સપ્ટેમ્બરના આર્થિક અહેવાલમાં, નાણા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે સ્થાનિક માંગ, અનુકૂળ ચોમાસુ, નીચો ફુગાવો અને તાજેતરના GST દર ઘટાડાને કારણે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ભારતનો વિકાસ દર મજબૂત રહ્યો છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ અનિશ્ચિત વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય વચ્ચે, ભારતની અર્થવ્યવસ્થા વેગ પકડી રહી છે. GST સુધારાઓના અમલીકરણ અને તહેવારોની મોસમથી ગ્રામીણ અને શહેરી ભારતમાં માંગની સ્થિતિ મજબૂત થઈ છે, જે ઉદ્યોગ અહેવાલો સાથે સુસંગત છે જે મજબૂત વેચાણ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, ખાસ કરીને ઓટોમોબાઈલ જેવા ક્ષેત્રોમાં.

RBI અને IMF એ વધાર્યું અનુમાન

પુરવઠા બાજુએ, ઉત્પાદન અને સેવા ક્ષેત્રોએ "સ્વસ્થ" વૃદ્ધિનો અનુભવ કર્યો. સરકારે જણાવ્યું હતું કે FY2026 માટે ભારતની વૃદ્ધિ દર આગાહીઓ આગળ વધારવામાં આવી છે, જેમાં FY2026 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં અપેક્ષા કરતાં વધુ વૃદ્ધિ અને FY2026 ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં સતત ઉપરના વલણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા છે. IMF હવે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 6.6 ટકાનો અંદાજ લગાવે છે, જ્યારે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 6.8 ટકાની અપેક્ષા રાખે છે. આનો અર્થ એ થયો કે બંનેએ તેમના અગાઉના અંદાજો કરતાં 20 અને 30 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કર્યો છે.

મોંઘવારીના મોરચા પર મજબૂત

રિપોર્ટ મુજબ, મોંઘવારી, ખાસ કરીને ખાદ્ય ફુગાવો, મોટાભાગે નિયંત્રણમાં રહ્યો છે. ખાદ્ય શ્રેણીમાં સતત ઘટાડાને કારણે સપ્ટેમ્બર 2025માં છૂટક ફુગાવાનો દર ઘટીને 1.54 ટકા થયો છે, જેના પરિણામે નાણાકીય વર્ષ 2026ના બીજા ક્વાર્ટરમાં છૂટક ફુગાવાનો દર 1.7 ટકા થયો છે. બિન-ખાદ્ય અને બિન-ઇંધણ ઉત્પાદનોના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે, અને સપ્ટેમ્બર 2025માં મુખ્ય ફુગાવો 4.6 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે પ્રતિકૂળ હવામાન ઘટનાઓ અને પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપોને બાદ કરતાં ભાવ સ્થિરતા જળવાઈ રહેવાની અપેક્ષા છે. RBIએ નાણાકીય વર્ષ 26ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ફુગાવો 1.8 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો છે, અને નાણાકીય વર્ષ 26ના ચોથા ક્વાર્ટર અને નાણાકીય વર્ષ 27ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં મૂળ અસર ઘટવાથી તેમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે.

બેંકિંગ સિસ્ટમમાં સુધારો

રિપોર્ટ મુજબ, બેંકિંગ સિસ્ટમમાં પર્યાપ્ત પ્રવાહિતા જાળવવાના RBIના પ્રયાસોએ આર્થિક પ્રવૃત્તિને મજબૂત બનાવવા માટે સંસાધનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. વધુમાં, ચલણ અને ક્રેડિટ બજાર બંનેમાં ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ્સ સરળતાથી કાર્યરત છે, જે આ પગલાંની અસરકારકતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ પગલાંનો ઉદ્દેશ "બેંકિંગ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા, ધિરાણ પ્રવાહમાં સુધારો કરવા, વ્યવસાય કરવામાં સરળતાને પ્રોત્સાહન આપવા, વિદેશી વિનિમય વ્યવસ્થાપનને સરળ બનાવવા અને ભારતીય રૂપિયાનું આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ કરવાનો છે."

નિકાસમાં પણ વધારો થયો

બાહ્ય વેપાર વિશે વાત કરીએ તો, ગતિશીલ વૈશ્વિક વેપાર દૃષ્ટિકોણ વચ્ચે નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ ભાગમાં સ્થિર વેપાર પ્રદર્શન સાથે ભારતની બાહ્ય આર્થિક પ્રવૃત્તિ "સ્થિતિસ્થાપક" રહે છે. નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ ભાગમાં દેશની કુલ નિકાસ (માલ અને સેવાઓ) વાર્ષિક ધોરણે 4.4 ટકા વધીને US$413.3 બિલિયન સુધી પહોંચી છે. જ્યારે ઉત્પાદન નિકાસ 3 ટકા (વર્ષ-દર-વર્ષ) વધી છે, સેવા નિકાસ 6.1 ટકા (વર્ષ-દર-વર્ષ) વધી છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન, મુખ્ય વેપાર નિકાસ 7.5 ટકા (વર્ષ-દર-વર્ષ) ના દરે મજબૂત રીતે વધતી રહી. સરકારે જણાવ્યું હતું કે તે માળખાકીય સુધારાઓ દ્વારા ભારતીય અર્થતંત્રને બાહ્ય નબળાઈઓ સામે સ્થિતિસ્થાપક બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.