આ બેઠક વિશ્વની ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ માટે મુખ્ય રાજદ્વારી પ્લેટફોર્મ છે.
વિસ્તરણ પછી BRICSની નવી તાકાત
BRICSમાં હવે વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ અને ગેસ ઉત્પાદકો, તેમજ મુખ્ય ગ્રાહક દેશોનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ઝડપથી વિકસતી ઉત્પાદન અર્થવ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી વેપાર, રોકાણ, પુરવઠા શૃંખલા અને ટેકનોલોજીના સંદર્ભમાં BRICSનું મહત્વ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે. દિલ્હી BRICS દેશો વચ્ચે પરસ્પર વેપાર વધારવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. આ માટે, વ્યવહાર ખર્ચ ઘટાડવા અને કસ્ટમ નિયમોને સરળ બનાવવા માટે કામ ચાલી રહ્યું છે. વર્ષ 2026-30 માટે કાર્ય યોજના પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
ભારત, ચીન, રશિયા રાજદ્વારી સમીકરણ
આ સમિટ ભારત માટે એક મોટી વ્યૂહાત્મક તક રજૂ કરે છે. શાંઘાઈ સહકાર સંગઠનની બેઠક પછી ટૂંક સમયમાં ભારત, ચીન અને રશિયાના નેતાઓ ફરી એક સાથે આવી રહ્યા છે. ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે પીએમ મોદીની વાતચીત પર દુનિયા નજર રાખશે. આ રાજદ્વારી સંતુલન કાર્ય ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ છે. એક તરફ, ચીન સાથે સરહદ વિવાદ જેવી ગૂંચવણો છે, જ્યારે બીજી તરફ, રશિયા ઊર્જા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રોમાં એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર રહ્યું છે. જ્યારે BRICS પ્લેટફોર્મ આ વિવાદોને સંપૂર્ણપણે ઉકેલી શકશે નહીં, તે ચોક્કસપણે ભારતને તેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ સારી રીતે સંચાલિત કરવાની તક પૂરી પાડે છે.
ડોલર અંગે ભારતની સાવધ વ્યૂહરચના
આ વખતે યુએસ ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના મુદ્દા પર વ્યાપક ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે. જોકે, ભારત આ બાબતે સાવધાનીપૂર્વક આગળ વધી રહ્યું છે. નવી દિલ્હી સ્પષ્ટપણે માને છે કે તેનો ઉદ્દેશ્ય ક્રોસ બોર્ડર ચુકવણીઓને સસ્તી અને સરળ બનાવવાનો છે, ડોલર વિરોધી ઝુંબેશ શરૂ કરવાનો નથી. વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે એમ પણ કહ્યું છે કે ભારત એક સામાન્ય BRICS ચલણના પક્ષમાં નથી. તેના બદલે, સ્થાનિક ચલણો અને ચુકવણી પ્રણાલીઓમાં વેપાર સુધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે પણ ક્રોસ બોર્ડર વેપાર માટે BRICS દેશોની ડિજિટલ ચલણોને જોડવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
ઊર્જા મુદ્દા પર સર્વસંમતિ બનાવી શકાય
આટલા મોટા અને વૈવિધ્યસભર જૂથમાં સર્વસંમતિ બનાવવી મુશ્કેલ છે. જોકે, ઊર્જા એક એવો ક્ષેત્ર છે જ્યાં દરેકના હિતો એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. આ જૂથમાં હવે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, ઈરાન અને રશિયા જેવા મુખ્ય ઊર્જા ઉત્પાદકોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે ભારત અને ચીન પણ સૌથી મોટા તેલ ગ્રાહકોમાંના એક છે. ભારતનું ધ્યાન ઊર્જા સુરક્ષા, નવી તકનીકો અને ટકાઉપણું પર છે. ઉત્પાદક દેશો સુરક્ષિત બજારો ઇચ્છે છે, જ્યારે ગ્રાહક દેશો સસ્તી ઊર્જા ઇચ્છે છે. તેથી, ઊર્જા મોરચે નક્કર નિર્ણયો લઈ શકાય છે.
આ પણ વાંચોઃ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ BRICS સમિટમાં રહેશે ઉપસ્થિત