધી સીધી પહોંચ પ્રદાન કરે છે, તેથી જ તેમને શીના 'રાઈટ-હેન્ડ મેન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
25મી SCO સમિટ 31 ઓગસ્ટથી 1 સપ્ટેમ્બર, 2025 દરમિયાન ચીનના તિયાનજિન શહેરમાં યોજાઈ હતી. કાઈએ 31 ઓગસ્ટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી હતી.
શીના વાસ્તવિક ચીફ ઓફ સ્ટાફ
સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સે કાઈ ચીનું વર્ણન શી જિનપિંગના 'વાસ્તવિક' (de facto) ચીફ ઓફ સ્ટાફ તરીકે કર્યું છે. તેઓ શીની સૌથી નજીકના નેતાઓમાંથી એક છે અને વારંવાર તેમની સાથે વિદેશ પ્રવાસો અને મુખ્ય રાજદ્વારી કાર્યક્રમોમાં જોડાય છે. કાઈ ચી અને શી જિનપિંગ વચ્ચે લાંબા સમયથી રાજકીય સંબંધ છે; તેમની કારકિર્દી ફુજિયન અને ઝેજિયાંગ પ્રાંતોમાં એકસાથે રહી હતી.
જોકે કાઈ ચીનો વર્તમાન પ્રભાવ માત્ર શી સાથેની તેમની જૂની મિત્રતાને કારણે જ નહીં, પરંતુ કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીમાં તેઓ સંભાળતા ઉચ્ચ હોદ્દાઓને કારણે પણ છે. જૂન 2026માં, કાઈ ચીની નિમણૂક CPC સેન્ટ્રલ પાર્ટી સ્કૂલ અને નેશનલ એકેડેમી ઓફ ગવર્નન્સના વડા તરીકે કરવામાં આવી હતી, જેનાથી ચીની પાર્ટી અને સરકારી માળખામાં તેમની જવાબદારીઓ અને પ્રભાવમાં વધુ વધારો થયો.
શી જિનપિંગ અને કાઈ ચી: ત્રણ દાયકા લાંબો સંબંધ.
અહેવાલ મુજબ, કાઈ ચી અને શી જિનપિંગ વચ્ચેનો રાજકીય સંબંધ લગભગ ત્રણ દાયકા જૂનો છે. વર્ષ 1996માં, જ્યારે શી (Xi) ફુજિયન પ્રાંતમાં પાર્ટીના ડેપ્યુટી સેક્રેટરી બન્યા, ત્યારે કાઈ ચી (Cai Qi) ની નિમણૂક તેમની સહાયતા માટે કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, કાઈ ચી બેઇજિંગના મેયર સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ પર રહ્યા. 2017માં, શી જિનપિંગના નિર્દેશોનું પાલન કરતા, તેમણે બેઇજિંગમાં સ્થળાંતરિત કામદારો (migrant workers) વિરુદ્ધ એક કઠોર અભિયાનનું નેતૃત્વ કર્યું, જેના પરિણામે મોટી સંખ્યામાં લોકોને શહેરમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા.
'થિંકચાઇના' (ThinkChina) અનુસાર, તેઓ 2022માં CPC સચિવાલયના પ્રથમ સચિવ અને 2023માં જનરલ ઓફિસના ડાયરેક્ટર બન્યા. પ્રોટોકોલની દ્રષ્ટિએ કાઈને સત્તાવાર રીતે "નંબર ટુ" (બીજા ક્રમના નેતા) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા નથી. તે સ્થાન પ્રીમિયર લી કિયાંગ (Li Qiang) પાસે છે. કાઈ ચીનો પ્રભાવ મુખ્યત્વે શી જિનપિંગ સાથેની તેમની નિકટતા અને એકસાથે અનેક મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ સંભાળવાને કારણે છે.
કાઈ ચીની ભારત મુલાકાત શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
2020ના સરહદી વિવાદ બાદ ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ રહ્યો છે. જોકે બંને દેશોએ તાજેતરમાં તણાવ ઘટાડવાનો અને સંબંધો સુધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, તેમ છતાં સરહદ, વેપાર, રોકાણ અને અન્ય મુદ્દાઓ પર મતભેદો યથાવત છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં શી જિનપિંગની સાથે કાઈ ચીની ભારત મુલાકાત અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
BRICS સમિટ બંને દેશોના નેતાઓ માટે સીધી વાતચીત કરવાની તક પૂરી પાડશે. શી જિનપિંગ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે દ્વિપક્ષીય બેઠક થવાની પણ અપેક્ષા છે. રોઇટર્સના જણાવ્યા અનુસાર, શીની મુલાકાત ભારત-ચીન સંબંધો સુધારવાના ચાલુ રાજદ્વારી સંવાદો અને પ્રયાસોને આગળ વધારવાની તક બની શકે છે.