GST દરોમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે, જેના કારણે સામાન્ય ઘરગથ્થુ વસ્તુઓ અને સેવાઓ પરનો કર ઓછો થશે. આનાથી આગામી નાણાકીય વર્ષ (2025-26) માં છૂટક ફુગાવો 0.65 થી 0.75 ટકા સુધી ઘટાડી શકાય છે. SBI રિસર્ચના અહેવાલ મુજબ, નવા GST નિયમો લાગુ થયા પછી દેશમાં મોંઘવારી ઘટશે.
બે-સ્તરીય કર માળખા (5% અને 18%) ને મંજૂરી
GST કાઉન્સિલની 56મી બેઠકમાં, જૂના ચાર-સ્તરીય કર માળખા (5%, 12%, 18%, 28%) ને દૂર કરવામાં આવ્યો અને બે-સ્તરીય કર માળખા (5% અને 18%) ને મંજૂરી આપવામાં આવી. ઉપરાંત, કેટલીક લક્ઝરી વસ્તુઓ અને સેવાઓ માટે 40% નો વિશેષ કર દર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેના હેઠળ ઘણી રોજિંદા વસ્તુઓ સસ્તી થઈ છે અને કેટલીક કરમુક્ત થઈ ગઈ છે.
નવા દર ક્યારે લાગુ થશે?
તમાકુ અને સંબંધિત ઉત્પાદનો સિવાય, નવા કર દર 22 સપ્ટેમ્બર 2025 થી લાગુ થશે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 453 વસ્તુઓના GST દરમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. આમાંથી, 413 વસ્તુઓ પર કર ઘટાડવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ફક્ત 40 વસ્તુઓ પર કર વધ્યો છે. લગભગ 295 આવશ્યક વસ્તુઓ પર GST 12% થી ઘટીને 5% અથવા 0% થયો છે. આના કારણે, ગ્રાહકોને ખાસ કરીને ખાદ્ય વસ્તુઓ પર 60% લાભ મળશે, જેના કારણે ગ્રાહક મૂલ્ય સૂચકાંક આધારિત ફુગાવો 0.25% થી 0.30% સુધી ઘટાડી શકાય છે.
છૂટક ફુગાવા પર શું અસર પડશે?
SBI સંશોધન અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ ઉપરાંત, સેવાઓ પર GST દરોને તર્કસંગત બનાવવાથી અન્ય માલ અને સેવાઓ પર છૂટક ફુગાવો 0.40 થી 0.45 ટકા સુધી ઘટશે. આમાં, ગ્રાહકોને 50 ટકા લાભ મળવાનો અંદાજ છે. અહેવાલ મુજબ, એકંદરે, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 દરમિયાન છૂટક ફુગાવો 0.65 થી 0.75 ટકા સુધી ઘટી શકે છે.
GST નો સરેરાશ દર કેટલો છે?
GST કાઉન્સિલ દ્વારા દર તર્કસંગત બનાવવાને કારણે, સપ્ટેમ્બર 2019 માં સરેરાશ GST દર 14.4% થી ઘટીને 11.6% થયો. હવે નવા ફેરફારો પછી, તે વધુ ઘટાડીને 9.5% થઈ શકે છે. નવા GST નિયમો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓ સસ્તી બનાવશે, જેનાથી મોંઘવારી ઘટશે અને સામાન્ય લોકોને ફાયદો થશે.